Tip 2 diyabetes mellitus tanılı hastalarda pankreatik ekzokrin yetmezliği sıklığının klinik ve laboratuvar parametreleri ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the association between the prevalence of pancreatic exocrine insufficiency and clinical and laboratory parameters in patients with type 2 diabetes mellitus
- Tez No: 990978
- Danışmanlar: DOÇ. DR. NİZAMEDDİN KOCA
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: İç Hastalıkları, Internal diseases
- Anahtar Kelimeler: Tip 2 diyabetes mellitus, pankreatik ekzokrin yetmezlik, fekal elastaz, nöropati, koroner arter hastalığı, hiperlipidemi, Type 2 Diabetes Mellitus, pancreatic exocrine insufficiency, fecal elastase, neuropathy, coronary artery disease, hyperlipidemia
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Bursa Şehir Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Tip 2 diyabetes mellitus (T2DM) tanılı bireylerde pankreatik ekzokrin yetmezlik (PEY) sıklığını belirlemek ve PEY'nin klinik/laboratuvar göstergeleri ile olası ilişkilerini değerlendirmek. Gereç ve Yöntem: Bursa Şehir Hastanesi İç Hastalıkları polikliniklerinde 01.03.2023–01.03.2025 tarihleri arasında takipli, gastrointestinal yakınmaları olup Fekal Elastaz (FE) bakılmış T2DM hastalarının verileri kesitsel, tanımlayıcı ve retrospektif olarak incelendi (n=170). Demografik bilgiler, diyabet süresi ve tedavisi, eşlik eden hastalıklar/komplikasyonlar ile HbA1c, glukoz, böbrek fonksiyonları, albümin, lipid profili, sodyum, magnezyum, d vitamini, b12 vitamini, hemoglobin ve mcv kaydedildi. FE, >200 µg/g“normal”, 100–200 µg/g“hafif-orta yetmezlik”, <100 µg/g“şiddetli yetmezlik”olarak sınıflandırıldı; istatistiksel analizler uygun parametrik/parametrik olmayan testlerle yapıldı ve anlamlılık p<0,05 kabul edildi. Bulgular: Çalışmada PEY yaklaşık hastaların %50,6'sında saptandı. Hastaların PEY varlığı ile D-vitamini, HbA1c, glukoz, böbrek fonksiyonları, lipidler, elektrolitler, B12 vitamini ve albümin arasında anlamlı korelasyon bulunmadı. Cinsiyet, yaş grupları ve diyabet süresi ile PEY şiddeti arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır. Komplikasyonlara gelecek olursak PEY varlığı ile nöropati arasında anlamlı bir ilişki (p=0,037) ve koroner arter hastalığı (KAH) ile anlamlı ilişki bulunmuştur (p=0,047); hipertansiyon (HT) ve hiperlipidemi (HPL) açısından ise anlamlı bir ilişki saptanmamıştır (sırasıyla p=0,664; p=0,126). PEY şiddeti ile T2DM komplikasyonları arasındaki ilişkide ise KAH ve HPL için anlamlı değerler ortaya çıkmıştır (sırasıyla p:0,045 ve p:0,003). Nöropati ve HT açısından gruplar arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır (sırasıyla p=0,113; p:0,908). Sonuç: T2DM hastalarında PEY yaygın olarak bulunmaktadır. PEY in varlığı ile KAH ve nöropati arasında anlamlı bir ilişki vardır. Aynı zamanda PEY şiddeti ile HPL ve KAH arasında da bir korelasyon mevcuttur. Rutin değerlendirmede FE ile taramanın ve eş zamanlı risk faktörü yönetiminin dikkate alınması klinik açıdan anlamlı ve yararlı olabilir.
