Fen bilgisi öğretmen adaylarının yapay zekâya yönelik okuryazarlık,tutum ve kaygı düzeylerinin incelenmesi
Examination of artificial intelligence literacy,attitudes and anxiety levels of pre-service science teachers
- Tez No: 990170
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MEHMET YAKIŞAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Harran Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmada, fen bilgisi öğretmen adaylarının yapay zekâya ilişkinin okuryazarlık düzeyleri, tutumları ve kaygı durumlarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Ayrıca, öğretmen adaylarının yapay zekâya yönelik okuryazarlık, tutum ve kaygı düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından anlamlı bir farklılık gösterip göstermediği incelenmiştir. Araştırma, ilişkisel tarama modeli kullanılarak yürütülmüştür. Çalışma grubunu, 2024-2025 akademik yılında Harran Üniversitesi Eğitim Fakültesi Fen Bilgisi Öğretmenliği programında öğrenim gören öğretmen adayları oluşturmaktadır. Çalışma grubunu çalışmaya gönüllü olarak katılan 130 fen bilgisi öğretmen adayından oluşmaktadır. Araştırma veri toplama aracı olarak“Yapay Zekâ Okuryazarlığı Ölçeği”,“Yapay Zekâya Yönelik Tutum Ölçeği”ve“Yapay Zekâ Kaygı Ölçeği”kullanılmıştır. Verilerin analizinde, dağılım özellikleri ve gruplardaki katılımcı sayıları dikkate alınarak değişkenlere bağlı olarak parametrik ve non-parametrik istatistiksel testler uygulanmıştır. Araştırma bulgularına göre, fen bilgisi öğretmen adaylarının yapay zekâ okuryazarlık düzeylerinin cinsiyet, tercih edilen yapay zekâ aracı ve yapay zekâyı ders ve ödevlerinde kullanma durumu değişkenlerine göre anlamlı farklılık gösterdiği; öğrenim görülen sınıf düzeyi, yapay zekâ kursuna katılma durumu ve yapay zekâyı öğretmenlik yaşamında kullanma isteği değişkenlerine göre ise anlamlı bir farklılık göstermediği belirlenmiştir.Yapay zekâya yönelik tutumların yalnızca yapay zekâyı öğretmenlik hayatında kullanma isteği değişkenine göre anlamlı farklılık gösterdiği, diğer değişkenler açısından anlamlı bir farklılık ortaya koymadığı tespit edilmiştir. Yapay zekâya yönelik kaygı düzeylerinin ise incelenen hiçbir değişken açısından anlamlı farklılık göstermediği sonucuna ulaşılmıştır. Bununla birlikte, araştırmada yapay zekâ okuryazarlık düzeyleri ile yapay zekâya yönelik tutum ve kaygı arasında; ayrıca yapay zekâya yönelik tutum ile yapay zekâya yönelik kaygı arasında anlamlı ilişkiler olduğu belirlenmiştir.
Özet (Çeviri)
This study aimed to determine pre-service science teachers' levels of artificial intelligence literacy, attitudes toward artificial intelligence, and anxiety related to artificial intelligence. In addition, it examined whether pre-service teachers' levels of artificial intelligence literacy, attitudes, and anxiety differed significantly according to various variables. The study was conducted using a relational survey model. The study group consisted of pre-service teachers enrolled in the Science Teacher Education program at the Faculty of Education, Harran University, during the 2024-2025 academic year. The study group consisted of 130 pre-service science teachers who volunteered to participate in the study. The data collection instruments included a Personal Information Form, the Artificial Intelligence Literacy Scale, the Attitudes Toward Artificial Intelligence Scale, and the Artificial Intelligence Anxiety Scale. Depending on distribution characteristics and group sizes, both parametric and non-parametric statistical tests were applied in the data analysis process. According to the findings, AI literacy levels differed significantly based on gender, the preferred AI tool, and the use of AI for coursework and assignments, whereas no significant differences were observed for grade level, participation in an AI course, or willingness to use AI in future teaching practices. Attitudes toward AI differed significantly only with respect to willingness to use AI in future teaching, and no other variables produced significant differences. AI-related anxiety levels did not differ significantly for any of the variables examined. Furthermore, significant relationships were identified between AI literacy and attitudes toward AI, between AI literacy and AI-related anxiety, and between attitudes toward AI and AI-related anxiety.
Benzer Tezler
- Çevre eğitiminde blok tabanlı yapay zekâ uygulamalarının çeşitli değişkenler üzerine etkisi
The effects of block-based artificial intelligence applications in environmental education on various variables
FEYZA ÜNSAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEMRA BENZER
- Yapay zekâ destekli blok tabanlı kodlama uygulamalarına dayalı öğretim sürecinin çeşitli değişkenler üzerine etkisi
The impact of an AI-powered block-based coding application-based teaching process on various variables
ALEYNA ÖZDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEMRA BENZER
- Fen bilgisi öğretmen adaylarının eğitimde yapay zekâ kullanımına yönelik ilgilerinin incelenmesi
Examining the interest of science teacher candidates in the use of artificial intelligence in education
DUYGU NAZALI
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve Öğretimİnönü ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NAİL İLHAN
- Fen bilgisi öğretmen adaylarının bilim kurgu, STEM ve yapay zekâya ilişkin psikososyal yaklaşımlarının incelenmesi
Investigation of pre-service science teachers' psychosocial approaches to science fiction, STEM and artificial intelligence
NESİBE ÖZKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimEskişehir Osmangazi ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA ZAFER BALBAĞ
- Preservice science teachers' ai-tpack, behavioral intention to use AI and epistemological beliefs
Fen bilgisi öğretmeni adaylarının yapay zekâ teknolojik pedagojik alan bilgileri, yapay zekâya yönelik davranışsal niyetleri ve epistemolojik inançları
AHMET TARIK KÜÇÜK
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Eğitim ve ÖğretimOrta Doğu Teknik ÜniversitesiFen Bilgisi Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖZGÜL YILMAZ TÜZÜN