Obstrüktif uyku apne sendromlu hastalarda hipertansiyonun vücut suyuna etkisinin biyoempedans cihazı ile değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of hypertension on body water in patients with obstructive sleep apnea syndrome using a bioimpedence device
- Tez No: 989426
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SAMİ BAHÇEBAŞI
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Nefroloji, Nephrology
- Anahtar Kelimeler: Obstrüktif uyku apnesi sendromu, hipertansiyon, biyoelektrik empedans analizi, ekstrasellüler sıvı, overhidratasyon, toplam vücut suyu, Obstructive sleep apnea syndrome, hypertension, bioelectrical impedance analysis, extracellular fluid, overhydration, total body water
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Kayseri Şehir Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Obstrüktif uyku apnesi sendromu (OSAS) ile hipertansiyon (HT) birlikteliğinde, volüm yükü ve vücut sıvı dağılımının rolü zamanla daha fazla önem kazanmaktadır. Bu çalışmada, OSAS tanılı hastalarda biyoelektrik empedans analizi (BIA) ile ölçülen vücut sıvı kompartmanları düzeylerinin, eşlik eden hipertansiyonla ilişkisini araştırmak amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Bu prospektif, tek merkezli çalışmaya, Kayseri Şehir Hastanesi İç Hastalıkları Polikliniğine başvuran ve Uyku servisinde yatarak polisomnografi ile OSAS tanısı doğrulanmış, 18–70 yaş arası toplam 80 hasta dahil edildi. Hastalar, yeni tanı hipertansiyonun eşlik ettiği OSAS+HT (n=40) ve yalnız OSAS (n=40) olarak iki gruba ayrıldı. Tüm olgularda ayrıntılı klinik değerlendirme, laboratuvar testleri, ofis kan basıncı ölçümü ve standart polisomnografi (PSG) parametreleri (AHİ, REM/NREM AHİ, supin/non-supin AHİ, ODI, SpO₂ değerleri) kaydedildi. Vücut sıvı kompartmanları segmental, multifrekans BIA yöntemiyle (BCM, Fresenius Medical Care) ölçülerek VKİ, ECW, ICW, TBW, ECW/TBW, ECW/ICW, OH ve OH/ECW değerleri elde edildi. İstatistiksel analizler SPSS-22 programı ile, p<0,05 anlamlılık düzeyi kabul edilerek yapıldı. Bulgular: Gruplar yaş açısından benzerdi ve olguların çoğu erkekti. AHİ, REM ve NREM AHİ, supin/non-supin AHİ ve ODI açısından OSAS+HT ve yalnız OSAS grupları arasında anlamlı fark saptanmadı. Buna karşın OSAS+HT grubunda maksimum SpO₂ anlamlı olarak daha düşük, apne süresi yüzdesi ise daha yüksek bulundu. Biyokimyasal parametreler içinde yalnız HbA1c düzeyi HT grubunda anlamlı olarak yüksekti. BIA sonuçlarına göre HT grubunda VKİ, ECW, OH, ECW/TBW, ECW/ICW ve TBW değerleri non-HT grubuna göre anlamlı derecede yüksekti; OH/ECW oranı ise anlamlılık sınırına yakındı. Korelasyon analizinde hem sistolik hem diyastolik kan basıncı ile VKİ, HbA1c, ECW, TBW, ECW/TBW ve ECW/ICW arasında pozitif; maksimum SpO₂ ile diyastolik basınç arasında negatif yönde anlamlı ilişkiler saptandı. Ayrıca korelasyon analizlerinde, sistolik ve diyastolik kan basıncı ile ECW, TBW ve sıvı dağılım oranları arasında anlamlı pozitif; maksimum SpO₂ ile diyastolik kan basıncı arasında anlamlı negatif ilişkiler saptandı. OSAS şiddet derecesi, ODI grupları ve CPAP kullanım oranları hipertansiyon varlığına göre anlamlı farklılık göstermedi. Sonuç: Bu çalışma, Obstrüktif uyku apnesi sendromuna (OSAS) ek olarak hipertansiyon tanısı almış bireylerde, yalnızca OSAS tanılı hastalara kıyasla vücut sıvı hacmi ve ekstrasellüler sıvı yükünün daha yüksek olacağı yönündedir. Hipotezimiz doğrultusunda, OSAS'a ek olarak hipertansiyon tanısı almış hastalarda ECW, TBW, ECW/TBW, ECW/ICW ve OH değerlerinin yalnız OSAS grubuna kıyasla anlamlı derecede yüksek bulunması, bu grupta vücut sıvı hacminin belirgin olarak arttığını ortaya koymuştur. Ayrıca sistolik ve diyastolik kan basıncı ile ECW, TBW, ECW/TBW ve ECW/ICW arasındaki pozitif korelasyonlar, hem