Geri Dön

Evli bireylerin köken aile fonksiyonları ve ilişki öz düzenlemeleri arasındaki ilişkide benlik ayrımlaşmasının aracı rolü

The mediating role of self-differentiation in the relationship between married individuals' family of origin functions and relationship self-regulation

PDF İndir

  1. Tez No: 990374
  2. Yazar: MÜNEVVER DEMİRKAYA
  3. Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZERRİN BÖLÜKBAŞI MACİT
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Psikoloji, Eğitim ve Öğretim, Psychology, Education and Training
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi
  10. Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Amaç: Geçmiş zamanlardan beri, insanlar yakın ilişkiler içinde olmayı ve bu bağları sürdürebilmeyi amaçlamıştır. İlişkilerin daha sağlıklı hale gelmesi için gösterilen ilişki öz düzenleme becerisinin, bireylerin ilişki memnuniyetiyle güçlü bir bağlantısı olduğu ifade edilmektedir. Köken aile fonksiyonları üzerine yapılan araştırmalar, sağlıklı bir köken aile iklimine sahip bireylerin evlilik hayatlarında ilişki öz düzenleme stratejilerini daha olumlu şekilde kullandıklarını göstermektedir. Köken ailesinde sağlıklı etkileşimler yaşayan bireyler, daha özerk olup kendi fikirlerine dayanarak yeni bir hayata adım atar. Başka bir ifadeyle, ebeveynlerin ilişki dinamikleri çocukların özerklik, benlik farklılaşması ve sağlıklı ilişkiler kurma becerilerini olumlu yönde destekleyebilir. Benlik ayrımlaşması ve öz düzenleme üzerine yapılan araştırmalar, bireyin ayrımlaşma düzeyi yükseldikçe öz düzenleme ve öz denetim becerilerinin de arttığını ortaya koymaktadır. Alan yazına bakıldığında, ilişki öz düzenlemenin benlik ayrımlaşması ve köken aile fonksiyonları ile ele alındığı bir çalışmaya rastlanılmamıştır. Benlik ayrımlaşmasının, köken aile fonksiyonları ile yakın ilişkilerde öz düzenleme arasındaki etkileşimde aracı bir rol oynayıp oynamadığını incelemenin önemli olduğu değerlendirilmiştir. Yöntem: Bu araştırmanın çalışma grubunu Eskişehir ve İstanbul illerinde yaşayan 18-54 yaş aralığında evli bireyler oluşturmaktadır. Katılımcıların köken aile fonksiyonlarını ölçmek amacıyla Aile Değerlendirme Ölçeği (ADÖ), benlik ayrımlaşma düzeyini ölçmek için Benlik Ayrımlaşması Ölçeği (BAÖ) ve ilişki öz düzenleme düzeylerini ölçmek için Etkili İlişkiler için Davranışsal Öz Düzenleme Ölçeği (EİDÖDÖ) araçları kullanılmıştır. Bu araştırmaya ait veriler Google Formlar aracılığıyla toplanmıştır. ADÖ'nün faktör yapısının elde edilen veriler ile ne ölçüde uyumlu olduğunu test etmek adına Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) uygulanmıştır. Evli bireylerin ilgili ölçeklerden aldığı puanlar arasındaki ilişki Pearson Korelasyon Analizi ile incelenmiştir. İlgili değişkenlerin evlilik süresi, eğitim durumu ve cinsiyet değişkenlerine göre farklılaşma durumları ANOVA ve Welch t test ile analiz edilmiştir. Benlik ayrımlaşmasının köken aile fonksiyonları ve ilişki öz düzenleme arasındaki ilişkide aracılık rolünü test etmek amacı ile Bootstrap analizi uygulanmıştır. Bulgular: ADÖ'nün alt boyutlarından problem çözme, iletişim ve roller ile ilişki öz düzenleme arasındaki ilişkide benlik ayrımlaşmasının aracı rol oynadığı bulunmuştur. Katılımcıların köken aile fonksiyonları, benlik ayrımlaşması ve ilişki öz düzenleme düzeylerinin demografik değişkenlere göre anlamlı olarak farklılaşıp farklılaşmadığı incelenmiştir. Evlilik süresi açısından incelendiğinde 11-20 yıl evli olan bireylerin iletişim fonksiyonu 21-30 yıl evli olanlara göre daha işlevsel olduğu bulunmuştur. Eğitim durumu açısından bakıldığında eğitim düzeyi daha yüksek olan katılımcıların roller, duygusal tepki verebilme, gereken ilgiyi gösterme, davranış kontrolü, genel işlevler fonksiyonları daha işlevsel olurken, ilişki öz düzenleme becerileri daha yüksek bulunmuştur. Cinsiyet değişkeni açısından incelendiğinde erkekler kadınlara göre problem çözme, iletişim fonksiyonunda daha işlevsel olup benlik ayrımlaşma değişkeninde daha yüksek düzeye sahiptir. Kadınlar ise gereken ilgiyi gösterme fonksiyonunda erkelere göre daha işlevsel olmuştur. Sonuç ve Öneriler: Evli bireylerde köken aile fonksiyonları ilişki öz düzenlemeyi etkilemektedir. Bu ilişkide benlik ayrımlaşmasının aracılık etkisi olduğu görülmektedir. Bu araştırmanın, literatüre, araştırmacılara ve uygulayıcılara katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Özet (Çeviri)

