Ağrısı olan ileri evre kanser hastalarında ağrı ve diğer semptomların Kortizol, CRP, ESH ile ilişkisi ve ağrı takibi süresince parametrelerdeki değişimin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between pain and other symptoms with cortisol, C-reactive protein (CRP), and erythrocyte sedimentation rate (ESR) in patients with advanced-stage cancer experiencing pain, and assessment of changes in these parameters during the pain follow-up period
- Tez No: 989750
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ UFUK ÜNLÜ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: palyatif bakım, kanser, ağrı, CRP, ESH, kortizol, ESAS, palliative care, cancer, pain, CRP, ESR, cortisol, ESAS
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Çalışmamızın temel amacı, ağrısı olan ileri evre kanserli hastalarda analjezik tedavi öncesi ve sonrası; Kortizol ve inflamasyon parametrelerinin düzeylerini ölçmek, Edmonton Semptom Tanılama Ölçeği (ESAS) kullanarak ağrı ve diğer semptomları değerlendirmek; bu kan parametreleriyle semptomlar arasındaki ilişkiyi belirlemek ve tedavi sonrası değişimleri karşılaştırmaktır. Elde edilecek verilerle, hastaların ağrı yönetiminde kullanılan tedavi stratejilerinin biyolojik ve semptomatik yansımalarını ortaya koyarak, kişiye özgü ve daha etkili ağrı kontrol protokollerinin geliştirilmesine katkı sağlamak hedeflenmektedir. Yöntem: Çalışmamız, etik kurul onayı sonrasında 21.05.2025 ile 01.12.2025 tarihleri arasında Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Palyatif Bakım Servisi'nde yatmış belirlenen dahil etme kriterlerini karşılayan 42 ağrısı olan ileri evre kanser hastası ve aile hekimliği polikliniğe başvuran belirlenen dahil etme kriterlerini karşılayan 43 kontrol grubu hastanın dahil edildiği kesitsel ve prospektif bir araştırma olarak tasarlanmıştır. Hasta grubunda başvuru anında ve analjezik tedavi sonrasında CRP, ESH ve kortizol seviyeleri ölçülmüştür. Tedavi öncesi ve sonrasında semptomlardaki değişim de ESAS kullanılarak değerlendirilmiştir. Bulgular: Tedavi öncesi kortizol, ESH, CRP düzeyleri kontrol ve hasta grupları arasında anlamlı düzeyde farklılık göstermektedir (p=0,000). Tedavi öncesi ve sonrası CRP değerleri karşılaştırıldığında, hasta grubunda istatistiksel olarak anlamlı bir değişim saptanmamıştır (p=0,157). tedavi öncesi ve sonrası ESH değerleri karşılaştırıldığında da istatistiksel olarak anlamlı bir değişim bulunmamıştır (p=0,175). Kortizol düzeyleri açısından ise tedavi öncesi ve sonrası ölçümler arasında istatistiksel olarak anlamlı bir değişim saptanmıştır (p=0,009). ESAS ağrı skoru açısından tedavi öncesi ve sonrası karşılaştırmada anlamlı bir azalma izlenmiştir (p=0,001). Takipte değerlendirilebilen hasta alt grubunda tedavi sonrası 2. haftada kortizol düzeylerinin anlamlı biçimde azaldığını, buna eşlik eden şekilde ağrı başta olmak üzere yorgunluk, bulantı, üzüntü, anksiyete, uykusuzluk, iştahsızlık, kötülük hali ve total ESAS skorunda anlamlı iyileşme olduğunu; buna karşın CRP, ESH ve dispne skorlarında istatistiksel olarak anlamlı bir değişim saptanmadığını ortaya koymaktadır. Total ESAS skoru açısından değerlendirildiğinde, ex grubunun tedavi öncesi toplam semptom yükünün sağ gruba göre anlamlı derecede daha yüksek olduğu görülmektedir (p=0,014). Sonuç: Bu çalışma, ileri evre kanser hastalarında semptom yükü ile biyobelirteçler arasındaki ilişkiyi ve analjezik tedavinin bu parametreler üzerindeki etkisini ortaya koymuştur. Tedavi öncesinde kortizol, CRP ve ESH düzeylerinin hasta grubunda anlamlı derecede yüksek olması, bu hastalarda belirgin stres yanıtı ve sistemik inflamasyon varlığını desteklemektedir. Tedavi sonrası dönemde CRP ve ESH düzeylerinde anlamlı değişim izlenmezken, kortizol düzeylerinde ve özellikle ağrı başta olmak üzere ESAS bileşenlerinde anlamlı iyileşme saptanmıştır. Ayrıca, tedavi öncesi total ESAS skorunun biyobelirteçlerden bağımsız olarak sağ kalım ile ilişkili tek değişken olması, başlangıçtaki toplam semptom yükünün prognostik açıdan kritik önem taşıdığını göstermektedir. Bu bulgular, ileri evre kanser hastalarında semptomların bütüncül ve sistematik değerlendirilmesinin palyatif bakım pratiğinde hem klinik izlem hem de prognoz öngörüsü açısından temel bir yaklaşım olması gerektiğini ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
