Geri Dön

Kur'an'daki genel ifadelerin metin içi bağlamla tahsisi

Allocation of general word in the Quran with the internal context

  1. Tez No: 991028
  2. Yazar: ŞAFAK ERKUT
  3. Danışmanlar: PROF. DR. MURAT SÜLÜN
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Dilbilim, Din, Linguistics, Religion
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Marmara Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Tefsir Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu çalışma, sözle kastedilen anlamın belirlenmesinde başvurulan veriler arasında bağlamın konumunu ve işlevini, özellikle Kur'ân tefsiri bağlamında incelemeyi amaçlamaktadır. Sözlük, gramer ve bağlam gibi unsurlar, sözün anlamlandırılmasında birlikte kullanılan temel verilerdir. Kastedilen anlam, bu verilerin ayrı ayrı değil, bütüncül bir biçimde değerlendirmesiyle tespit edilmektedir. Gramer ve sözlük verileri büyük ölçüde sabit; bağlam ise değişken olduğu için, bağlam nispeten yoruma fazlasıyla açık bir veri olarak algılanabilmektedir. Bu çalışma ise bağlamın keyfî değil, büyük ölçüde öngörülebilir ve denetlenebilir bir veri olduğu savunulmaktadır. Araştırma, kapsam itibarıyla metin bağlamı ve Kur'ân'daki genel ifadelerle sınırlandırılmıştır. Aslen bir hitap olan ve dış bağlam bilgisine yoğun biçimde ihtiyaç duyduğu düşünülen Kur'ân'ın anlaşılmasında, metin bağlamının güvenilir bir veri sunduğu ileri sürülmektedir. Bu doğrultuda tefsirde muteber kabul edilen diğer delillerle metin bağlamı mukayeseli olarak ele alınmış; bağlamın tefsirde öznel algılanmasına yol açan sebepler analiz edilmiştir. Çalışma kapsamında incelenen örneklerin büyük çoğunluğunda, müfessirlerin büyük bir kısmının bağlamın işaret ettiği anlamı tercih ettiği tespit edilmiştir. Bu bulgudan hareketle, metin bağlamının tefsirde öznel tercihlere indirgenemeyecek ölçüde nesnel bir veri olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Böylece bağlamın, Kur'ân'ın anlaşılmasında tali değil, merkezi bir yorum verisi olduğu temellendirilmektedir.

Özet (Çeviri)

This study aims to examine the position and function of context among the data used to determine the meaning intended by an utterance, with particular focus on Qur'anic exegesis. Lexical, grammatical, and contextual elements constitute the fundamental sources employed together in the process of meaning-making. The intended meaning is identified not through the isolated consideration of these elements, but through their holistic evaluation. While lexical and grammatical data are largely stable, context is variable, which has led to its perception as a data source that is highly open to interpretation. This study, however, argues that context is not arbitrary but is largely predictable and subject to methodological control. The scope of the research is limited to textual context and general expressions in the Qur'an. Although the Qur'an is essentially a form of address and is often considered to require extensive extra-textual contextual information for its proper understanding, this study contends that textual context itself provides reliable interpretive data. In this regard, textual context is examined comparatively with other sources deemed authoritative in Qur'anic exegesis, and the factors contributing to the perception of context as subjective in tafsīr are analyzed. An examination of the selected cases reveals that, in the majority of instances, most exegetes prefer the meaning indicated by the context. Based on this finding, the study concludes that textual context constitutes an objective interpretive datum that cannot be reduced to subjective preference. Accordingly, it is demonstrated that context represents not a peripheral but a central interpretive source in the understanding of the Qur'an.

Benzer Tezler

  1. Contribution a la recherche d'un cadre juridique pour un droit international de laconcurrence plus efficace

    Daha etkin bir uluslararası rekabet için hukuki çerçeve arayışı

    ALİ CENK KESKİN

    Doktora

    Fransızca

    Fransızca

    2009

    HukukGalatasaray Üniversitesi

    Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. JEAN MARC SOREL

    PROF. DR. HALİL ERCÜMENT ERDEM

  2. Kur'an'daki deyimler, Kırgızca karşılıkları ve Arapça öğretiminde kullanımı

    Idioms of Quran, Kyrgyz equalents and using in Arabic teaching

    İNAYETULLA AZİMOV

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2012

    DilbilimGazi Üniversitesi

    Yabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MUSA YILDIZ

  3. Kur`an'daki deyimler ve kullanımları

    Idioms in Qur`an and their usage

    ABDULCELİL BİLGİN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1999

    DinAnkara Üniversitesi

    Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. MEHMET PAÇACI

  4. Klasik Dönem mâtürîdiyye kelâm'ında te'vîl anlayışı

    The conception of ta?vil in the Classic Period mâturîdiyya kalam

    KILIÇ ASLAN MAVİL

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2012

    DinMarmara Üniversitesi

    Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. METİN YURDAGÜR

  5. İlk dönem hanefî kaynaklarına göre Ebû Hanîfe`nin usûl anlayışında sünnet

    The sunna in Abu Hanifas understanding of usul as reflected in early Hanafite sources

    METİN YİĞİT

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2007

    DinAnkara Üniversitesi

    Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. OSMAN TAŞTAN