Purpose: Throughout history, individuals have sought to establish and maintain close interpersonal relationships. Research suggests that relationship self-regulation, defined as the ability to manage and adapt one's behavior for the betterment of a relationship, is strongly associated with relationship satisfaction. Studies focusing on family-of-origin functioning indicate that individuals raised in healthy familial environments tend to employ more adaptive relationship self-regulation strategies in their marital lives. Those who experience supportive and functional interactions within their family of origin are more likely to develop autonomy and form new relationships based on their own values and perspectives. In other words, the dynamics of parental relationships can positively influence children's autonomy, differentiation of self, and their capacity to establish healthy interpersonal bonds. Research on differentiation of self and self-regulation further suggests that higher levels of differentiation are associated with enhanced self-regulation and self-control skills. However, a review of the existing literature reveals a gap in studies that simultaneously examine relationship self-regulation in relation to both differentiation of self and family-of-origin functioning. Therefore, this study aims to investigate whether differentiation of self serves as a mediating factor in the relationship between family-of-origin functioning and relationship self-regulation in close relationships. Method: The study sample consisted of married individuals between the ages of 18 and 54 residing in the cities of Eskişehir and Istanbul. To assess participants' perceptions of family-of-origin functioning, the McMaster Family Assessment Device (FAD) was employed. The Differentiation of Self Inventory (DSI) was used to measure levels of self-differentiation, and the Behavioral Self-Regulation for Effective Relationships Scale (BSRERS) was utilized to evaluate relationship self-regulation. Data for this study were collected via Google Forms. To examine the construct validity of the FAD based on the current dataset, Confirmatory Factor Analysis (CFA) was conducted. The relationships among scores on the FAD, DSI, and BSRERS were analyzed using Pearson correlation analysis. Differences in the main variables across marital duration, education level and gender were examined using ANOVA and the Welch t-test. Additionally, a bootstrap analysis was conducted to test the mediating role of differentiation of self in the relationship between family-of-origin functioning and relationship self-regulation. Results: The findings indicated that differentiation of self-mediated the relationship between specific subdimensions of the McMaster Family Assessment Device (i.e., problem solving, communication, and roles) and relationship self-regulation. The study also examined whether participants' levels of family-of-origin functioning, differentiation of self, and relationship self-regulation significantly varied based on demographic variables. In terms of marital duration, individuals who had been married for 11–20 years demonstrated more functional communication than those who had been married for 21–30 years. Regarding educational level, participants with higher levels of education showed more functional scores in the domains of roles, emotional responsiveness, affective involvement, behavior control, and general functioning. Additionally, their relationship self-regulation skills were found to be higher. With respect to gender, men reported more functional levels in the domains of problem solving and communication and exhibited higher levels of differentiation of self compared to women. Conversely, women scored higher than men in the domain of affective involvement, reflecting a greater capacity for providing appropriate attention and care in relationships. Conclusion and Suggestions: Family of origin functioning affects relationship self-regulation in married individuals. It appears that differentiation of self plays a mediating role in this relationship. This study is expected to contribute to the literature, researchers, and practitioners.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    818583

    Development of mirna biomarkers for the differentiation between gingivitis and periodontitis: A pilot study

    Gingivitis ve periodontitis ayrımı için mirna biyobelirteçlerinin geliştirilmesi: Pilot çalışma

    DHAFIR LATIEF FAYADH FAYADH

    Doktora

    İngilizce

    İngilizce

    2023

    BiyokimyaSüleyman Demirel Üniversitesi

    Kimya Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MUSTAFA CALAPOĞLU

  2. Tez No

    428965

    Evli bireylerin yaşadıkları sorunların ve aile danışmanlığından beklentilerinin incelenmesi

    İnvesti̇gati̇ons of the problems of marri̇ed i̇ndi̇vi̇duals whi̇ch they face and thei̇r expectati̇ons from fami̇ly consultant

    DİLAN YILMAZ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2016

    PsikolojiBahçeşehir Üniversitesi

    Aile Danışmanlığı Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. AYNUR GÜMÜŞ

  3. Tez No

    758714

    Evli bireylerin eş tükenmişliğinin benliğin ayrımlaşması, aile yaşam döngüsü ve bazı demografik değişkenler açısından incelenmesi

    The investigation of spouse burnout of married individuals in terms of differentiation of self, family life cycle and some demographic variables

    SAMET UYAR

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    Eğitim ve ÖğretimMersin Üniversitesi

    Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ZÜLAL ERKAN

  4. Tez No

    925839

    Aile mahkemesine başvuran boşanma aşamasındaki çiftlerin evlilik uyumları ile evlilik beklentileri ve köken ailelerine bağlılık düzeyleri arasındaki ilişki

    The relationship between marital adjustment, marital expectations and attachment to families of origin of couples at the stage of divorce applying to family courts

    ESRA BALABAN

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    PsikolojiGazi Üniversitesi

    Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. İBRAHİM KISAÇ

  5. Tez No

    768713

    Predictive roles of dyadic adjustment and perceived social support in explaining psychological help-seeking attitudes of married individuals

    Evli bireylerin psikolojik yardım arama tutumlarının açıklanmasında çift uyumu ve algılanan sosyal desteğin yordayıcı rolü

    DİDEM MELİS BARAN

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2022

    PsikolojiYeditepe Üniversitesi

    Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ SERDAR KÖRÜK

Geri Dön