Bazı öğretim programlarında yenilenebilir enerji kaynakları: Programlardaki yeri ve öğrenci farkındalıklarının incelenmesi
Renewable energy sources in selected curricula: An examination of their place and students' awareness
- Tez No: 990315
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MÜRŞET ÇAKMAK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Yenilenebilir Enerji Kaynakları, Öğretim Programları, Öğrenci Farkındalığı, Duyuşsal farkındalık, Renewable Energy Sources, Curricula, Student Awareness, Affective awareness, Renewable energy resources, Teaching curriculums
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Mardin Artuklu Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, temel eğitim ve ortaöğretim kademelerinde yer alan bazı öğretim programlarında (fen bilimleri, sosyal bilgiler, fizik, kimya, biyoloji ve coğrafya) yenilenebilir enerji kaynaklarının nasıl ele alındığını incelemek ve ortaöğretim öğrencilerinin yenilenebilir enerji kaynaklarına ilişkin farkındalıklarını ortaya koymaktır. Çalışma, karma yöntem araştırma desenlerinden açıklayıcı sıralı modele dayanmaktadır. Nicel aşamada, daha önce geliştirilmiş bir yenilenebilir enerji farkındalığı ölçeği 9-12. sınıfta öğrenim gören 393 lise öğrencisine uygulanmış ve elde edilen veriler istatistiksel olarak analiz edilmiştir. Nicel bulgular, ölçek puanlarının genel olarak orta değer etrafında yoğunlaştığını, öğrencilerin yenilenebilir enerji kaynaklarının türleri, kullanım alanları ve çevresel etkileri hakkında temel bilgiye sahip olduklarını ancak bu bilgileri günlük yaşam davranışlarına yansıtma konusunda sınırlılıklar bulunduğunu göstermektedir. Nitel aşamada ise doküman incelemesi yöntemiyle 2018 ve 2024 öğretim programlarında yer alan ilgili derslerin 3–12. sınıf kazanımları karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. Bulgular, 2018 programlarında yenilenebilir enerji konularının çoğunlukla dolaylı ifadelerle ve sınırlı sayıda kazanım üzerinden ele alındığını; 2024 programlarında ise sürdürülebilirlik ve çevre temalarıyla bağlantılı biçimde yenilenebilir enerjiye daha fazla ve daha erken sınıf düzeylerinde yer verildiğini ortaya koymuştur. Bununla birlikte ilgili kazanımların sınıf düzeyleri ve dersler arasında dengeli dağılmadığı, sarmal bir yapı ve disiplinler arası bütünleşmenin her zaman sağlanamadığı belirlenmiştir. Sonuç olarak, 2024 öğretim programı yenilenebilir enerji açısından 2018 programına göre daha güçlü bir çerçeve ortaya koymakta ancak öğrencilerin yenilenebilir enerji farkındalığını ve enerji okuryazarlığını istenen düzeye taşımak için tek başına yeterli görünmemektedir. Çalışma, öğrenci farkındalığına ilişkin nicel veriler ile öğretim programlarının nitel analizini birlikte ele alması bakımından literatüre özgün bir katkı sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine how renewable energy sources are addressed in selected curricula at the basic education and secondary education levels and to reveal secondary school students' awareness of renewable energy sources. The research is based on an explanatory sequential mixed-methods design. In the quantitative phase, a previously developed renewable energy awareness scale was administered to 393 students enrolled in grades 9-12, and the data were analyzed using appropriate statistical techniques. The findings indicate that students' awareness of renewable energy sources generally clusters around the midpoint of the scale. Students have basic knowledge about the types, uses and environmental impacts of renewable energy sources; however, there are limitations in transferring this knowledge to their everyday behaviours and practices. In the qualitative phase, a document analysis was conducted to compare the 2018 and 2024 curricula for Science, Social Studies, Physics, Chemistry, Biology and Geography courses from grades 3 to 12. The results show that in the 2018 curricula renewable energy topics are mostly addressed indirectly and through a limited number of learning outcomes, whereas in the 2024 curricula the scope of these topics has been expanded and they are handled more systematically across grade levels, particularly in connection with sustainability and environmental themes. Nevertheless, the distribution of related outcomes across grades and subjects is not fully balanced, and a coherent spiral and interdisciplinary structure is not consistently achieved. In conclusion, the 2024 curricula provide a stronger framework for renewable energy than the 2018 curricula, yet they alone do not appear sufficient to raise students' renewable energy awareness and energy literacy to the desired level. By combining quantitative data on student awareness with a qualitative analysis of curricula, this study offers a distinctive contribution to the literatüre.
Benzer Tezler
- Lise fizik öğretim programlarında yenilenebilir enerji kaynakları: Almanya ve Türkiye karşılaştırması
Renewable ebergiesinthe curriculum physicsinhigh school: Comparisonbetween Germanyand Turkey
ŞEREF KÜÇÜK
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Fizik ve Fizik MühendisliğiOndokuz Mayıs ÜniversitesiOrtaöğretim Fen ve Matematik Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NAZAN OCAK İSKELELİ
- Finlandiya ve Türkiye'de ilkokul ve ortaokul programlarının çevre eğitimleri açısından karşılaştırılması
A comparison of primary and secondary school programmes in Finland and Türkiye in terms of environmental education
EKREM ARSLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimSakarya ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEVGİ COŞKUN KESKİN
- Uzaktan eğitim programlarında ders veren öğretim elemanlarının uzaktan eğitime yönelik bilgi, inanç ve uygulamaları arasındaki ilişkiler
The relationships among distance education instructors' knowledge, belief and practices towards distance education
MERVE YILDIZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Eğitim ve ÖğretimHacettepe ÜniversitesiBilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUKADDES ERDEM
- Öğretmen eğitimi programlarında kalite ve akreditasyona ilişkin öğrenci ve öğretim elemanı görüşleri
Student and academic staff views on quality and accreditation in teacher education porgrams
CEREN KURDOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimAnkara ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. CANAY DEMİRHAN İŞCAN