Macar oryantalizmi bağlamında Vilmos Pröhle'nin Türk dilleri ve halkları üzerine çalışmaları
Vilmos Pröhle's studies on Turkic languages and peoples in the context of Hungarian orientalism
- Tez No: 989630
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ TEVFİK ORÇUN ÖZGÜN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Tarih, History
- Anahtar Kelimeler: Asya, Macar dili, Macar tarihi, Orta Asya, Seyahat, Seyahatname, Türk-Macar ilişkileri, Asia, Hungarian language, Hungarian history, Central Asia, Travel, Seyahatname, Turkish-Hungarian relations
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türkiyat Araştırmaları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Türkiyat Araştırmaları Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Macar bilim dünyasında, anavatan meselesi ve Macarların kökeni günümüzde de önemini koruyan bir araştırma konusudur. Kafkasya'daki Macar varlığı düşüncesi ve bu bölgede yaşayan Türk halklarıyla olası akrabalık ilişkilerine dair bilimsel çalışmalar ile araştırma gezileri, özellikle XIX. yüzyılın başlarından itibaren dikkat çeken bir alan haline gelmiştir. Diğer Avrupa devletleri – örnek olarak Rusya, İngiltere ve Fransa dahil olmak üzere – genellikle Doğu'ya yönelik bilimsel keşiflerini sömürgecilik ve toprak kazanımı amacıyla yürütürken, Macar bilim camiası bu dönemde öncelikle Macarların anavatanını keşfetmeyi ve bununla bağlantılı olarak ise Doğu'da kaldığı varsayılan Macar topluluklarını araştırmayı hedeflemiştir. Çalışmada, dönemin özgün kaynakları temel alınarak, kamuoyunda görece daha az bilinen ancak bilimsel anlamda kayda değer katkılar sunmuş bir araştırmacı ve Turancı entelektüel olan Vilmos Pröhle'nin (1871–1946) çalışmaları incelenmiştir. Pröhle, Osmanlı İmparatorluğu'na birkaç defa seyahat etmiş, bu esnada imparatorluğun dönüşüm süreçlerini doğrudan gözlemleme fırsatı bulmuştur. Bunun yanı sıra, Başkurtlar ve Karaçaylar hakkında yürüttüğü saha araştırmaları, Kafkasya'daki Türk halklarıyla ilgili erken dönem bilimsel incelemelerin öncüsü olarak kabul edilmektedir. Pröhle yalnızca Türkoloji alanında değil, Japonoloji sahasında da dikkate değer çalışmalar ortaya koymuştur. Tezde ayrıca, Pröhle'nin izinden giden araştırmacıların bilimsel katkılarına da yer verilmiştir. Bununla birlikte, özellikle Kafkasya coğrafyasının Macar anavatanı olarak değerlendirilmesinin sebebini anlayabilmek adına, dönemin bilimsel varsayımları, Macar dilinin kökenine dair teoriler ve bu teorilerin Macar bilim anlayışını nasıl şekillendirdiği de kapsamlı bir biçimde ele alınmıştır.
Özet (Çeviri)
In Hungarian scholarly discourse, the question of the original homeland and the origins of the Hungarian people remains a subject of enduring significance. The idea of a Hungarian presence in the Caucasus and the hypothesis of kinship with the Turkic people living there have been central themes in scholarly research and exploratory missions since the early 19th century. While most European empires—such as Russia, England, and France—typically sent scholars eastward primarily for purposes of territorial expansion and colonial interests, the initial aim of Hungarian scholarship was to locate the ancestral homeland and, in connection with this, to investigate Hungarian groups presumed to have remained in the East. This thesis examines the work of Vilmos Pröhle (1871–1946), a lesser-known yet highly significant Turanist scholar, drawing on contemporary primary sources. Pröhle undertook multiple journeys within the Ottoman Empire so he could observe the empire's transformation firsthand. In addition, his fieldwork among the Bashkirs and Karachays laid the groundwork for some of the earliest scholarly investigations into the Turkic people of the Caucasus. His contributions extended beyond Turkology, as he also produced notable research in Japanology. The thesis also discusses the scholarly contributions of researchers who followed in Pröhle's footsteps. Furthermore, to better understand why the Caucasus was considered a likely location for the Hungarian homeland, the study explores the prevailing hypotheses regarding the origins of the Hungarian language and how these theories shaped the development of Hungarian academic thought.
Benzer Tezler
- Ülkemizdeki çeşitli büyüklükteki yerleşim merkezlerinde uygulanabilecek kültür yapısı planlama modeli
The Planning model of the cultural building which applicable at different size of settlement center
MUSTAFA İNCESAKAL
- Mikrobiyoloji laboratuvarlarında kaza nedeni oluşan enfeksiyonlar
Başlık çevirisi yok
ŞENAY TÜRE
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Gazi ÜniversitesiKazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
Yükleniyor...
- Alloxan'ın sıçan pankreası üzerine etkilerinin ışık ve elektron mikroskobu seviyelerinde araştırılması
Investigation about the effect of alloxan on the rat at light and electronmicroscopical levels
SAİM ÖZDAMAR
- Toprak ve tarım reformu uygulamasında öncelikli köylerin tesbitine ilişkin bir yöntem uygulaması
Başlık çevirisi yok
SABİR ATASEVER