Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı gebe polikliniklerine başvuran gebelerde D vitamini desteği ve yeterliliğinin değerlendirilmesi
Evaluation of vitamin D supplementation and sufficiency among pregnant women attending the antenatal clinics of the Department of Obstetrics and Gynecology, Ankara University Faculty of Medicine
- Tez No: 990327
- Danışmanlar: DOÇ. DR. AYŞE SELDA TEKİNER
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Vitamin D, 25-Hidroksivitamin D, Gebelik, Vitamin D Eksikliği, Vitamin D, 25-Hydroxyvitamin D, Pregnancy, Vitamin D Deficiency
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmanın birincil amacı, Türkiye'de Gebe D Vitamini Destek Programı kapsamında önerilen günlük 1200 IU D vitamini desteğinin plazma D vitamini düzeyleri üzerindeki etkisini ve gebelerin D Vitamini Destek programına uyumunu incelemektir. Çalışma kapsamında Ankara'da izlenen bir gebe popülasyonunda erken gebelikte ve gebeliğin ileri döneminde 25-hidroksivitamin D [25(OH)D] düzeylerini değerlendirilmesi; D vitamini düzeyleri ile sosyodemografik özellikler, giyim tarzı, beslenme alışkanlıkları, güneş maruziyeti, güneş koruyucu krem kullanımı ve takviye kullanımı arasındaki ilişkilerin incelemesi de amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu prospektif gözlemsel kohort çalışmasına toplam 184 gebe dahil edilmiştir. Araştırmanın yürütülmesi için Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı ve dekanlıktan gerekli izinler alınmıştır. Çalışma, Ankara Üniversitesi İnsan Araştırmaları Etik Kurulu tarafından onaylanmış ve klinik araştırmalar için X1051 numaralı çalışma kodu ile kaydedilmiştir. Araştırma Ankara Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri (BAP) tarafından desteklenmiş, çalışma süresince yapılan 25-hidroksivitamin D istemlerine ait laboratuvar giderleri BAP tarafından karşılanmıştır (fatura tarihi 18.06.2025, fatura no:KAF2025000000450, toplam tutar:50.228,87 TL). Bulgular: Erken gebelikte median serum 25(OH)D düzeyi 8,52 ng/mL olarak saptanmış; gebelerin %88,0'inde <20 ng/mL, %69,0'ında ≤10 ng/mL düzeyleri belirlenmiştir. Gebeliğin ileri döneminde median 25(OH)D düzeyi 18,50 ng/mL'ye yükselmiş olmakla birlikte, gebelerin %52,7'sinde <20 ng/mL düzeylerinin devam ettiği görülmüştür. Son ölçümlerde 25(OH)D düzeyleri 140 gebede artış göstermiş, 43 gebede azalmış, bir gebede değişiklik saptanmamıştır. Günlük 1200 IU D vitamini kullanımına uyum değerlendirildiğinde; %48,9'u düzenli, %51,1'i düzensiz kullanım bildirmiştir. Düzenli kullananlarda son ölçüm serum 25(OH)D düzeylerinin medyanı, düzensiz kullananlara kıyasla anlamlı derecede daha yüksektir (26,74 ve 14,40 ng/mL; p<0,001). Katılımcıların %22,3'ünde multivitamin kullanımı mevcuttu. Multivitamin kullanımı, erken gebelikte serum 25(OH)D düzeyinin ≥20 ng/mL olma olasılığı ile bağımsız ve güçlü şekilde ilişkili bulunmuştur. Yaş ile son ölçüm 25(OH)D düzeyi arasında zayıf ancak istatistiksel olarak anlamlı pozitif bir ilişki saptanmıştır. Gebelerin %57'si kapalı, %42,4'ü açık, bir katılımcı peçeli giyim tarzına sahipti. Giyim tarzı erken dönemde D vitamini düzeylerini etkilerken, son ölçümde giyim grupları arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. Güneş maruziyeti ve sosyoekonomik durum ile 25(OH)D düzeyleri arasında anlamlı ilişki izlenmemiştir. Erken gebelikte vücut kitle indeksi ile başlangıç 25(OH)D düzeyleri arasında zayıf düzeyde negatif ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Sonuç: Bu çalışma, gebelikte D vitamini yetersizliğinin erken dönemde son derece yaygın ve ağır olduğunu, standart destek sonrası dönemde düzeylerde artış sağlansa da gebelerin önemli bir kısmının yeterli 25(OH)D düzeylerine ulaşamadığını göstermektedir. Bulgular, gebelikte D vitamini izleminin yalnızca standart dozda destek yaklaşımıyla sınırlı kalmaması; erken dönemde değerlendirme, risk gruplarının tanımlanması ve bireysel yanıtın izlenmesini içeren daha kapsamlı bir yaklaşımın gerekliliğini desteklemektedir.