volüm yükü artışı hem de bozulmuş vücut suyu dağılımının hipertansiyonla yakından ilişkili olduğunu desteklemektedir. Bu korelasyonlar özellikle total vücut suyu (TBW) ve ekstravasküler/ekstrasellüler sıvı (ECW) artışının kan basıncı yükselmesiyle paralel seyrettiğini, hipertansiyonun hem artmış toplam sıvı birikimi hem de ekstravasküler alanda belirginleşen sıvı yükü ile ilişkili olabileceğini göstermektedir. Bu hipotez, hipertansiyonun patofizyolojisinde yer alan artmış sodyum ve su retansiyonu, arteriyel sertlik, renal hemodinamik değişiklikler ve nörohormonal aktivasyon (RAAS–sempatik sistem aktivitesi) gibi mekanizmaların, OSAS'a eşlik etmesi durumunda vücut sıvı dağılımını daha belirgin şekilde etkileyebileceği görüşüne dayanmaktadır. Ek olarak, OSAS'ta gece boyunca gelişen tekrarlayıcı hipoksi, intratorasik basınç dalgalanmaları ve sempatik aşırı aktivasyon, böbreklerden sodyum–su retansiyonunu artırarak hipertansiyon ile birlikte sıvı yükünün daha da belirginleşmesine katkı sağlayabilir. Bu nedenle çalışmada OSAS+HT grubunda özellikle ECW, TBW, ECW/TBW, ECW/ICW ve OH değerlerinin daha yüksek olacağı öngörülmüştür. Bu bulgular, çalışmamızın başlangıç hipotezini doğrulamakta ve OSAS ile ilişkili hipertansiyonun patogenezinde volüm yükü ve sıvı redistribüsyonunun merkezi bir rol oynayabileceğini, BIA'nın ise bu hastalarda volüm durumunun değerlendirilmesinde pratik ve değerli bir araç olduğunu göstermektedir.
Özet (Çeviri)
Objective: The coexistence of obstructive sleep apnea syndrome (OSAS) and hypertension (HT) has increasingly highlighted the importance of volume overload and body fluid distribution. This study aimed to investigate the relationship between body fluid compartments measured by bioelectrical impedance analysis (BIA) and the presence of hypertension in patients with OSAS. Materials and Methods: This prospective, single-center study included 80 patients aged 18–70 years who were diagnosed with OSAS by polysomnography at the Internal Medicine and Sleep Disorders Clinics of Kayseri City Hospital. Patients were divided into two groups based on the presence of newly diagnosed hypertension: OSAS+HT (n=40) and OSAS only (n=40). All participants underwent detailed clinical evaluation, laboratory testing, office blood pressure measurement, and standard polysomnographic (PSG) assessment, including AHI, REM/NREM AHI, supine/non-supine AHI, ODI, and SpO₂ parameters. Body fluid compartments were measured using segmental, multifrequency BIA (BCM, Fresenius Medical Care), and variables including BMI, ECW, ICW, TBW, ECW/TBW, ECW/ICW, OH, and OH/ECW were recorded. Statistical analyses were performed using SPSS-22, with a significance level of p<0.05. Results: The groups were similar in age, and most participants were male. There were no significant differences between the OSAS+HT and OSAS-only groups in terms of AHI, REM/NREM AHI, supine/non-supine AHI, or ODI. However, the OSAS+HT group had significantly lower minimum SpO₂ levels and a higher apnea duration percentage. Among biochemical parameters, only HbA1c levels were significantly higher in the HT group. BIA measurements revealed that BMI, ECW, OH, ECW/TBW, ECW/ICW, and TBW were significantly higher in the HT group compared to the non-HT group, while OH/ECW was close to the significance threshold. Correlation analyses showed positive associations of both systolic and diastolic blood pressure with BMI, HbA1c, ECW, TBW, ECW/TBW, and ECW/ICW, and a negative association between diastolic blood pressure and minimum SpO₂. Additionally, correlation analyses revealed significant positive associations between both systolic and diastolic blood pressure and ECW, TBW, and fluid distribution ratios, whereas a significant negative association was observed