Somut olmayan kültürel miras kapsamında Türk mutfak kültürünün sürdürülebilirliği
Sustainability of Turkish culinary culture in the context of cultural heritage
- Tez No: 991422
- Danışmanlar: PROF. DR. AZİZE HASSAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Turizm, Tourism
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Turizm İşletmeciliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, kültürel aktarım süreçleri kapsamında Erzurum ili mutfak kültürünün korunması, gelecek kuşaklara aktarılması ve sürdürülebilirliğinin sağlanmasına yönelik gerçekleştirilen gözlem ve görüşmelerden elde edilen bulguları ortaya koymaktadır. Böylece mutfak kültürünün korunma ve dönüşüm biçimleri somut verilerle açıklanmıştır. Öncelikle bölgeye ait geleneksel yemeklerin sistematik biçimde tespiti gerçekleştirilmiş, ardından bu yemeklerin yerel mutfak kimliği ve kültürel sürdürülebilirlik bağlamındaki yeri değerlendirilmiştir. Araştırma sürecinde, yöresel yemeklerin korunma durumu, unutulmaya yüz tutmuş tarifler, kadın emeğinin sürdürülebilirlikteki rolü ve kamu-yerel iş birliklerinin etkisi bağlamsal olarak ele alınmıştır. Araştırmada nitel veri toplama tekniklerinden yararlanılmıştır. Öncelikle yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmış, ardından literatür taramasıyla veriler desteklenmiştir. Verilerin analizi tematik analiz yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Ulaşılan sonuçlar doğrultusunda, kültürel miras açısından tariflerin bozulmadan aktarılması, dini ve kültürel ritüellerde yemeklerin yer alması, sağlıklı ve besleyici yapıları, coğrafyanın mutfak kültürünü şekillendirmesi ve tanıtım faaliyetleri önemli bulunmuştur. Yöresel yemeklerin sürdürülebilirliği için tanıtım çalışmalarının artırılması, kadın kooperatiflerinin desteklenmesi, coğrafi işaretleme, eğitim programları, devlet ve yerel yönetim desteği ile ürünlerin ticarileştirilmesi önerilmiştir. Katılımcılar, yemeklerin menülerde yer alması, evlerde pişirilmesi, orijinal tariflerin korunarak aktarılması ve gençlere eğitim verilmesi gerektiğini vurgulamıştır. Erzurum mutfağında Cağ Kebabı, Kadayıf Dolması, Su Böreği, Lor Dolması, Ayran Aşı, çeşitli dolmalar ve tatlılar öne çıkan örnekler olarak belirtilmiştir. Karşılaşılan sorunlar ise düşük talep, tanıtım eksikliği, ürün tedarikinde sıkıntılar ve geleneksel tüketim alışkanlıklarının azalması olarak ifade edilmiştir.
Özet (Çeviri)
This study presents the findings obtained from observations and interviews conducted within the scope of cultural transmission processes, focusing on the preservation of the culinary culture of Erzurum province, its transfer to future generations, and the обеспечение of its sustainability. In this way, the forms of preservation and transformation of the culinary culture are explained through concrete data. First, traditional dishes belonging to the region were systematically identified, and then their place within local culinary identity and cultural sustainability was evaluated. During the research process, the preservation status of local dishes, recipes on the verge of being forgotten, the role of women's labor in sustainability, and the impact of public–local collaborations were examined contextually. Qualitative data collection techniques were employed in the study. Initially, semi-structured interviews were conducted, and subsequently the data were supported through a literature review. Data analysis was carried out using the thematic analysis method. Based on the findings, the unaltered transmission of recipes as cultural heritage, the inclusion of dishes in religious and cultural rituals, their healthy and nutritious characteristics, the role of geography in shaping culinary culture, and promotional activities were found to be significant. To ensure the sustainability of local dishes, increasing promotional activities, supporting women's cooperatives, geographical indication registration, educational programs, state and local government support, and the commercialization of products are recommended. Participants emphasized that these dishes should be included in menus, prepared in households, transmitted by preserving their original recipes, and taught to younger generations through education. In Erzurum cuisine, Cağ Kebab, Kadayıf Dolması, Su Böreği, Lor Dolması, Ayran Aşı, various stuffed dishes, and desserts were identified as prominent examples. The challenges encountered were expressed as low demand, lack of promotion, difficulties in product supply, and a decline in traditional consumption habits.
Benzer Tezler
- Somut olmayan kültürel miras bağlamında İstanbul sokak lezzetleri
Istanbul street foods in the context of intangible cultural heritage
RANA BETÜL SUCUKA
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Halk Bilimi (Folklor)Mimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUHARREM KAYA
- Meslek folkloru bağlamında Sivas esnaf lokantaları
Sivas artisan restaurants in the context of occupational folklore
TÜRKAN GENÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Türk Dili ve EdebiyatıSivas Cumhuriyet ÜniversitesiTürk Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZLEM DEMREN
- Yöresel kahve türlerinin bölgesel gastronomi turizmi potansiyeline etkisinin değerlendirilmesi: Kenger kahvesi
Evaluation of the effect of local coffee varieties on regional gastronomy tourism potential: Kenger coffee
BEYZA NUR AYDIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Gastronomi ve Mutfak SanatlarıSivas Cumhuriyet ÜniversitesiGastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MERAL YILMAZ
- Yaratıcılık ve endüstrileşme bağlamında Gaziantep yemek mekânlarında geleneksel bilginin aktarımı
Transmission of traditional knowledge in Gaziantep dining venues with in the context of creativity and industrialization
ABDULKADİR ÖNKOL
Doktora
Türkçe
2024
Halk Bilimi (Folklor)Gazi ÜniversitesiTürk Halk Bilimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET ÖCAL OĞUZ
- Uygulamalı halkbilimi ve etnobotanik bağlamında Van bitkileri
Plants of Van in the context of applied folklore and ethnobotany
LATİFE DOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Halk Bilimi (Folklor)Van Yüzüncü Yıl ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BORA YILMAZ