Geri Dön

Trans kadınların ve cis kadınların akustik ses özelliklerinin karşılaştırılması, perdenin dinleyici algısına etkisinin incelenmesi

Comparing the acoustic voice properties of trans women and cis women, investigating the effect of pitch to listener perception

PDF İndir

  1. Tez No: 991295
  2. Yazar: DAMLASU YAĞCIOĞLU
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. FATMA ESEN AYDINLI
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Dil ve Konuşma Terapisi, Language and Speech Therapy
  6. Anahtar Kelimeler: LGBTT, İnsan sesi, Lesbian, Gay, Bisexsual, Transsexsual and Transgender, Human voice
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
  10. Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Dil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Trans ve cinsiyet çeşitliliği olan (transgender and gender diverse, TGD) bireylerin seslerinin benimsedikleri cinsiyetten farklı algılanması toplumsal katılımlarını ve yaşam kalitelerini olumsuz etkileyebilir. Bu nedenle cinsiyet kimliğiyle uyumlu ses ve iletişim hedeflerini destekleyen müdahaleler önem taşır. Bu müdahale hedeflerinin belirlenmesinde cis bireylere ait normatif akustik değerler ile dinleyicilerin cinsiyet algısıyla ilişkili akustik parametreler göz önünde bulundurulur. Bilindiği kadarıyla, anadili Türkçe olan trans ve cis kadınların akustik özelliklerinin karşılaştırıldığı çalışma bulunmamaktadır. Bu doğrultuda tez çalışmasının ilk amacı trans ve cis kadınların akustik özelliklerini karşılaştırmaktır. Dinleyici algısıyla ilgili çalışmalarda ise, doğal konuşmada fundamental frekans (F0) kontrol edilerek tasarlanan çalışmalar sınırlıdır. Çalışmamızın ikinci amacı, F0'a göre gruplandırılmış trans ve cis konuşmacıların seslerinin cinsiyet algısında F0'ın etkisini incelemektir. Dinleyici algısının dinleyici özelliklerine göre de değişebildiği bilinmektedir. Ancak literatürde bu konudaki çalışmalar oldukça sınırlıdır. Bu doğrultuda tez çalışmasının üçüncü amacı cis, TGD ve uzman klinisyen dinleyici gruplarının cinsiyet algısını karşılaştırmaktır. Çalışmanın üç amacı doğrultusunda üç iş paketi yürütülmüştür. İlk iş paketinde yaşları eşleştirilmiş, 41 trans ve 41 cis kadının akustik ses özellikleri karşılaştırılmıştır. İkinci iş paketinde ise, dinleyici algısı deneyindeki konuşmacıların gruplandırılmasında referans olması için sağlıklı sesi olan 25 cis kadın ve 25 cis erkeğin akustik özellikleri incelenmiştir. İlk ve ikinci iş paketinde uzatılmış ünlü fonasyonu ve cümle okuma örneği ses kayıtları alınmıştır. Zaman temelli akustik analiz için Computerised Speech Lab (CSL) Multi Dimensional Voice Profile ve Real Time Pitch yazılımları, kepstral-spektral temelli akustik analiz için ise CSL Analysis of Dysphonia in Speech and Voice yazılımı kullanılmıştır. Üçüncü iş paketinde dört grup konuşmacının (trans kadın, trans erkek, cis kadın, cis erkek) uzatılmış ünlü fonasyonu ve cümle okuma örneği kayıtları Gorilla çevrim içi platformu kullanılarak üç grup dinleyiciye (cis, TGD, uzman) sunulmuştur. Ardından: 1) Farklı F0 grubundaki 2) Aynı F0 grubundaki konuşmacıların sesine yönelik kategorik ve sürekli derecelendirmeye dayalı cinsiyet algısı değerlendirmeleri karşılaştırılmıştır. Ayrıca üç dinleyici grubunun cinsiyet algısı değerlendirmeleri karşılaştırılmıştır. Çalışma sonucunda ortalama F0, minimum F0, maksimum F0 ve F0 standart sapması, cepstral peak prominence (CPP) ve CPP standart sapması trans kadınlarda daha yüksek, gürültü harmonik oranı ve cepstral-spectal index of dysphonia ise cis kadınlarda daha yüksek elde edilmiştir. Dinleyici algısı deneyinde, aynı F0 grubundaki trans erkekler cis erkeklere göre daha kadınsı; trans kadınlar ise cis kadınlara göre daha erkeksi algılanmıştır. Trans kadın ve trans erkek konuşmacılarda F0 düzeyi daha yüksek olan gruplarda kadınsılık algısının yükseldiği, erkeksilik algısının ise azaldığı görülmüştür. Üç dinleyici grubunun cinsiyet algısı değerlendirmeleri arasında da farklılıklar saptanmış; uzman dinleyicilerin orta düzey kadınsılık/erkeksilik puanlarını daha az kullandığı, TGD dinleyicilerin cis dinleyicilere kıyasla uzmanlara daha benzer değerlendirmeler yaptığı belirlenmiştir.