Purpose: The primary aim of our study is to measure cortisol and inflammatory parameter levels in patients with advanced-stage cancer experiencing pain, both before and after analgesic treatment; to evaluate pain and other symptoms using the Edmonton Symptom Assessment Scale (ESAS); to determine the relationships between these blood parameters and symptoms; and to compare the changes observed after treatment. Based on the data obtained, the study aims to elucidate the biological and symptomatic reflections of pain management strategies used in these patients and to contribute to the development of personalized and more effective pain control protocols. Methods: Following approval from the ethics committee, our study was designed as a cross-sectional and prospective investigation conducted between May 21, 2025, and December 1, 2025. The study included 42 patients with advanced-stage cancer experiencing pain who were hospitalized in the Palliative Care Unit of Tokat Gaziosmanpaşa University and met the predefined inclusion criteria, as well as 43 control group patients who applied to the Family Medicine Outpatient Clinic and also met the specified inclusion criteria. In the patient group, CRP, ESR, and cortisol levels were measured at the time of admission and after analgesic treatment. Changes in symptoms before and after treatment were also assessed using the Edmonton Symptom Assessment Scale (ESAS). Finding: Pre-treatment cortisol, ESR, and CRP levels differed significantly between the patient and control groups (p=0.000). When pre- and post-treatment CRP values were compared, no statistically significant change was observed in the patient group (p=0.157). Similarly, no statistically significant difference was found between pre- and post-treatment ESR values (p=0.175). In contrast, a statistically significant change was detected between pre- and post-treatment measurements in terms of cortisol levels (p=0.009). With regard to the ESAS pain score, a significant reduction was observed in the comparison between pre- and post-treatment assessments (p=0.001). In the patient subgroup that could be evaluated during follow-up, cortisol levels were found to decrease significantly at the second week after treatment. Correspondingly, significant improvements were observed in pain—most notably—as well as in fatigue, nausea, sadness, anxiety, insomnia, appetite loss, poor well-being, and the total ESAS score. In contrast, no statistically significant changes were detected in CRP, ESR, or dyspnea scores. When evaluated in terms of the total ESAS score, the ex group exhibited a significantly higher pre-treatment total symptom burden compared with the surviving group (p=0.014). Results: This study demonstrated the relationship between symptom burden and biomarkers in patients with advanced-stage cancer, as well as the effects of analgesic treatment on these parameters. The significantly higher pre-treatment levels of cortisol, CRP, and ESR in the patient group support the presence of a pronounced stress response and systemic inflammation in these patients. While no significant changes were observed in CRP and ESR levels in the post-treatment period, significant improvements were detected in cortisol levels and in ESAS components—particularly pain. Moreover, the finding that the pre-treatment total ESAS score was the only variable associated with survival independently of biomarkers indicates that baseline overall symptom burden has critical prognostic significance. These results suggest that comprehensive and systematic assessment of symptoms in patients with advanced-stage cancer should be a fundamental approach in palliative care practice, both for clinical monitoring and for prognostic estimation.
Benzer Tezler
- Palyatif bakım biriminde tedavi almakta olan kanser hastalarında semptom sıklığı ve palyatif bakım tedavisinin semptom kontrolündeki yeri
Frequency of symptomatic manifestations in cancer patients in palliative care unit and the place of palliative symptom treatment in symptom management
ABDÜLKADİR YILMAZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2015
Aile Hekimliğiİzmir Katip Çelebi ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HÜSEYİN CAN
- Kanser dışı erişkin palyatif bakım hastalarında palyatif prognostik indeks, Edmonton Ölçeği ve Karnofsky Ölçeği skorlamalarının mortaliteye etkisi
Impact of the palliative prognostic index, Edmonton Symptom Assessment Scale, and Karnofsky Performance Status on mortality in non-cancer adult palliative care patients
YAKUP YALINKILINÇ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
GeriatriSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET YÜRÜYEN
- Bağırsak hasar modellerinde kemik iliği mezenkimal kök hücre ve bağırsak mezenkimal kök hücrelerin rejeneratif ve immün modülatuvar etkilerinin karşılaştırılması
Comparison of regenerative and immune modulatory effecets of bone marrow and intestinal mesenchymal stem cells i intestinal damage models
BURCU PERVİN
Doktora
İngilizce
2025
BiyolojiHacettepe ÜniversitesiKök Hücre Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FATİMA AERTS KAYA
- Prostat adenokarsinomlarında psa değerlerinin gleason skor ve klinik evre ile ilişkisi
The relation between psa and gleason score and clinical phase in prostate adenocarsinoma
HACI HASAN ESEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2005
PatolojiSelçuk ÜniversitesiPatoloji Ana Bilim Dalı
PROF.DR. MUSTAFA CİHAT AVUNDUK
- Bt rehberli kordotominin şiddetli kanser ağrısı üzerine etkisi
Effect of ct-guided cordotomy on severe cancer pain
KÜRŞAD FATİH BAHÇIVAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Anestezi ve ReanimasyonAkdeniz ÜniversitesiAnesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NURTEN KAYACAN