Özel gereksinimli çocuğa sahip annelerin kapsayıcı işlevleri ile depresyon, tükenmişlik, mükemmeliyetçilik ve psikolojik sağlamlıkları arasındaki ilişkinin incelenmesi
An examination of the relationship between the containing functions, depression, burnout, perfectionism and psychological resilience of mothers of children with special needs
- Tez No: 991633
- Danışmanlar: DOÇ. DR. YAKUP BURAK
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Aile işlevleri, Anneler, Depresyon, Kapsayıcı işlevler, Mükemmeliyetçilik, Psikolojik sağlamlık, Tükenmişlik, Özel gereksinimli çocuklar, Family functions, Mothers, Depression, Containing function, Perfectionism, Resilience, Burnout, Children with special needs
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Trakya Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Engelli Çalışmaları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın amacı özel gereksinimli çocuk sahibi annelerde depresyon, tükenmişlik, mükemmeliyetçilik ile psikolojik sağlamlık arasındaki ilişkide ebeveyn kapsayıcı işlevinin aracı rolünün incelenmesidir. Araştırmanın katılımcıları İstanbul ilinde yaşayan özel gereksinimli çocuğu olan 407 anneden oluşmaktadır. Araştırmanın verileri Kişisel Bilgi Formu, Ebeveyn Çocuk Kapsayıcı İşlevler Ölçeği, Beck Depresyon Ölçeği, Maslach Tükenmişlik Ölçeği, Frost Çok Boyutlu Mükemmeliyetçilik Ölçeği, Kısa Psikolojik Sağlamlık Ölçeği ile toplanmıştır. Verilerin analizinde yapısal eşitlik modellemesi yöntemlerinden yol analizi yöntemi kullanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda, depresyon ile psikolojik sağlamlık arasındaki ilişkide ebeveyn kapsayıcı işlevinin kısmi aracı; mükemmeliyetçilik ile psikolojik sağlamlık arasındaki ilişkide ebeveyn kapsayıcı işlevinin kısmi aracı rollerinin olduğu belirlenmiştir. Ayrıca depresyon ve mükemmeliyetçiliğin psikolojik sağlamlığı doğrudan ve olumsuz yönde etkilediği, tükenmişliğin psikolojik sağlamlığı anlamlı düzeyde yordamadığı tespit edilmiştir. Modelde yer alan depresyon, mükemmeliyetçilik ve ebeveyn kapsayıcı işlevinin özel gereksinimli çocuk sahibi annelerin psikolojik sağlamlıklarını belirlemede kritik bir öneme sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Elde edilen bulgular ilgili alan yazın bağlamında tartışılmış ve öneriler sunulmuştur.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine the mediating role of parental containing function in the relationship between depression, burnout, perfectionism, and psychological resilience among mothers of children with special needs. The participants of the study consisted of 407 mothers residing in Istanbul who have children with special needs. Data were collected using the Personal Information Form, Parental Child Containing Function Scale, the Beck Depression Inventory, the Maslach Burnout Inventory, the Frost Multidimensional Perfectionism Scale, and the Brief Resilience Scale. Path analysis, a method within structural equation modeling, was used to analyze the data. The analyses revealed that parental containing function had a partial mediating role in the relationship between depression and psychological resilience, as well as between perfectionism and psychological resilience. In addition, it was found that depression and perfectionism negatively and directly affected psychological resilience, while burnout did not significantly predict psychological resilience. These findings suggest that depression, perfectionism, and parental containing function play a critical role in determining the psychological resilience of mothers of children with special needs. The findings were discussed in the context of relevant literature, and suggestions were presented.
Benzer Tezler
- Özel gereksinimli çocuğa sahip ebeveynlerin kaynaştırma eğitiminde karşılaştıkları sorunlar
Problems faced by parents of children with special needs in inclusion education
İBRAHİM AYAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimKırşehir Ahi Evran ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYFER ŞAHİN
- Özel gereksinimli çocuğa sahip annelerde ölüm kaygısı ile sağlık anksiyetesi arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between death anxiety and health anxiety among mothers of children with special needs
GİZEM DANALIOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
PsikolojiÜsküdar ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OĞUZ TAN
- Özel gereksinimli çocuklara sahip ebeveynlerin aile stres düzeyi ile aile yılmazlık düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi
Investigation of family stress level and family resilience levels of parents with children with special needs in terms of various variables
CHAIRI APTOUL CHALIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimTrakya ÜniversitesiEngelli Çalışmaları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZEYNEP AKKUŞ ÇUTUK
- Kaynaştırma eğitiminde çok yönlü müdahale çalışmalarının özel gereksinimli öğrencilerin algıladıkları akran desteği ve eğitimlerini değerlendirmelerine etkisi
The effect of multidimensional intervention studies in inclusive education on students with special needs' perceived peer support and their evaluations of their education
DEMET ŞİŞLİ
Doktora
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimÇukurova ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İSMAİL SANBERK
- Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu ve otizm spektrum bozukluğu tanılı çocukların ebeveynlerinin tutum farklılığının incelenmesi
Examination of attitude differences of the parents of children diagnosed with attention deficit hyperactivity disorder and autism spectrum disorder
EZGİ SEDA YAYLA
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Psikolojiİstanbul Gelişim ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYTEN ERDOĞAN