Çevre eğitimi ve iklim değişikliği dersinin öğretiminde otantik öğrenme: Karma yöntem araştırması
Authentic learning in teaching environmental education and climate change course: Mixed methods research
- Tez No: 991569
- Danışmanlar: PROF. DR. İSMAİL ÖNDER
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sakarya Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Son yüzyılda yerel ve küresel ölçekte çölleşme, kuraklık, sel baskınları, öldürücü yaz sıcakları, habitat kaybı gibi birçok çevre sorunlarıyla karşı karşıya kalmaktayız. Ayrıca çevreyle ilgili yapılan uluslararası toplantılarda insanlığın birlikte hareket ederek çevreye verilen zararları en aza indirmek için birçok proje tasarlanmaktadır. İklim krizinin oluşturduğu etkiler bütün dünyada insanlığın çevreyle etkileşimini yeniden gözden geçirmesine neden olmuş ve yeşil dönüşüm hareketlerini tetiklemiştir. Bu bağlamda ülkemizde insanların çevreye karşı daha bilinçli hareket etmesi, çevre problemlerine karşı duyarlı davranması ve çevresiyle olumlu bir bağ kurması için öğretim programları yenilenmiştir. Bununla birlikte Çevre Eğitimi ve İklim Değişikliği (ÇEİD) dersi, öğrencilerin çevreye karşı duyarlı ve sorumluluk sahibi bireyler olarak yetişmesini sağlamak amacı ile 2022-2023 Eğitim-Öğretim döneminde ilköğretim programına eklenmiş ve programda seçmeli bir ders olarak yerini almıştır. ÇEİD, bireylerin 21. yy. çevre problemlerini tanımlarını, bu konularda farkındalıklarının artmasını ve çevreyle olumlu bir bağ kurmalarını benimseyen kuramsal yapısının olduğu görülmektedir. ÇEİD öğretim programı otantik bağlama dayalı etkinliklerin yapılmasını benimsediği için dersin öğretiminde“Otantik Öğrenme”tercih edilmiştir. Otantik Öğrenme bireyin gerçek yaşam problemlerine odaklanmasını sağlayarak bir problem çözme sürecidir. Bu bağlamda çevre eğitiminde otantik öğrenme sürecinin, bireylerin yakın çevreleriyle bağ kurmalarını sağlayarak karşılaştıkları çevre sorunlarına çözüm üretme becerilerini geliştireceği ve çevreye yönelik olumlu davranışların kazanılmasında etkili olacağı düşünülmektedir. Bireylerin çevreye karşı davranışları sahip oldukları paradigmalara göre farklılaşmaktadır. Ayrıca bireylerin çevre problemlerine karşı fikirler geliştirmesi ve doğayla bağ kurması önem arz etmektedir. Bu araştırmada Çevre Eğitimi ve İklim Değişikliği dersi otantik öğrenme ile yürütülmüş ve otantik öğrenme sürecinin çevre paradigmaları, çevre problemlerine yönelik tutum ve doğaya bağlılık bağlamında etkililiği araştırılmıştır. Araştırma sonuçlarının derinlemesine incelenmesi için hem nicel hem de nitel veriler toplanmıştır. Bu bağlamda araştırmada karma yöntem araştırması benimsenmiştir. Karma yöntem araştırması pragmatik paradigma ilkelerini ve topluluk temelli bir bakış açısını benimsemektedir. Böylece çevre, aile, okul gibi alanlardaki sorunların tespiti ve bu sorunlara çözüm üretme süreçlerini içermektedir. Araştırmanın, çalışma grubu ÇEİD dersini seçen öğrencilerin daha zengin ve derinlemesine bilgi sağlayacağı düşünüldüğünden dolayı amaçsal örnekleme yöntemine göre belirlenmiştir. Bu bağlamda Sakarya ilinde bir devlet okulunda öğrenim gören toplam 28 ilköğretim 8. sınıf öğrencisi araştırma grubunu oluşturmaktadır. Araştırma grubunda 14 hafta boyunca her hafta 2 saat olmak üzere toplam 8 etkinlik yürütülmüştür. İlk hafta nicel veri toplama araçları uygulanmış ve ikinci hafta öğrencilerin otantik öğrenme sürecini deneyimlemeleri ve uygulamada herhangi bir sorunun olup olmadığını görmek açısından pilot uygulama yapılmıştır. Pilot uygulamadan sonra asıl uyulamaya geçilmiştir. Uygulama tamamlandıktan sonra 14. hafta son testler uygulanıp odak grup görüşmeleri yapılarak süreç tamamlanmıştır. Nicel verileri toplamak için,“Yeni çevre paradigmaları ölçeği”,“Çevre problemlerine yönelik tutum ölçeği”ve“Doğaya bağlılık ölçeği”kullanılmıştır. Nicel ölçme araçlarından elde edilen verilerin normallik değerleri incelenmiş, çevre paradigmaları puanları, doğaya bağlılık puanları ve çevre problemlerine yönelik tutum puanları normal dağılım göstermiştir. Bu bağlamda çevre paradigmaları, doğaya bağlılık ve çevre problemlerine yönelik tutum öntest-sontest puanlarının analizi için öncelikli olarak bütün değişkenlerin alt faktörlerinin bütüncül etkisini görmek adına tekrarlı ölçümler için MANOVA testi, daha sonra her bir alt faktörün etkisini görmek adına tekrarlı ölçümler için ANOVA testi uygulanmıştır. Nitel verileri toplamak için, odak grup görüşmesi, araştırmacı gözlem formu, öğrenci günlükleri ve öğrenci portfolyo dosyaları kullanılmıştır. Nitel ölçme araçlarında elde edilen veriler tümevarım ve tümden gelim yöntemi kullanılarak veriler analiz edilmiş. Nicel ölçme araçlarında elde edilen bulgular incelendiğinde öğrencilerin çevre paradigma puanlarının, doğaya bağlılık ve çevre problemlerine yönelik tutum öntest-sontest puanları arasındaki fark sontest lehine istatiksel olarak anlamlı