Cumhuriyet gazetesinde edebî ve kültürel faaliyet (1925)
Literary and cultural activities in Cumhuriyet newspaper (1925)
- Tez No: 991446
- Danışmanlar: DOÇ. DR. TAYFUN HAYKIR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Cumhuriyet, Gazete, Edebiyat, Siyaset, Kültür, Cumhuriyet gazetesi, Cumhuriyet sonrası, Yeni Türk edebiyatı, Cumhuriyet, Newspaper, Literature, Politics, Culture, Republic, Cumhuriyet newspaper, Post-republic, New Turkish literature
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Yeni Türk Edebiyatı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Cumhuriyet gazetesinin 1925 yılında yer alan edebî, fikrî ve kültürel faaliyetleri inceleyerek Cumhuriyet'in ilk yıllarında Türk toplumunda modernleşme sürecinin matbuat aracılığıyla nasıl şekillendiğini ve bu durumun Cumhuriyet'e nasıl yansıdığını ortaya koymayı amaçlamaktadır. Tanzimat'tan itibaren Türk edebiyatının teşekkülünde önemli bir rol oynayan matbuat, Cumhuriyet'in ilanıyla birlikte inkılapların ve kültürel dönüşümün halka ulaştırılmasında en etkili araç hâline gelmiştir. Çalışmaya konu olan Cumhuriyet'in 1925 yılı verileri Millî Kütüphaneden, Millî Kütüphanenin taramalarında eksik, yırtık, okunamayan sayfalar Hakkı Tarık Us Süreli Yayınlar Koleksiyonundan edinilmiştir. İlgili yıla ait sayılar taranarak çalışmamızın önemli kısmını kapsayan edebî türler, fikrî ve kültürel yazılar başta olmak üzere haber, ilan, reklam gibi güncele dair izler barındıran her şey fişlenmiş, tamamı Tahlilî Fihrist kısmında verilmiştir. Edebî, fikrî ve kültürel faaliyet türleri içerik ve tema bakımından değerlendirilmiştir. İçerik üzerinden modernleşme-gelenek çatışması, kadının toplumdaki konumu, aile yapısı, kültürel faaliyetlerin muhteviyatı incelenmiştir. Elde edilen bulgular, Cumhuriyet gazetesinin yalnızca siyasi bir yayın olmadığını, beraberinde dönemin zihniyet yapısını şekillendiren bir kültürel ve edebî iletişim aracı işlevi gördüğünü ortaya koymaktadır. Cumhuriyet, edebiyatın günlük yaşamdaki yerini güçlendirmiş ve Modern Türk toplumunun inşasında etkin bir rol üstlenmiştir.
Özet (Çeviri)
This study aims to reveal how the process of modernization in Turkish society during the early years of the Republic was shaped through the press and how this was reflected in the Republic by examining the literary, intellectual, and cultural activities featured in the Cumhuriyet newspaper in 1925. Since the Tanzimat period, the press, which played a significant role in the formation of Turkish literature, became the most effective medium for conveying reforms and cultural transformation to the public following the proclamation of the Republic. The 1925 issues of Cumhuriyet examined in this study were obtained from the National Library, while missing, torn, or illegible pages in the National Library's copies were supplemented from the Hakkı Tarık Us Periodicals Collection. All issues from the relevant year were scanned, and materials containing traces of current affairs -primarily literary genres, intellectual and cultural writings, as well as news, announcements, and advertisements- were catalogued; the complete corpus is presented in the Analytical Index section. Literary, intellectual, and cultural activities were evaluated in terms of content and theme. Based on the content analysis, issues such as the conflict between modernization and tradition, the position of women in society, family structure, and the nature of cultural activities were examined. The findings demonstrate that Cumhuriyet was not merely a political publication, but also functioned as a cultural and literary medium of communication that shaped the intellectual climate of the period. The newspaper strengthened the place of literature in everyday life and played an active role in the construction of modern Turkish society.
Benzer Tezler
- Millî kültür taşıyıcılığında usta malı çalıp söyleme geleneği temsilcisi olarak Âşık Veysel
Âşık Veysel as an agent of the masters' repertory performer in the transmission of national culture
ERAY CÖMERT
Doktora
Türkçe
2017
Müzikİstanbul Teknik ÜniversitesiMüzikoloji ve Müzik Teorisi Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. SONGÜL KARAHASANOĞLU
ÖĞR. GÖR. SÜLEYMAN ŞENEL
- Cumhuriyet gazetesinde edebî ve kültürel faaliyet: 1 Kânûn-ı Sânî 1926-31 Kânûn-ı Evvel 1927
The literary and cultural activity in newspaper Cumhuriyet: 1 January 1926-31 December 1927
ESRA TOPÇU
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
Türk Dili ve EdebiyatıGazi ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NAZIM HİKMET POLAT
- Cumhuriyet gazetesinde edebî ve kültürel faaliyet (1 Ocak 1928-31 Aralık 1929)
Literary and cultural activities in Cumhuriyet newspaper (1 January 1928-31 December 1929)
ESRA GÜNGÖR
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Türk Dili ve EdebiyatıAnkara Hacı Bayram Veli ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DİNÇER APAYDIN
- Cumhuriyet Gazetesinde edebî ve kültürel faaliyet (1924)
Literary and cultural activity in Cumhuriyet Newspaper (1924)
AYŞE ÖNKOL NARŞAP
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Türk Dili ve EdebiyatıAnkara Hacı Bayram Veli ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TAYFUN HAYKIR
- Vakit gazetesinde edebî ve kültürel hareketlilik: 29 Ekim 1923?4 Ekim 1926
Vakit journal of the literaty an cultural mobility: 29 October 1923?4 October 1926
HÜRREM TÜRKARSLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
Türk Dili ve EdebiyatıGazi ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NAZIM HİKMET POLAT