Kilce zengin toprakta farklı sulama düzeyleri ile hidrojen peroksit uygulamalarının bazı toprak parametreleri ile patates ve susam bitkilerinde verim-kalite parametrelerine etkileri
The effect of different irrigation and hydrogen peroxide regimes on the selected soil parameters and yield-quality parameters of potato and sesame grown on clayey soil
- Tez No: 990204
- Danışmanlar: PROF. DR. ALKHAN SARIYEV
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Ziraat, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Çukurova Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Sulama, killi topraklarda havalanma sorunlarına neden olarak bitki büyümesini ve verimliliğini etkileyebilmektedir. Havalandırma kaynağı olarak kullanılan hidrojen peroksit (H₂O₂), sulama sonucu toprakta ortaya çıkan hipoksiyi azaltabilmektedir. Farklı sulama ve hidrojen peroksit düzeylerinin toprak özellikleri ile kışlık patates ve yazlık susam bitkilerinin fizyolojik özellikleri, verim ve verim unsurları üzerindeki etkileri, iki yıl süreyle yürütülen bir arazi araştırmasında incelenmiştir. Araştırma uygulamaları, sulama aralığında bitkinin tükettiği suyun tamamının verilmesi şeklinde tarla kapasitesine kadar yapılan tam sulama (I100) ile bu uygulamaya verilen suyun %75'i ve %50'sine karşılık gelen iki kısıntılı sulama düzeyi (I75 ve I50) olmak üzere üç sulama düzeyini içermektedir. Hidrojen peroksit seviyeleri ise 600, 300 ve 0 ppm olup, tüm uygulamalar bölünmüş parseller deneme deseninde düzenlenmiştir. Toprak nemi time domain reflectometry (TDR) aleti ile izlenmiş ve yarayışlı su içeriği %60'ın altına düştüğünde sulama yapılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, her iki bitkide de artan sulama düzeyleri, makro gözenekliliği (MAG), hidrolik iletkenliği (k) ve agregat stabilitesini (AS) önemli ölçüde artırırken, toprak organik maddesini (OM) ve hacim ağırlığını (HA) azaltmıştır. Genel olarak artan H₂O₂ seviyeleri, toprak yüzeyi ve yüzeyinin altında k, HA ve AS değerlerini artırmış ve yüksek dozda OM içeriğini azaltmıştır. Bununla birlikte, özellikle OM ve MAG gibi toprak özellikleri, yetiştirilen bitkiye göre farklılık göstermiştir. Artan sulama düzeyleri patatesin verimini, biyokütlesini, yumru boyu ve yumru ağırlığını azaltırken yumru sayısını artırmıştır. H₂O₂ uygulamaları ise patatesin uzunluğu hariç tüm verim ve verim bileşenlerini artırmıştır. Sulamanın susam üzerindeki etkileri ise belirgin şekilde farklılık göstermiş ve biyokütle, yağ içeriği, bitki boyu, bitki genişliği ve sap sayısı sulama ile önemli düzeyde artmıştır. Patateste fruktoz ve glikoz gibi indirgen şekerler artan sulama ile azalırken, ksiloz ve sakkaroz artmıştır. Hidrojen peroksit uygulamaları indirgen şekerler (fruktoz, glikoz) ve ksilozu azaltmış ve ikinci yılda ise sakkaroz artmıştır. Susamda linoleik, linolenik ve palmitoleik gibi doymamış yağ asitleri ile stearik asit sulama düzeyi ile artmış ve doymuş yağ asitleri olan palmitik ve oleik asit ise azalmıştır. H₂O₂ uygulamaları çoğu doymuş yağ asidini (özellikle palmitik asit) ile oleik ve palmitoleik asitleri azaltırken, linoleik ve linolenik gibi doymamış yağ asitlerini artırmıştır. Her iki bitkide de su kullanım etkinliği, kısıntılı sulama ile artmış ve kısıntılı sulama uygulamalarının benzer değerlere sahip olması, I75 ve orta-yüksek hidrojen peroksit uygulamalarının verim ve kaliteyi etkilemeden sulama suyu tasarrufu için kullanılabileceğini göstermiştir
Özet (Çeviri)