çıkmıştır. Nitel ölçme araçlarından elde edilen bulgulara göre odak grup görüşmesinden elde edilen kod ve temalar incelendiğinde etkinliklerin tamamında öğrencilerin Antroposentrik paradigma anlayışından ekosentrik paradigma anlayışına doğru bir bakış açısı değişimi gözlemlenmiştir. Benzer şekilde öğrenci günlükleri ve araştırmacı gözlem formundan elde edilen veriler incelendiğinde otantik etkinliklerin uygulanmasından sonra bireylerin Ekosentrik bakış açılarında gelişme olduğu söylenebilir. Ayrıca okul dışında yapılan etkinliklerde doğayla daha fazla bağ kurdukları hem odak grup görüşmesinde hem de diğer nitel ölçme araçlarından elde edilen bulgularda görülmektedir. Yine benzer şekilde çevre problemlerinin yer aldığı etkinliklerde öğrencilerin sürece aktif katıldığı ve grup çalışması yaparak sorunlara çözüm önerileri geliştirdiği hem öğrenci ürünlerinde hem de nitel ölçme araçlarından elde edilen bulgularda görülmektedir. Sonuç olarak öğrencilerin çevre paradigmalarının daha Ekosentrik bir bakış açısına evrildiği, özellikle doğal ortamlarda gerçekleştirilen etkinliklerin öğrencilerin doğaya bağlılık puanlarında bir artış gösterdiği ve çevre sorunlarını içeren otantik etkinliklerin öğrencilerin çevre problemlerine karşı olumlu tutum geliştirdiği ortaya çıkmıştır. Bu bağlamda ÇEİD dersinin öğretiminde otantik öğrenme sürecinin kullanılması öğrencilerin çevreye olan duyarlılıklarını artırmada ve ekosentrik bakış açılarını geliştirmede önemli bir rol oynadığını ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
Over the past century, humanity has faced numerous environmental problems at both local and global levels, including desertification, drought, flooding, extreme summer heat, and habitat loss. In addition, international conferences and meetings on environmental issues have focused on developing various projects and initiatives aimed at minimizing environmental damage through collective global action. The impacts of the climate crisis have led humanity worldwide to reconsider its relationship with the environment and have triggered green transition movements. In this context, curricula in Türkiye have been revised to promote greater environmental awareness, sensitivity to environmental problems, and the development of a positive relationship with the environment. Accordingly, the Environmental Education and Climate Change (EECC) course was introduced into the middle school education curriculum as an elective course during the 2022–2023 academic year, with the aim of fostering environmentally sensitive and responsible individuals. The EECC course is grounded in a theoretical framework that emphasizes identifying 21st-century environmental problems, increasing awareness of these issues, and developing a positive connection with the environment. As the curriculum prioritizes activities based on authentic contexts, the authentic learning approach was adopted in the instruction of the course. Authentic learning is a problem-solving oriented approach that enables learners to focus on real life problems. Within the context of environmental education, the authentic learning process is expected to help individuals establish connections with their immediate environments, enhance their ability to generate solutions to environmental problems they encounter and promote the development of positive environmental behaviors. Individuals' environmental behaviors vary according to the paradigms they hold; therefore, it is essential for individuals to develop ideas regarding environmental problems and to establish meaningful connections with nature. In this study, the Environmental Education and Climate Change course was implemented through the authentic learning approach, and the effectiveness of this approach was examined in terms of students' environmental paradigms, attitudes toward environmental problems, and connectedness to nature. To achieve an in-depth examination of the research outcomes, both quantitative and qualitative data were collected, and a mixed-methods research design was adopted. Mixed-methods research is grounded in pragmatic paradigm principles and a community-based perspective, encompassing the identification of problems in contexts such as the environment, family and school, as well as the processes of developing solutions to these problems. The study group was determined to use purposive sampling, as students who selected the EECC course were expected to provide richer and more in-depth data. Accordingly, the research sample consisted of 28 eighth-grade primary school students enrolled in a public school in Sakarya, Türkiye. Over a 14-week period, a total of eight authentic learning activities were conducted, with two class hours per week. During the first week, quantitative data collection instruments were administered, and in the second week, a pilot study was conducted to allow students to