Kişilerarası duygu düzenleme, duygusal düzensizlik ve cinsel özgüvenin boşanma göstergeleri üzerindeki yordayıcı rolü
The predictive role of interpersonal emotion regulation, emotional dysregulation and sexual self-confidence on divorce predictors
- Tez No: 991535
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MEHMET KAYA
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Psikoloji, Education and Training, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sakarya Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın temel amacı, kişilerarası duygu düzenleme, duygusal düzensizlik ve cinsel özgüvenin boşanma göstergeleri üzerindeki yordayıcı rolünün belirlenmesidir. Araştırmada; ölçek uyarlama ve nicel analiz olmak üzere iki aşamalı bir metodoloji izlenmiştir. Ölçek uyarlama aşamasında Duygusal Düzensizlik Ölçeği Türkçe'ye uyarlanmış ve psikometrik özellikleri değerlendirilmiştir. Araştırmanın çalışma grubu Türkiye'nin çeşitli illerinde yaşayan 767 (471 kadın ve 296 erkek) evli ve boşanmış bireyden oluşmaktadır. Boşanma göstergeleri ile ilgili veriler“Boşanma Göstergeleri Ölçeği”, kişilerarası duygu düzenleme ile ilgili veriler“Kişilerarası Duygu Düzenleme Ölçeği”, duygusal düzensizlikle ilgili veriler“Duygusal Düzensizlik Ölçeği”ve cinsel özgüven ile ilgili veriler“Cinsel Özgüven Ölçeği”ile toplanmıştır. Demografik özelliklere ait bilgiler“Kişisel Bilgi Formu”ile elde edilmiştir. Duygusal Düzensizlik Ölçeği'nin Türkçe uyarlama çalışmasında geçerliğin belirlenmesi için; dilsel geçerlik, benzer ölçek geçerliği ve doğrulayıcı faktör analizi yapılmış; güvenirliğin belirlenmesi için ise Cronbach alpha iç tutarlık katsayısına bakılmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkileri belirlemek için Pearson korelasyon analizi gerçekleştirilmiş ve kişilerarası duygu düzenleme, duygusal düzensizlik ve cinsel özgüvenin boşanma göstergeleri üzerindeki etkilerini belirlemek için çok değişkenli doğrusal regresyon analizi kullanılmıştır. Cinsiyet, yaş, medeni durum, evlilik süresi ve çocuk sahibi olma durumuna göre boşanma göstergelerindeki farklılıkları incelemek amacıyla ise bağımsız örneklemler t-testi ve tek yönlü ANOVA analizi kullanılmıştır. Araştırmanın bulguları, Duygusal Düzensizlik Ölçeği'nin Türk kültüründe uygulanabilecek geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğunu göstermiştir. Regresyon analizi sonucunda, bağımsız değişkenlerin Boşanma Göstergeleri Ölçeği toplam puanındaki varyansın %27,8'ini açıkladığı ve modelin istatistiksel olarak anlamlı olduğu [F(15,751)=19.239, p<.05] belirlenmiştir. Yapılan analizler sonucunda; medeni durum ve yaş değişkenlerine göre boşanma göstergelerinin anlamlı biçimde farklılaştığı; cinsiyet, evlilik süresi ve çocuk sahibi olma durumuna göre boşanma göstergelerinin anlamlı biçimde farklılaşmadığı görülmüştür. Kişilerarası duygu düzenlemenin“sosyal model alma”alt boyutunun boşanma göstergelerini anlamlı düzeyde negatif yönde yordadığı belirlenmiştir. Duygusal düzensizliğin“içselleştirme”alt boyutunun boşanma göstergeleri üzerinde anlamlı düzeyde pozitif yönlü bir etkiye sahip olduğu görülmüştür. Cinsel özgüvenin“kendini açığa vurma”alt boyutunun boşanma göstergelerini anlamlı düzeyde negatif yönde;“cinsel cesaret”alt boyutunun ise anlamlı düzeyde pozitif yönde yordadığı saptanmıştır. Elde edilen bulgular alanyazın bağlamında tartışılarak araştırmacılar ve uygulayıcılar için öneriler sunulmuştur.
