Geri Dön

Marmara denizinde karides balıkçılığının ekonomik sürdürülebilirlik analizi

Economic sustainability analysis of shrimp fisheries in the sea of Marmara

PDF İndir

  1. Tez No: 990556
  2. Yazar: EMİNE ÇETİN ÖZCANLAR
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. UĞUR KARADURMUŞ
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Balıkçılık Teknolojisi, Ekonomi, Fisheries Technology, Economics
  6. Anahtar Kelimeler: Algarna, Kıyı balıkçılığı, Beam trawl, Coastal fisheries
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi
  10. Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Sürdürülebilir Tarım Gıda Sistemleri Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Karides balıkçılığı, küresel ölçekte önemli bir denizel gıda kaynağı olup, Türkiye'de avlanan toplam karidesin %30'undan fazlası Marmara Denizi'nden elde edilmektedir. Ancak Marmara Denizi balıkçılığı, son 50 yılda aşırı avcılık ve çevresel baskılar nedeniyle ciddi stok kayıpları yaşamış, 2021 müsilaj felaketi bu sorunları daha da derinleştirmiştir. Aşırı sömürülme düzeyinde olan derin su pembe karidesi stokları, ekolojik risklerle birlikte ekonomik sürdürülebilirliği de tehdit etmektedir. Buna karşın, algarna ile karides balıkçılığının ekonomik yapısına ilişkin çalışmalar sınırlıdır. Bu çalışmada, Marmara Denizi'nde algarna ile karides avcılığı yapan 19 balıkçı gemisine ait muhasebe kayıtları analiz edilerek algarna ile karides balıkçılığının ekonomik sürdürülebilirliğinin analizi amaçlanmıştır. Veri seti, 2024 yasal av sezonunu kapsamaktadır. Analiz kapsamında operasyonel maliyet kalemleri ile balıkçılık gelirleri ayrıntılı olarak değerlendirilmiştir. Analiz sonuçları, toplam balıkçılık gelirinin %75'inden fazlasının hedef tür olan karides satışından elde edildiğini ortaya koymuştur. Hedef dışı türlerin satışından sağlanan ortalama %24,4'lük gelir, kısa vadede balıkçılar için maliyet dalgalanmalarını dengeleyici bir unsur olarak öne çıkmıştır. Sezonluk maliyet yapısında yakıt harcamaları (%46,2) ve personel giderleri (%35,2) en yüksek paya sahip iki temel kalemdir. Buna rağmen, günlük yaklaşık 10.000 TL net kazanç ve %48–50 karlılık oranı ile, algarna ile karides avcılığının ekonomik açıdan yüksek maliyetleri karşılayabilen ve gelir üretebilen bir faaliyet olduğunu göstermektedir. Hedef dışı av, kısa vadede ek gelir sağlayarak ekonomik sürdürülebilirliği desteklese de yüksek oranlarda gerçekleşmesi ekolojik açıdan kabul edilemez sonuçlar doğurabilmektedir. Bu nedenle karides balıkçılığının sürdürülebilirliği, yalnızca ekonomik kârlılık temelinde değil, ekosistem sağlığının korunması, operasyonel verimliliğin artırılması ve balıkçıların sosyal refahının güvence altına alınmasıyla birlikte ele alınmalıdır.

Özet (Çeviri)

Shrimp fisheries constitute an important marine food resource at the global scale, with more than 30% of Turkey's total shrimp landings originating from the Sea of Marmara. However, fisheries in the Sea of Marmara have experienced severe stock declines over the past five decades due to overfishing and increasing environmental pressures, a situation further exacerbated by the mucilage event in 2021. Stocks of the deep-water rose shrimp, which are currently subject to overexploitation, pose ecological risks while simultaneously threatening economic sustainability. Despite its significance, studies focusing on the economic structure of shrimp fisheries conducted using beam trawl in the Sea of Marmara remain limited. This study aims to assess the economic sustainability of shrimp fisheries using beam trawls in the Sea of Marmara by analyzing accounting records from 19 fishing vessels. The dataset covers the 2024 fishing season, and a detailed evaluation of operational cost components and fishing revenues was conducted. The results indicate that more than 75% of total fishing income is derived from the sale of the target species, shrimp. Revenues from bycatch sales, accounting for an average of 24.4%, emerged as a short-term buffer against cost fluctuations for fishers. Fuel expenses (46.2%) and labor costs (35.2%) represent the two largest components of seasonal operational costs. Nevertheless, with an average daily net profit of approximately TRY 10,000 and a profitability ratio ranging between 48% and 50%, shrimp fishing using beam trawls demonstrates a strong capacity to cover high operational costs and generate substantial income. Although bycatch contributes to short-term economic sustainability by providing additional revenue, high bycatch levels may lead to ecologically unacceptable outcomes. Therefore, the sustainability of shrimp fisheries should be addressed not solely based on economic profitability, but through an integrated approach that also emphasizes ecosystem health, improved operational efficiency, and the safeguarding of fishers' social welfare.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    252688

    Marmara denizinde manyat avcılığı ile karides (Parapenaeus longirostris Lucas, 1846) avcılığının araştırılması

    Investigation on the rose shrimp (Parapenaeus longirostris Lucas, 1846) fishering with boat seine in the sea of Marmara

    MERT ERTEN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2009

    Balıkçılık Teknolojisiİstanbul Üniversitesi

    Avlama ve İşleme Teknolojisi Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. CELAL ATEŞ

  2. Tez No

    150317

    Marmara Denizi'nin Kuzeyinden elde edilen baskın karides türlerinde ve sediment örneklerinde ağır metal birikiminin belirlenmesi

    The identification of heavy metal accumulation in dominant shrimp species and sediments obtained from The North of the sea of Marmara

    AYŞEGÜL KURUN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2004

    Biyolojiİstanbul Üniversitesi

    Hidrobiyoloji Ana Bilim Dalı

    DOÇ.DR. HÜSAMETTİN BALKIS

    Y.DOÇ.DR. NURAY BALKIS

  3. Tez No

    893509

    Marmara Denizi'nde ağır metal kirliliğinin belirlenmesinde bazı deniz canlılarının biyomonitör olarak kullanılabilirliklerinin araştırılması

    An investigation of the usability of some sea creatures as biomonitors in determination of heavy metal pollution in the Sea of Marmara

    EFSUN GÖRKEM GÖKSUNGUR

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    BiyolojiMarmara Üniversitesi

    Biyoloji Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. SALİM SÜNER

    DOÇ. DR. BANU ORTA YILMAZ

  4. Tez No

    184830

    Karides avcılığında kullanılan algarnaların av kompozisyonu ve hedeflenmeyen ava ait bir çalışma

    A study on the catch composition, by catch in the shrimp beam trawl

    MEHMET FATİH YAZICI

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2004

    Su ÜrünleriÇanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi

    Su Ürünleri Ana Bilim Dalı

    DOÇ.DR. ALİ İŞMEN

  5. Tez No

    638631

    Marmara Denizi kaynaklı istavrit ve karideslerde ağır metal dirençli staphylococcus aureus suşlarının prevalansı

    The prevalance of heavy metal resistant staphylococcus aureus strains in the sea of Marmara Sea and shrimps and horce mekerel

    RÜVEYDA GÜNAYDIN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2020

    Besin Hijyeni ve Teknolojisiİstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa

    Besin Hijyeni ve Teknolojisi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ALİ AYDIN

Geri Dön