between maximum SpO₂ and diastolic blood pressure. OSAS severity, ODI categories, and CPAP usage rates did not differ significantly by hypertension status. Conclusion: This study hypothesized that individuals with OSAS accompanied by hypertension would exhibit greater body fluid volume and extracellular fluid load compared with those with OSAS alone. Consistent with this hypothesis, ECW, TBW, ECW/TBW, ECW/ICW, and OH values were significantly higher in the OSAS+HT group, indicating a marked increase in body fluid volume. Positive correlations between blood pressure and ECW, TBW, ECW/TBW, and ECW/ICW further support the association between volume overload and hypertension. These correlations particularly indicate that increases in total body water (TBW) and extravascular/extracellular fluid (ECW) parallel the rise in blood pressure, suggesting that hypertension may be associated both with increased overall fluid accumulation and with a more pronounced fluid overload within the extravascular compartment. The hypothesis is grounded in the notion that mechanisms involved in hypertension—such as increased sodium and water retention, arterial stiffness, renal hemodynamic alterations, and neurohormonal activation (RAAS and sympathetic activation)—may have an amplified effect on body fluid distribution when coexisting with OSAS. Additionally, recurrent nocturnal hypoxia, intrathoracic pressure fluctuations, and enhanced sympathetic activity in OSAS may promote renal sodium–water retention, thereby intensifying fluid overload in hypertensive individuals. These findings confirm the initial hypothesis and suggest that volume overload and fluid redistribution may play a central role in the pathogenesis of OSAS-related hypertension. Furthermore, BIA appears to be a practical and valuable tool for assessing volume status in this patient population.
Benzer Tezler
- Obstrüktif uyku apne sendromlu hastalarda C-reaktif protein düzeyleri
C-reactive protein levels in patients with obstructive sleep apnea
BARIŞ ÖNDER PAMUK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2003
Endokrinoloji ve Metabolizma HastalıklarıDokuz Eylül Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ABDURRAHMAN ÇÖMLEKÇİ
- Prostat adenokarsinomlarında psa değerlerinin gleason skor ve klinik evre ile ilişkisi
The relation between psa and gleason score and clinical phase in prostate adenocarsinoma
HACI HASAN ESEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2005
PatolojiSelçuk ÜniversitesiPatoloji Ana Bilim Dalı
PROF.DR. MUSTAFA CİHAT AVUNDUK
- Obstrüktif uyku apne sendromu olan hastalarda gece ve gündüz kan basıncı değişikliklerinin değerlendirmesinde tansiyon holteri kullanımının etkinliği.
The efficacy of ambulatory blood pressure monitoring in evaluating nocturnal and daytime blood pressure changes in patients with obstructive sleep apnea syndrome
LEVENT ÇEVİK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Göğüs HastalıklarıVan Yüzüncü Yıl ÜniversitesiGöğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SELVİ AŞKAR
PROF. DR. MÜNTECEP AŞKAR
- Uyku apne sendromlu hastalarda oküler bulgu ve parametreler
Ocular findings and parameters in patients with sleep apnea syndrome
EZGİ MAVİGÖK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
Göz HastalıklarıÇukurova ÜniversitesiGöz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALTAN ATAKAN ÖZCAN
- Hipertansiyonu olan ve olmayan obstrüktif uyku apne sendromlu hastalarda polisomnografik değişiklikler
Polysomnographic differences between obstructive sleep apnea syndrome patients with or without hypertension
ASLIHAN GÜRÜN KAYA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2016
Göğüs HastalıklarıAnkara ÜniversitesiGöğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TURAN ACICAN