50 yaş ve üzeri bireylerde fiziksel aktivite düzeyi iledepresyon ve uyku kalitesi arasındaki ilişki
The relationship between physical activity level,depression, and sleep quality in individuals aged 50 yearsand older
- Tez No: 992281
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ÖZGE TUNCER
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Fiziksel aktivite, depresyon, uyku kalitesi, yaşlı bireyler, sağlıklı yaşlanma, Physical activity, depression, sleep quality, older adults, healthy ageing
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İzmir Demokrasi Üniversitesi
- Enstitü: Buca Seyfi Demirsoy Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Tıp Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu araştırmanın amacı, 50 yaş ve üzerindeki bireylerde fiziksel aktivite düzeyinin depresyon ve uyku kalitesi ile nasıl bir ilişki gösterdiğini incelemek ve bu üç değişkeni etkileyen sosyodemografik özellikleri değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Kesitsel desende yürütülen bu çalışma,17.06.2025-17.09.2025 tarihleri arasında, Bozyaka Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Kliniği'nde etik kurul onayı sonrasında Bayraklı 21 nolu Aile Sağlığı Merkezi'ne kayıtlı 50 yaş ve üzeri 156 kişi üzerinde gerçekleştirilmiştir. Katılımcıların fiziksel aktivite düzeyleri IPAQ-Kısa Form, depresyon düzeyleri Beck Depresyon Envanteri ve uyku kalitesi Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi ile değerlendirilmiştir. Ayrıca katılımcıların sosyodemografik özellikleri, sağlık öyküsü, ilaç kullanımı ve yaşam tarzına ilişkin bilgiler yapılandırılmış bir form aracılığıyla toplanmıştır. Verilerin analizinde parametrik olmayan istatistiksel yöntemler kullanılmıştır. Bulgular: Katılımcıların %50,0'si (n=78) inaktif, %37,2'si(n=58) minimal aktif ve %12,8'i (n=20) çok aktif olarak sınıflandırılmıştır. Toplam fiziksel aktivite düzeyinin medyanı 620,5 (231–1533) MET-dk/hafta olarak bulunmuştur. BDE toplam puan ortalaması 10,6 ± 9,2; PUKİ toplam puan ortalaması ise 5,1 ± 3,4 olarak saptanmıştır. Fiziksel aktivite düzeyi arttıkça BDE ve PUKİ puanlarının azaldığı belirlenmiştir. Depresyon düzeyi arttıkça uykuya dalma süresinin uzadığı, uyku sürekliliğinin bozulduğu ve genel uyku kalitesinin anlamlı biçimde kötüleştiği görülmüştür. Obezite, kronik hastalık varlığı ve çoklu ilaç kullanımı düşük fiziksel aktivite ve kötü uyku kalitesi ile ilişkili bulunmuştur. Sonuç: Bu bulgular ileri yaş grubunda fiziksel aktivitenin hem depresif belirtilerin azalmasına hem de uyku kalitesinin iyileştirilmesine katkı sağlayan önemli bir etken viii olduğunu göstermektedir. Yaşlı bireylere yönelik koruyucu sağlık uygulamalarında fiziksel aktivitenin desteklenmesi, ruhsal belirtilerin erken değerlendirilmesi ve uyku hijyenine ilişkin danışmanlık hizmetlerinin güçlendirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
Objective: The aim of this study is to examine how the level of physical activity is related to depression and sleep quality in individuals aged 50 years and over, and to evaluate the sociodemographic characteristics that affect these three variables. Materials and Methods: This cross-sectional study was conducted between June 17, 2025, and September 17, 2025, at the Family Medicine Clinic of Bozyaka Training and Research Hospital. Following approval by the ethics committee, it was carried out on 156 individuals aged 50 and over registered at Bayraklı No. 21 Family Health Center.The physical activity levels of the participants were assessed using the International Physical Activity Questionnaire Short Form (IPAQ-SF), depression levels using the Beck Depression Inventory, and sleep quality using the Pittsburgh Sleep Quality Index. In addition, information on sociodemographic characteristics, medical history, medication use and lifestyle of the participants was collected by means of a structured form. Non-parametric statistical methods were used in the analysis of the data. Results: Fifty percent of the participants were classified as inactive (n=78), 37.2% as minimally active (n=58), and 12.8% as highly active (n=20). The median total physical activity level was 620.5 (231–1533) MET-min/week. The mean total score of the Beck Depression Inventory (BDI) was 10.6 ± 9.2, and the mean total score of the Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI) was 5.1 ± 3.4. A negative association was observed between physical activity level and both BDI and PSQI scores, indicating that higher physical activity levels were associated with lower depressive symptoms and better sleep quality. As the level of depression increased, sleep onset latency was prolonged, sleep continuity deteriorated, and overall sleep quality significantly worsened. Obesity, presence of chronic disease, x and polypharmacy were found to be associated with lower physical activity levels and poorer sleep quality. Conclusion: These findings show that physical activity is an important factor that contributes to both the reduction of depressive symptoms and the improvement of sleep quality in older adults. They also indicate that, in preventive health practices for older individuals, physical activity should be promoted, mental symptoms should be evaluated at an early stage, and counselling services regarding sleep hygiene should be strengthened.
Benzer Tezler
- Otuz beş yaş ve üzeri bireylerde hipertansiyonun fiziksel aktivite ve psikososyal durum üzerine etkileri
The effects of hypertension on physical activity and psychosocial state in individuals 35 years of age and more
YASEMİN ŞAHİN YILDIZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
FizyolojiAfyon Kocatepe ÜniversitesiFizyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. REHA DEMİREL
- Aile sağlığı merkezine kayıtlı 65 yaş ve üzeri bireylerde covid-19 anksiyetesi ve depresyon sıklığının araştırılması
Investigation of the prevalence of covid-19 anxiety and depression in individuals 65 years and over enrolled in family health center
MERVE ÇAYIRTEPE
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SÜLEYMAN ERSOY
- Ankara il merkezinde iki farklı aile sağlığı merkezine başvuran 18-64 yaşındaki bireylerin depresyon ile obezite arasındaki ilişkide duygusal yeme davranışı ve fiziksel aktivitenin aracılık rolünün incelenmesi
Examining the mediating role of emotional eating behaviour and physical activity in the relationship between depression and obesity among adults aged 18–64 attending two different family health centers in central Ankara
SEHER ÇAYAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Halk SağlığıAnkara ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. CEMAL KOÇAK
- Hipertansiyon ve diyabet hastalarının algılanan stres ve depresyon düzeyleri ile tedavi uyumlarının değerlendirilmesi
Evaluation of perceived stress and depression levels and medication adherence of hypertension and diabetes patients
MERVE GÜNEYSU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Aile HekimliğiGiresun ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ARZU AYRALER
- Aile Hekimliği polikliniğine başvuran 65 yaş üstü bireylerde yaşam kalitesi ve fiziksel aktivite arasındaki ilişki
Relationship between quality of life and physical activity i̇n i̇ndividuals aged 65 YEARS and over presenting to the family medicine polyclinics
AHMET BAKİ KİRİŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EMİNE ZEYNEP TUZCULAR VURAL