Özet (Çeviri)
In this study, it was aimed to determine the predictive role of interpersonal emotion regulation, emotional dysregulation, and sexual self-confidence on divorce indicators. The study employed a two-stage methodology, consisting of scale adaptation and quantitative analysis. In the scale adaptation phase, the Emotional Dysregulation Questionnaire was adapted into Turkish, and its psychometric properties were evaluated. The study sample consists of 767 married and divorced individuals (471 women and 296 men) residing in various provinces of Turkey. Data on divorce indicators were collected using the Divorce Indicators Scale, while interpersonal emotion regulation was assessed through the Interpersonal Emotion Regulation Questionnaire. Additionally, emotional dysregulation was evaluated with the Emotional Dysregulation Questionnaire, and sexual self-confidence was measured using the Sexual Self-Confidence Scale. Demographic characteristics were collected using a“Personal Information Form.”In the Turkish adaptation study of the Emotional Dysregulation Questionnaire, validity was assessed through linguistic validity, concurrent validity, and confirmatory factor analysis, while reliability was evaluated using the Cronbach's alpha internal consistency coefficient. Pearson correlation analysis was conducted to examine the relationships among the study variables, and multiple linear regression analysis was employed to evaluate the predictive effects of interpersonal emotion regulation, emotional dysregulation, and sexual self-confidence on divorce indicators. To determine whether divorce indicators differed according to gender, age, marital status, duration of marriage, and parental status, independent-samples t-tests and one-way ANOVA were conducted. The findings indicate that the Emotional Dysregulation Scale is a valid and reliable instrument for application in the Turkish cultural context. Regression analysis reveals that the independent variables account for 27.8% of the variance in the total scores of the Divorce Indicators Scale, and the model is statistically significant [F(15,751)=19.239, p<.05]. Furthermore, analyses show significant differences in divorce indicators based on marital status and age, whereas no significant differences are observed according to gender, duration of marriage, or parental status. Specifically, the“social modeling”subscale of interpersonal emotion regulation significantly and negatively predicts divorce indicators. The“internalization”subscale of emotional dysregulation exerts a significant positive effect on divorce indicators. Regarding sexual self-confidence, the“self-disclosure”subscale significantly and negatively predicts divorce indicators, whereas the“sexual assertiveness”subscale significantly and positively predicts them. These findings are discussed in the context of the extant literature, and practical implications and recommendations for researchers and practitioners are provided.
Benzer Tezler
- Sınır kişilik bozukluğunda interosepsiyonun duygu düzenleme üzerine etkisi
The effect of interoception on emotion regulation in borderline personality disorder
DORUK ULUDAĞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Psikiyatriİstanbul ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET RAŞİT TÜKEL
- Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu tedavisinin borderline kişilik özelliklerine etkisi
The effect of attention deficit and hyperactivity disorder treatment on borderline personality features
RUKİYE ESRA ILDIZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
PsikiyatriNecmettin Erbakan ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖMER FARUK AKÇA
- Ebeveynin duygusal erişilebilirliği ve genel psikolojik sağlık: Duygu düzenleme, kişilerarası ilişki tarzı ve sosyal desteğin rolü
Emotional availability of parents and psychological health: The roles of emotion regulation, interpersonal relationship styles and social support
GÖZDE GÖKÇE
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
PsikolojiAnkara ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BİNNAZ BANU YILMAZ
- Duygusal ilişki deneyimi olan genç yetişkin (20-30) bireylerde kişilerarası ilişki bağımlılığı eğilimi ile duygu düzenleme becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between interpersonal relationship addiction tendency and emotion regulation skills in young adults (20-30) with romantic relationship experience
AYŞEGÜLPERİ BAŞBUĞ ERDOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
PsikolojiÜsküdar ÜniversitesiBağımlılık Danışmanlığı ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ALPTEKİN ÇETİN
- Flört şiddetinde erken dönem uyumsuz şemalar, kişilerarası duygu düzenleme ve öz şefkatin rolü
Early maladaptive schemes, interpersonal emotion regulation, and the role of self-compassion in intimate partner violence
NURSENA BALATEKİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
PsikolojiBahçeşehir ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
DR. BÜŞRA ASLAN CEVHEROĞLU