Libyalı kadınlarda tip 1 ve tip 2 diyabetes mellitusta niasin, steroid hormon, FSH ve LH konsantrasyonlarındaki değişikliklerin araştırılması
Investigation of the changes in niacin, steroid hormones, FSH, and LH concentrations in type 1 and type 2 diabetes mellitus in Libyan women
- Tez No: 991136
- Danışmanlar: PROF. DR. ŞEVKİ ADEM
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Kimya, Chemistry
- Anahtar Kelimeler: Diabetes mellitus, Diabetes mellitus-deneysel, Diabetes mellitus-tip 1, Diabetes mellitus-tip 2, Diabetes mellitus, Diabetes mellitus-experimental, Diabetes mellitus-type 1, Diabetes mellitus-type 2
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Çankırı Karatekin Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Kimya Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Diyabetes mellitus, dünya genelinde en yaygın kronik hastalıklardan biridir ve metabolik, hematolojik ve üreme sağlığı üzerinde önemli etkiler göstermektedir. Üreme çağındaki kadınlar özellikle savunmasızdır; çünkü diyabet glisemik kontrolü, hormonal dengeyi, doğurganlığı ve lipid metabolizmasını bozmaktadır. Yoğun araştırmalara rağmen, tip 1 ve tip 2 diyabetin biyokimyasal ve üreme parametreleri üzerindeki birleşik etkilerini sağlıklı kadınlarla kapsamlı şekilde karşılaştıran çalışmalar sınırlıdır. Bu çalışmanın amacı, tip 1 ve tip 2 diyabetli kadınlarda hematolojik indeksleri, hormonal belirteçleri ve lipid profillerini diyabeti olmayan kontrol gruplarıyla karşılaştırmak ve üreme sağlığı üzerindeki sapmaları belirlemektir. Sonuçlar, gruplar arasında ortalama yaş açısından anlamlı fark olmadığını göstermiştir (tip 1 ve tip 2 diyabet için sırasıyla 31,46 ve 34,53 yıl; kontrol grubunda 28,33 yıl). En çok etkilenen yaş grubu 26–30 olup, diyabetli kadınlarda görülme oranı daha düşüktür (%26,66 ve %23,33), kontrol grubunda ise %43,33'tür. Vücut ağırlığı açısından istatistiksel fark bulunmamış, ancak diyabetli kadınlarda ortalamalar daha yüksek çıkmıştır (75,60 ve 78,10 kg; kontrol: 72,03 kg). Hematolojik analizlerde eritrosit sayısı (4,53 ve 5,10 ×106/L) ve hemoglobin düzeyi (10,85 ve 11,70 g/dL) düşük bulunmuş, kontrol grubunda ise daha yüksek değerler saptanmıştır (5,35 ×106/L; 14,32 g/dL). HbA1C diyabetli kadınlarda artmış (6,76% ve 5,83% vs. %5,25). Niasin düzeyi azalmış, östradiol artmış, FSH düşmüştür. Lipid profilleri, toplam kolesterol ve trigliseritlerin daha yüksek olduğunu, HDL'de hafif düşüş ve LDL'de artış olduğunu göstermiştir. Sonuç olarak, diyabet üreme çağındaki kadınlarda çok yönlü etkiler göstermekte olup, sistemik ve üreme komplikasyonlarını azaltmak için entegre izleme ve hedefe yönelik müdahalelerin gerekli olduğu ortaya konmuştur.
Özet (Çeviri)
Diabetes mellitus is one of the most prevalent chronic diseases worldwide, with significant effects on metabolic, hematological, and reproductive health. Women of reproductive age are especially vulnerable, as diabetes disrupts glycemic control, hormonal balance, fertility, and lipid metabolism. Despite extensive research, few studies have comprehensively compared the combined effects of type 1 and type 2 diabetes on biochemical and reproductive parameters relative to healthy women. This study aimed to evaluate and compare hematological indices, hormonal markers, and lipid profiles in women with type 1 and type 2 diabetes against non-diabetic controls, to identify deviations with implications for reproductive health. Results showed no significant differences in mean ages (31.46 and 34.53 years for type 1 and type 2 diabetes vs. 28.33 years in controls). The 26–30 year group was most affected, with lower prevalence among diabetics (26.66% and 23.33%) compared to controls (43.33%). Body weight showed no statistical difference, though diabetics had higher means (75.60 and 78.10 kg vs. 72.03 kg). Hematological analysis revealed reduced red blood cells (4.53 and 5.10 ×10^6/L) and hemoglobin (10.85 and 11.70 g/dL) compared to controls (5.35 ×10^6/L; 14.32 g/dL). HbA1C was elevated in diabetics (6.76% and 5.83% vs. 5.25%). Niacin decreased, estradiol increased, and FSH declined in diabetics. Lipid profiles showed higher cholesterol and triglycerides, with minor HDL reduction and LDL elevation. In conclusion, diabetes exerts multifactorial impacts on women of reproductive age, highlighting the need for integrated monitoring and targeted interventions.
Benzer Tezler
- Libyalı kadınlarda polikistik over sendromunda galektin-3, enflamatuar mediyatörler ve insülin direnci arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Assessment of the association between the galectin-3, inflammatory mediators, and insulin resistance in polycystic ovarian syndrome among libyan women
ZENA KHALEFA ABOULQASIM ABOULQASIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
BiyokimyaÇankırı Karatekin ÜniversitesiKimya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SALİHA ALYAR
- Libyalı kadınlarda gestasyonel Diabetes mellitus'ta resistin ve bazı biyokimyasal parametrelerin değerlendirilmesi
Assessment of resistin and some biochemical parameters in gestational Diabetes mellitus in libyan women
FOUZIYAH MOHAMMED SALOUMAH MOHAMMED
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
KimyaÇankırı Karatekin ÜniversitesiKimya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ KARAİPEKLİ
- Hashimoto hastalığı olan Libyalı hastalarda tiroid hormonlarının, anti-tiroperoksidaz antikorunun ve demir profilinin tahmini: bir vaka kontrol çalışması
Estimation of thyroid hormones, anti-thyroperoxidase antibody, and iron profile in Libyan patients with Hashimoto's disease: A case-control study
ASRA KHAIRE HAMID ABDULHAFID
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
KimyaÇankırı Karatekin ÜniversitesiKimya Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. VEYİS KARAKOÇ
PROF. DR. HAMAD. M.ADRESS.HASAN
- Factors influencing Libyan female's purchasing intentions of organic cosmetic products in Libya
Libyalı kadınların Libya'da organik kozmetik ürün satın alma niyetlerini etkileyen faktörler
FATIMA MAHJOUB ELHADI ALWASH
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
İşletmeAltınbaş Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUZAFFER AYDEMİR
- فتوى الصادق الغرياني في حكم زواج الليبية من أجنبي دراسة فقهية مقارنة بالقانون الليبي
Es-Sâdıku'l-Garyânî'nin Libyalı bir kadının yabancıyla evlenmesine dair fetvası: Libya hukuna kıyasla fıkhî bir araştırma / The fatwa of al-Sadiq al-Ghariani regarding the ruling on the marriage of a Libyan woman to a foreigner, a jurisprudential study compared to Libyan law
FADİYAH ATEEK SALİH ALI
Yüksek Lisans
Arapça
2022
DinKarabük ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ KHALED DERSHWI