Atatürk dönemi Türk edebiyatında söylem
Discourse in Turkish literature during the Atatürk period
- Tez No: 991995
- Danışmanlar: DOÇ. DR. KORAY ÜSTÜN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Roman, Söylem, Söylem analizi, Söylem çözümleme yöntemi, Söz dizim, Türk dili, Türk dili ve edebiyatı, Türk edebiyat tarihi, Türkiye Cumhuriyeti, İdeoloji, Novel, Discourse, Discourse analysis, Discourse analysis method, Syntax, Turkish language and literature, Turkish literature history, Turkish Republic, Ideology
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Yeni Türk Edebiyatı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Atatürk Dönemi Türk Edebiyatında Söylem adını taşıyan tezimizde amacımız, Atatürk Dönemi'nin çok sesli bir dönem olarak söylem çeşitliliğine imkân sağladığını ortaya koymaktır. Dönem'in söylem çeşitliliğini ortaya koyabilmek adına Atatürk Dönemi'nin dört temel türü roman, öykü, tiyatro ve şiir üzerinden beliren bir dizi söylemden belirli üst başlıklar seçilerek ilgili metinlerin söylem çözümlemesi yapılmıştır. Çalışmamızın yöntemini söylem çözümlemesi oluşturmaktadır. Teun van Dijk'ın ideolojiyi biliş-toplum-söylem üçgeninden okumasını temeline alarak yöntemimiz başta Norman Fairclough, M.A.K Halliday ve Ruqaiya Hasan, Jonathan Potter gibi söylem araştırmacılarının görüşleri ve belirledikleri söylem bileşenlerinden hareketle, eklektik bir zeminde oluşturulmuştur. Buradaki amaç, metnin sunduğu anlam katmanlarının her birine erişebilmektir. Tezimiz, bu yöntem ışığında, Dönem'i ve Dönem'in metinlerini söylem ve ideoloji ekseninde çözümlemektedir. Tezimizin sonucunda yazar ve şairlerin tespit edilen söylem bileşenlerini hangi ideoloji ve bilişsel süreç sonucunda kullandıkları tartışılmış ve hangilerinin Atatürk Dönemi ile koşut hangilerinin muhalif bir çizgide oldukları açık ve örtük söylem inşaları üzerinden belirginleştirilmiştir.
Özet (Çeviri)
In the dissertation entitled Discourse in Turkish Literature during the Atatürk Period, our primary aim is to demonstrate that the Atatürk Period, as a polyphonic era, enabled a diversity of discourses. In order to reveal this discursive diversity, a series of discourses emerging across the four major literary genres of the period—novel, short story, drama, and poetry—were examined through the selection of specific overarching categories, and the relevant texts were subjected to discourse analysis.The methodological framework of the study is based on discourse analysis. Taking Teun van Dijk's interpretation of ideology through the cognition–society–discourse triangle as its main point of departure, the methodology was constructed on an eclectic basis, drawing on the perspectives and identified discourse components of discourse scholars such as Norman Fairclough, M. A. K. Halliday and Ruqaiya Hasan, and Jonathan Potter. The aim of this approach is to access all layers of meaning presented by the text. Within this methodological framework, the dissertation analyzes the Atatürk Period and its literary texts along the axes of discourse and ideology. As a result of the study, it is discussed which ideologies and cognitive processes underlie the use of the identified discourse components by authors and poets, and which of these components are parallel to the Atatürk Period and which adopt an oppositional stance are clarified through explicit and implicit discourse constructions.
Benzer Tezler
- 1938-1950 arası Türk romanında dedikodu ve söylenti dinamikleri
The dynamics of gossip and rumor in the Turkish novel between 1938 and 1950
SEDA ALABULUT
- Cumhuriyet Dönemi Türk edebiyatında kadın temsilleri ve kimlik sorunları bağlamında bir varoluş mücadelesi:“Ölmeye yatmak”
A struggle for existence in the context of female representation and identity problems in Turkish republican literature era:“Ölmeye yatmak”
ELMAS DÖNMEZ
- XIX. asır Türk edebiyatında Jean Jacques Rousseau tesiri
Jean Jacques Rousseau in 19th century Turkish literature
FATMA ŞENİZ FEYZİOĞLU
- Varlık dergisinin kültürel konulara yaklaşım biçimi (1950-1960)
Varlık periodicals cultural point of between (1950-1960)
SONGÜL ÖKSÜZ