Özet (Çeviri)
Objective: To determine the prevalence of pancreatic exocrine insufficiency (PEI) in individuals diagnosed with type 2 diabetes mellitus (T2DM) and to evaluate its potential associations with clinical and laboratory parameters. Materials and Methods: This cross-sectional, descriptive, and retrospective study included T2DM patients (n=170) who were followed at the Internal Medicine outpatient clinics of Bursa City Hospital between March 1, 2023 and March 1, 2025, had gastrointestinal complaints, and underwent fecal elastase (FE) testing. Demographic characteristics, duration and treatment of diabetes (oral antidiabetic agents/insulin), comorbidities and complications, as well as laboratory parameters including HbA1c, glucose, renal function tests (creatinine, estimated glomerular filtration rate [eGFR]), albumin, lipid profile, sodium, magnesium, vitamin D, vitamin B12, hemoglobin, and mean corpuscular volume (MCV) were recorded. FE levels were categorized as >200 µg/g (normal), 100–200 µg/g (mild-to-moderate insufficiency), and <100 µg/g (severe insufficiency). Statistical analyses were performed using appropriate parametric and non-parametric tests, and a p-value <0.05 was considered statistically significant. Results: PEI was identified in approximately 50.6% of the study population. No significant correlations were observed between the presence or severity of PEI and vitamin D levels, HbA1c, glucose, renal function parameters, lipid profile, electrolytes, vitamin B12, or albumin levels. There were no statistically significant differences between PEI severity and sex, age groups, or duration of diabetes. Regarding diabetic complications, a significant association was found between the presence of PEI and neuropathy (p=0.037), as well as coronary artery disease (CAD) (p=0.047). No significant association was observed with hypertension (HT) or hyperlipidemia (HPL) (p=0.664 and p=0.126, respectively). When evaluating the relationship between PEI severity and T2DM-related complications, significant associations were identified for CAD (p=0.045) and HPL (p=0.003). No significant differences were observed between groups in terms of neuropathy or HT (p=0.113 and p=0.908, respectively). Conclusion: Pancreatic exocrine insufficiency is highly prevalent among patients with T2DM. A significant association exists between the presence of PEI and CAD and neuropathy. Additionally, PEI severity correlates with CAD and hyperlipidemia. Routine screening with fecal elastase measurement and concurrent risk factor management may be clinically meaningful and beneficial in this patient population.
Benzer Tezler
- Tip 2 diabetes mellitus tanılı hastalarda dispepsi sıklığı ve pankreatik ekzokrin yetmezlik ile ilişkisi
Frequency of dyspepia and its relationship with pancreatic exocrine insufficiency in patients diagnosed with Type 2 diabetes mellitus
EMRE ALBAYRAK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CAN ÖNER
DR. HATİCE ESİN TEMİZ
- Diyabetes mellitus tanılı hastalarda ekzokrin pankreas yetmezliği sıklığının değerlendirilmesi
Evaluation of the frequency of exocrine pancreatic insufficiency in patients with diabetes mellitus
SADİ FURKAN ENGÜRÜLÜ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Endokrinoloji ve Metabolizma HastalıklarıManisa Celal Bayar Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NİLÜFER ÖZDEMİR
- Tip 1 diyabetli çocuklarda ekzokrin pankreas yetmeliğinin değerlendirilmesi
Evaluation of exocrine pancreatic insufficiency in children with Type 1 Diabetes
DİLARA ÜLKER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZLEM KARA
- Tip1 ve tip2 diyabetus mellitus hastalarında; Ekzokrin pankreas yetmezliği sıklığının araştırılması ve çeşitli klinikve laboratuvar parametreleriyle ilişkisinin incelenmesi
Type1 and type2 diabetus mellitus patients; Exocrine investigation of the frequency of pancreas failure and various clinic and investigation of the relationship with laboratory parameters
BURCU KARABULUT
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
İç HastalıklarıNecmettin Erbakan Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. MEHMET ASIL
- Gerçek yaşam verileri ile pankreas ekzokrin yetmezliği: Bir kohort çalışması
Pancreatic exocrine insufficiency with real-life data: A cohort study
GİZEM SULTAN KÜRTÜL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
İç HastalıklarıMersin Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ORHAN SEZGİN