Irrigation can cause soil aeration issues in clayey soils, affecting plant growth and productivity. Hydrogen peroxide (H2O2) as a source aeration can alleviate the hypoxia that arise as a result of irrigation in soils. The effect of different irrigation and hydrogen peroxide levels on soil properties and the physiological, yield and yield characteristics of winter potato and summer sesame plants in a field research were examined for 2 years. The treatments contain three irrigation levels; irrigation to field capacity; I100 and two deficit irrigations; 75% and 50% of the irrigation given to the full irrigation, the hydrogen peroxide levels were 600, 300 and 0 ppm all arranged in a split plot design. The soil moisture was monitored with time domain reflectometry (TDR) and irrigation was administered when the available water content is below 60%. The results for both plant indicate that increasing irrigation levels significantly increased the macro porosity (MAG), hydraulic conductivity (k) and aggregate stability (AS) while decreasing soil organic matter (OM) and bulk density (HA). Generally, the increasing levels of H2O2 significantly increased k, HA, and AS across the soil depths while OM decreased at high H2O2 dose. However, the crops varied the soil properties especially OM and MAG. The increasing irrigation levels decreased potato yield, biomass, tuber width and mass while increasing tuber numbers. The H2O2 application increased all yield and yield components except the potato length. The effects of irrigation were significantly different on the sesame as the biomass, the oil content, the plant height, width, and stem count were significantly increased. The reducing sugars such as fructose and glucose in potato reduced with increasing irrigation while xylose and sucrose increase with increasing irrigation. The hydrogen peroxide treatments decreased the reducing sugars (fructose, glucose) and xylose while in the second year sucrose was increased. The unsaturated fatty acids (linoleic, linolenic and palmitoleic) and stearic acids were increased by irrigation levels and saturated fatty acid palmitic and oleic decreased. The hydrogen peroxide significantly decreased most of the saturated fatty acid (palmitic acid) and oleic and palmitoleic acids while the unsaturated acids (linoic and linoleic) were increased. The water use efficiency for both crops increased with reducing irrigation with the deficit irrigation treatments having similar values an indication that I75 can be used to conserve irrigation water use without affecting yield and quality.
Benzer Tezler
- Kurtoğlu meta-graniti'nin (Gümüşhane) jeokimyasal ve izotopik özellikleri
Geochemical and isotopic signatures of the KurtogluMeta-Granite (Gümüshane)
CENGİZ UZUN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Jeoloji MühendisliğiGümüşhane ÜniversitesiJeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ABDURRAHMAN DOKUZ
- Çukurova bölgesindeki kilce zengin topraklar ile terra sigillata astarlarının araştırılarak güncel seramik tasarımlarında uygulanmaları
Determination of clay-rich soils and traditional terra sigillata coatings of the Çukurova region and their aplikation in present ceramic designs
ARZU ENSAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2008
Güzel SanatlarÇukurova ÜniversitesiSeramik Ana Sanat Dalı
YRD. DOÇ. DR. NECDET SAKARYA
- Toprağa adsorbe haldeki karbamatlı pestisitlerin güneş ışığı etkisi altında bozunma süreçlerinin incelenmesi
Investigation of degradation of carbamate pesticides adsorbed on soil under the impact of sunlight
NECMİYE ÇİÇEK
- Kozluk Batman) killerinin tuğla ve kiremit hammaddesi olarak kullanabilirliğinin araştırılması
Investigation of the usability of Kozluk (Batman) clays as brick and tile raw materials
İSMAİL DEMİRHAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Jeoloji MühendisliğiVan Yüzüncü Yıl ÜniversitesiJeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İSMAİL AYDIN ARAS
- Doğu Trakya Bölgesi (Silivri) ergene formasyonunda kum-çakıl üretimindeki atık killerinin mineralojik ve jeokimyasal incelenmesi
Mineralogical and geochemical investigation of waste clays in sand-gravel production in the ergene formation of Eastern Thrace Region (Silivri)
AYŞE SEHRA ÖZKAN KOSİFOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Jeoloji Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiJeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RECEP FAHRİ ESENLİ