experience the authentic learning process and to identify any potential implementation issues. Following the pilot study, the main implementation phase was initiated. Upon completion of the implementation, post-tests were administered in the 14th week and focus group interviews were conducted to conclude the process. Quantitative data were collected using the“New Environmental Paradigm Scale”, the“Attitudes Toward Environmental Problems Scale”, and the“Connectedness to Nature Scale”. The normality of the data obtained from the quantitative instruments was examined, and the scores for environmental paradigms, connectedness to nature, and attitudes toward environmental problems were found to be normally distributed. Accordingly, repeated-measures MANOVA was conducted to examine the overall effects of the sub-dimensions of all variables, followed by repeated-measures ANOVA to determine the effects of each sub-dimension. Qualitative data were collected through focus group interviews, researcher observation forms, student journals, and student portfolio files. The qualitative data were analyzed using both inductive and deductive approaches. Analysis of the quantitative findings revealed statistically significant differences in favor of the post-test scores between pre-test and post-test scores for environmental paradigms, connectedness to nature, and attitudes toward environmental problems. According to the qualitative findings, analysis of the codes and themes derived from the focus group interviews indicated a shift in students' perspectives from an anthropocentric paradigm toward an ecocentric paradigm across all activities. Similarly, data obtained from student journals and researcher observation forms demonstrated that students' ecocentric perspectives developed following the implementation of authentic learning activities. Furthermore, findings from both the focus group interviews and other qualitative data sources indicated that students established stronger connections with nature through out-of-school activities. In addition, in activities addressing environmental problems, students actively participated in the process and collaboratively developed solution proposals, as evidenced in both student products and qualitative findings. In conclusion, the results indicate that students' environmental paradigms evolved toward a more ecocentric perspective, that activities conducted in natural settings led to an increase in students' connectedness to nature, and that authentic activities addressing environmental problems were effective in fostering positive attitudes toward environmental issues. In this respect, the use of the authentic learning approach in the instruction of the EECC course plays a significant role in enhancing students' environmental sensitivity and in developing ecocentric perspectives.
Benzer Tezler
- 21. yüzyıl becerilerinin kazandırılmasında Future Classroom Lab (FCL) Modeli: Çevre eğitimi ve iklim değişikliği dersi örneği
Integrating 21st century skills through the Future Classroom Lab (FCL) Model: A case study in environmental education and climate change
SİBEL KIZILIŞIKOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
BiyolojiGazi ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEMRA MİRİCİ
- Fen bilimleri öğretmenlerinin iklim değişikliği bilgisi ve iklim değişikliği öğretimine yönelik görüşleri
Science teachers' knowledge on climate change and their views related to teaching of climate change
HAKAN PARMAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimAğrı İbrahim Çeçen ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLİZ KARAARSLAN SEMİZ
- Üniversite öğrencilerinin küresel iklim değişikliğine yönelik farkındalıklarının incelenmesi
Examination of university students awareness on global climate change
SAMED ÖZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimAmasya ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALPAY AKSİN
- 3D Metaverse platformunda gerçekleştirilen farklılaştırılmış fen öğretiminin özel yetenekli öğrencilerin katılımlarına, öz-düzenleyici öğrenme becerilerine ve bilimsel yaratıcılıklarına etkisi
The effect of differentiated science instruction in the Metaverse on gifted students' engagement, self-regulated learning skills and scientific creativity
YUNUS EMRE AVCU
Doktora
Türkçe
2025
Eğitim ve Öğretimİstanbul Üniversitesi-CerrahpaşaÖzel Eğitim Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ YAVUZ YAMAN
- Çevre eğitimi ve iklim değişikliği dersinde kullanılan artırılmış gerçeklik uygulamasının etkilerinin incelenmesi
Investigation of effects of augmented reality application used in environmental education and climate change course
SELÇUK ARABACI
Doktora
İngilizce
2025
Eğitim ve ÖğretimErzincan Binali Yıldırım ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FARUK KARDAŞ
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÇAĞDAŞ ERBAŞ