Memory, metamemory and cognitive flexibility in temporal lobe epilepsy
Temporal lob epilepsisinde bellek, üstbellek ve bilişsel esneklik
- Tez No: 991238
- Danışmanlar: PROF. DR. METEHAN İRAK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Bilişsel esneklik, Epilepsi-temporal lob, Episodik bellek, Yönetici işlevler, Üst bellek, Üstbiliş, Üstbilişsel izleme, Üstbilişsel yargı, Cognitive flexibility, Epilepsy-temporal lobe, Episodic memory, Executive functions, Metamemory, Metacognitive, Metacognitive monitoring, Metacognitive judgment
- Yıl: 2025
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Bahçeşehir Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Bilişsel Nöropsikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Epilepsi, nöbetlerle karakterize kronik bir hastalıktır. Temporal lob epilepsisi (TLE) fokal epilepsinin en yaygın şeklidir ve bellek bozuklukları gözlemlenen en yaygın bilişsel sorunlardan biridir. TLE'de üstbelleğin her zaman belirgin şekilde bozulmadığı bilinse de bilişsel esneklik azalmasını gösteren çalışmalar bulunmaktadır. Ancak TLE'de üstbellek ve bilişsel esneklik arasındaki ilişki halen güncelliği koruyan bir araştırma alanıdır. Bu çalışmada, 42 temporal lob epilepsili hasta (TLEH) (18 kadın; yaşları 21-64, Ort.= 42, SS= 11.78) ve onlarla yaş, eğitim ve cinsiyet açısından eşleştirilmiş 42 sağlıklı kontrol (SK) (27 kadın; yaşları 21-64, Ort. = 40.64, SS = 11.22) katılımcısının, olaysal bellek, üstbellek ve bilişsel esneklik performansları karşılaştırılmıştır. Bilişsel esneklik, Wisconsin Kart Eşleme Testi (WKET) kullanılarak değerlendirilmiştir. Katılımcıların üstbellek performansları (bilme hissi: BH ve öğrenme kararları: ÖK) kelime çiftlerinin öğrenilmesine dayalı olaysal bellek görevi altında ölçülmüştür. TLEH, SK'ya kıyasla daha düşük bilişsel esneklik (daha az kategori tamamlama, daha fazla perseverasyon vb.) ve bozulmuş olaysal bellek (daha fazla yanlış ve kaçırılmış yanıt vb.) göstermiştir. TLEH, daha fazla“Hatırlamıyorum”yargısı ve yüksek düzeyde BH kararları üretirken, SK grubu daha fazla“Emin değilim”yargısı vermiş ve daha fazla doğru yanıt üretmiştir. SK grubunun ÖK'ları daha yüksek olmasına karşın, TLEH grubunun ÖK doğruluğu daha yüksek bulunmuştur. Her iki grup da düşük üstbilişsel duyarlılık sergilemiştir; ancak SK grubunun ÖK, TLEH grubu ise BH kararı aşamalarındaki performansları daha yüksek olmuştur. Bilişsel esneklik hem bellek doğruluğunu hem de üstbellek verimliliği belirli bir ölçüde etkilemiştir. Korelasyonlar, TLEH grubunun“hatırlamıyorum”yargılarının daha iyi görev/set değiştirme performansıyla ilişkili olduğunu, artan perseverasyonun ise daha düşük BH doğruluğu ile ilişkili olduğunu göstermiştir. Bu bulgular, TLE'de bilişsel esneklik ve üstbellek kararları arasında etkileşimsel bir ilişki olduğuna işaret etmiştir.
Özet (Çeviri)
Epilepsy is a chronic disorder characterized by seizures. Temporal lobe epilepsy (TLE) is the most common form of focal epilepsy, and memory impairments are among the most prevalent cognitive deficits observed in this condition. While metamemory in TLE is not always significantly impaired, studies consistently show a decline in cognitive flexibility. However, the relationship between metamemory and cognitive flexibility in TLE remains an important area of investigation. In this study, episodic memory, metamemory, and cognitive flexibility performances of 42 patients with temporal lobe epilepsy (PwTLE) (18 females; age range 21-64, M = 42, SD = 11.78) were compared with 42 healthy controls (HC) (27 females; age range 21-64, M = 40.64, SD = 11.22) matched for age, education, and gender. Cognitive flexibility was assessed using the Wisconsin Card Sorting Test (WCST). Metamemory performance (Feeling of Knowing [FOK] and Judgments of Learning [JOL]) was measured during an episodic memory task based on learning word pairs. PwTLE group demonstrated lower cognitive flexibility (e.g., completed fewer categories, increased perseveration) and impaired episodic memory (e.g., more false alarms and misses) compared to HCs. PwTLE produced more“Do not remember”judgments and higher FOK ratings, whereas HCs gave more“Not sure”judgments and provided more correct answers. Although HCs had higher JOL judgment, the PwTLE group demonstrated higher JOL accuracy. Both groups exhibited low metacognitive sensitivity; however, HCs were more efficient in the JOL phase, while PwTLE showed better performance in the FOK phase. Cognitive flexibility affected both memory accuracy and metamemory efficiency to some extent. Correlations revealed that“do not remember”judgments were associated with better task-switching in PwTLE, while increased perseveration was correlated with poorer FOK accuracy. These findings suggest an interactive relationship between cognitive flexibility and metamemory decisions in TLE.
Benzer Tezler
- Çocuklar için zihinsel hız testinin geliştirilmesi
Development of the mental speed test for children
GÜLŞAH AVCI DOĞAN
Doktora
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimAnadolu ÜniversitesiÖzel Eğitim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YAVUZ AKBULUT
- Cognitive and metacognitive changes across the day: The effects of circadian rhythms on memory and metamemory performance
Gün içerisinde bilişsel ve üst-bilişsel süreçlerde meydana gelen değişiklikler: Sirkadiyen ritimlerin bellek ve üst-bellek süreçler üzerindeki etkileri
DİCLE ÇAPAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2016
PsikolojiYeditepe ÜniversitesiBilişsel Bilimler Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
YRD. DOÇ. DR. SİMAY İKİER SAYAR
- Investigating cognitive and metacognitive processes in people with obsessive compulsive disorder: The role of cognitive behavioral therapy on the episodic memory & prospective metamemory
Obsesif kompulsif bozukluğu olan bireylerde bilişsel ve üstbilişsel süreçlerin incelenmesi: Bilişsel davranışçı terapinin olaysal bellek ve ileriye yönelik üstbellek üzerindeki rolü
İREM YILMAZ
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
PsikolojiBahçeşehir ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. METEHAN İRAK
- Memory bias and feeling-of-knowing (FOK) judgements in obsessive compulsive disordes
Obsesif kompulsif bozuklukta hafızada yanlılık ve üst bellek yargıları
ŞEHNAZ TUNA
- Investigating the effects of self-efficacy and placebo on memory
Öz yeterlik ve plasebonun bellek üzerindeki etkilerinin incelenmesi
GHAİTH HUSSEİN KADHİM AL-BADRAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
PsikolojiAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FUNDA SALMAN