Özet (Çeviri)
Aim: The primary aim of this study was to evaluate the effect of the daily 1200 IU vitamin D supplementation recommended within the scope of the Turkish Pregnancy Vitamin D Supplementation Program on plasma vitamin D levels, as well as pregnant women's adherence to the Vitamin D Supplementation Program. Within the study framework, it was also aimed to assess serum 25-hydroxyvitamin D [25(OH)D] levels in a pregnant population followed in Ankara during early pregnancy and in later stages of gestation, and to examine the relationships between vitamin D levels and sociodemographic characteristics, clothing style, dietary habits, sun exposure, sunscreen use, and vitamin D supplementation use. Materials and Methods: This prospective observational cohort study included a total of 184 pregnant women. Necessary approvals were obtained from the Obstetrics and Gynecology Outpatient Clinic and clinical management for the conduct of the study. The study was approved by the Ankara University Human Research Ethics Committee and registered with the clinical trial code X1051. The research was supported by the Ankara University Scientific Research Projects (BAP), and laboratory costs for the 25-hydroxyvitamin D tests performed during the study period were covered by BAP (invoice date: 18.06.2025; invoice no: KAF2025000000450; total amount: 50,228.87 TRY). Results: Median 25(OH)D level in early pregnancy was 8.52 ng/mL, with 88.0% of participants having levels <20 ng/mL and 69.0% ≤10 ng/mL. In late pregnancy, median 25(OH)D levels increased to 18.50 ng/mL, although 52.7% of the participants still had levels <20 ng/mL. In the final measurements, 25(OH)D levels increased in 140 participants, decreased in 43, and remained unchanged in one. When adherence to daily 1200 IU vitamin D supplementation was evaluated, 48.9% of the participants reported regular use and 51.1% reported irregular use. The median serum 25(OH)D level at the final measurement was significantly higher in regular users compared with irregular users (26.74 vs 14.40 ng/mL; p<0.001).Multivitamin use was observed in 22.3% of participants and was independently and strongly associated with achieving serum 25(OH)D ≥20 ng/mL in early pregnancy. A weak but statistically significant positive correlation was found between age and the final 25(OH)D levels. Regarding clothing style, 57% of the participants wore covered clothing, 42.4% wore uncovered clothing, and one participant wore a veil. Clothing style affected vitamin D levels in early pregnancy, but differences between clothing groups were not statistically significant in the final measurements. No significant association was observed between sunlight exposure or socioeconomic status and serum 25(OH)D levels. A weak but statistically significant negative correlation was found between body mass index and baseline 25(OH)D levels in early pregnancy. Conclusion: The present study demonstrates that vitamin D deficiency is highly prevalent and often severe in early pregnancy. Although standard supplementation leads to an increase in serum 25(OH)D concentrations, a considerable proportion of pregnant women fail to reach sufficient levels. These findings highlight the need for a more comprehensive approach to vitamin D management during pregnancy, encompassing early assessment, identification of high-risk groups, and individualized monitoring of response, rather than relying solely on routine standard-dose supplementation.
Benzer Tezler
- Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı Gebe Polikliniğine başvuranlarda hipertansiyon araştırması
Hypertension study in pregnant women utilising services of Ankara University School of Medicine Obstetrics and Gynecology Department Pregnancy Outpatient Clinic
GÖNÜL ÇULHA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2005
Halk SağlığıAnkara ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
PROF.DR. MELTEM ÇÖL
- Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı'na başvuran gebe ve gebe olmayan kadınlarda bakteriüri sıklığı üzerine bir araştırma
A Research on bacteriuria frequency in pregnant and non-pregnant women who applied to branch of obstetrics and gynaecology, faculty of medicine, Ankara University
Z. IŞIL ÇAĞLI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1997
Kadın Hastalıkları ve DoğumAnkara ÜniversitesiKadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ARSLAN TUNÇBİLEK
- Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı polikliniklerine başvuran gebelerde tetanoz bağışıklığı ve ilişkili etmenler
Tetanus immunity and related factors among pregnants who apply to outpatient clinics of the department of gynecology and obstetric clinic of Ankara University School of Medicine
PELİN ÜNALDİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik MikrobiyolojiAnkara ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BİRGÜL PİYAL
- Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi hastanelerinde klinik tıp anabilim dallarında bulunan tıpta uzmanlık öğrencilerinin bölümlerinde en sık koydukları tanılar
Ankara Üniversitesi Tip fakültesi hastanelerinde klinik tip anabilim dallarinda bulunan tipta uzmanlik öğrencilerinin bölümlerinde en sik koyduklari tanilar
GÖZDE NUR DERYAL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Aile HekimliğiAnkara ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET UNGAN
- Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Doğum Kliniği'nden toplanan mekonyum örneklerinde pestisit kalıntılarının araştırılması
Investigation of pesticide residues in meconium specimens collected from obstetrics department at Ankara university School of Medicine
IŞKIN YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
KimyaAnkara ÜniversitesiAdli Bilimler Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. ASLIHAN GÜRBÜZ