Özet (Çeviri)

For transgender and gender diverse (TGD) individuals, having their voice perceived as incongruent with their gender identity may negatively affect their social participation and quality of life. Therefore, interventions that support gender-affirming voice and communication goals are essential. When setting targets for these interventions, normative acoustic values of cisgender individuals and acoustic parameters related to gender perception are considered. To our knowledge, no study has compared the acoustic features of Turkish-speaking trans and cis women. Therefore, the first aim of this thesis is to compare these groups' acoustic characteristics. Among listener-perception research, studies that manipulate fundamental frequency (F0) in natural speech are limited. Hence, the second aim of this thesis is to examine the influence of F0 on gender perception among trans and cis speakers grouped by their F0. Listener-related factors may also affect gender perception; however, evidence remains limited in this subject. Accordingly, the third aim is to compare gender perception across cis, TGD, and expert clinician listener groups. In line with the three aims, three study phases were designed. In the first phase, acoustic voice properties of age-matched 41 trans and 41 cis women were compared. In the second phase, acoustic measures of 25 cis women and 25 cis men with healthy voices were analyzed to serve as a reference for speaker grouping in the listener perception experiment. In both study phases, sustained vowel and connected speech samples of participants were recorded. Time-based acoustic analyses were performed using Computerised Speech Lab (CSL) Multi-Dimensional Voice Profile and Real Time Pitch software, and cepstral-spectral analyses were performed using CSL Analysis of Dysphonia in Speech and Voice software. In the third study phase, sustained vowel and connected speech samples from four speaker groups (trans women, trans men, cis women, cis men) were presented to three listener groups (cis, TGD, expert) using the Gorilla online platform. Categorical and ordinal gender perception ratings were compared for (1) speakers in different F0 groups and (2) speakers in the same F0 group. Additionally, gender perception across listener groups was compared. Results showed that mean F0, minimum F0, maximum F0, F0 standard deviation, cepstral peak prominence (CPP), and CPP standard deviation were higher in trans women, whereas noise-to-harmonic ratio and cepstral-spectral index of dysphonia were higher in cis women. In the listener perception experiment, within the same F0 group, trans men were perceived as more feminine than cis men, and trans women were perceived as more masculine than cis women. Higher F0 subgroups of trans women and trans men were rated as more feminine and less masculine. Significant differences across listener groups were also observed; expert listeners used mid-range femininity/masculinity ratings less frequently, and TGD listeners showed patterns more similar to experts than to cis listeners.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    848776

    “Doing transgender”: Sex worker trans women's navigation of femininities and masculinities in response to cis-gender oppression

    “Trans-toplumsal cinsiyetin icrası”: Cis-toplumsal cinsiyete dayalı baskıya yanıt olarak seks işçisi trans kadınların kadınlıklar ve erkeklikler arasındaki seferi

    KEMAL ÖRDEK

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2024

    SosyolojiOrta Doğu Teknik Üniversitesi

    Sosyoloji Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. FATMA UMUT BEŞPINAR AKGÜNER

  2. Tez No

    931977

    System failure: A qualitative study on healthcareexperiences of trans women in Turkey

    Sistemsel hata: Türkiye'deki trans kadınların sağlık hizmeti deneyimleri üzerine niteliksel bir çalışma

    UĞUR TEMUR

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2023

    Halk SağlığıBournemouth Unıversıty

    Sağlık Psikolojisi Ana Bilim Dalı

    DR. DOUG HARDMAN

  3. Tez No

    689684

    Transgender bireylerde tedavi uyumunu etkileyen faktörler

    In transgender individuals factors affecting treatment compliance

    AYTEN ÇAVUŞ UYSAL

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıklarıİstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa

    İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. PINAR KADIOĞLU

  4. Tez No

    604491

    Cinsiyet memnuniyetsizliği olan trans bireylerde hormon profili ve metabolik parametrelerin değerlendirilmesi

    Başlık çevirisi yok

    PINAR EREL

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    Endokrinoloji ve Metabolizma HastalıklarıMarmara Üniversitesi

    İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ÖZLEM ÜSTAY

  5. Tez No

    195912

    Tanısı yeni konulmuş hipertansiyon, hiperlipidemi ile hipertansiyon ve hiperlipidemisi birlikte bulunan bireylerin diyet yağ asidi örüntüsü ve beslenme alışkanlıklarının değerlendirilmesi

    Dietary habits and contents of dietary fatty acids of subjects who have received a diagnosis of hypertension, hyperlipidemia and both

    AYŞE AYDA BAYRAM

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2006

    Beslenme ve DiyetetikHacettepe Üniversitesi

    Diyetetik Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. H. TANJU BESLER

Geri Dön