Yüksek öğretimde görme engelli öğrencilerin eğitime erişimde yaşadığı deneyimler ve sosyal hizmet
Experiences of visually impaired students in higher education access and social services
- Tez No: 992334
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MELEK İPEK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Sosyal Hizmet, Education and Training, Social Work
- Anahtar Kelimeler: Engellilik, Erişilebilirlik, Disability, Accessibility
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Aydın Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sosyal Hizmet Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın amacı, yükseköğrenimde görme engelli öğrencilerin eğitime erişimde yaşadıkları deneyimleri incelemektir. Çalışma, nitel yöntemle ve kolay durum örneklemesi yoluyla yürütülmüş olup; yüz yüze eğitim gören 15 görme engelli öğrenciyle yarı yapılandırılmış görüşmeler eşliğinde gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler, betimsel analiz yöntemiyle irdelenerek bulgular, Fiziksel-Mekânsal Erişilebilirlik, Eğitim Araçlarının Erişilebilirliği, Eğitimcilerle Etkileşim ve Kurumsal-Sosyal Destek Mekanizmaları olmak üzere dört ana tema altında toplanmıştır. Araştırma sonuçları, görme engelli öğrencilerin yükseköğrenime erişiminde yaşanan güçlüklerin yalnızca fiziksel düzenlemelerle sınırlı olmadığını; tüm eğitim sürecinin erişilebilir bir yaklaşımla tasarlanmasını gerektirdiğini ortaya koymuştur. Çalışma sonunda öğrenme ortamlarının fiziksel erişilebilirliği, ders materyallerinin uygunluğu, yardımcı teknolojilere erişim, eğitsel uyarlamalar ve öğretim elemanlarının farkındalık düzeyleri gibi çok boyutlu faktörlerin öğrencilerin akademik yaşama katılımını doğrudan etkilediği belirlenmiştir. Bulgular, görme engelli öğrencilerin deneyimlerinin yalnızca engellilik kimliği ile sınırlı olmadığını; cinsiyet, sosyoekonomik konum ve kültürel geçmiş gibi farklı sosyal kimliklerle etkileşim içinde şekillendiğini göstermektedir. Bu çerçevede, üniversitelerde engelli öğrenci birimlerinin kurumsal kapasitesinin artırılması, öğretim elemanları ve idari personelin farkındalık eğitimleriyle desteklenmesi, ders materyallerinin erişilebilir formatlarda sunulması ve yardımcı teknolojilere erişimin kolaylaştırılması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine the experiences of visually impaired students in accessing higher education. Employing a qualitative research design and convenience case sampling, semi-structured interviews were conducted with 15 visually impaired students enrolled in face-to-face education. The data were analyzed through descriptive analysis, and the findings were categorized under four main themes: Physical-Spatial Accessibility, Accessibility of Educational Materials, Interaction with Educators, and Institutional-Social Support Mechanisms. The results indicate that the challenges faced by visually impaired students in accessing higher education are not limited to physical arrangements; rather, the entire educational process requires an accessibility-oriented approach. The study further demonstrates that factors such as the physical accessibility of learning environments, the appropriateness of course materials, access to assistive technologies, educational adaptations, and instructors' awareness levels directly influence students' participation in academic life. Moreover, the findings reveal that the experiences of visually impaired students are shaped not only by their disability identity but also through intersections with other social identities such as gender, socioeconomic status, and cultural background. In light of these findings, it is recommended to strengthen the institutional capacity of disability support units within universities, provide awareness training for faculty and administrative staff, ensure the availability of course materials in accessible formats, and facilitate access to assistive technologies.
Benzer Tezler
- Görme engelli bireyler için çevrimiçi matematik eğitiminde öğrenci – öğretmen – içerik arasındaki etkileşimlerin rolü
The role of interactions between student – teacher – content in online mathematics education for the visually impaired people
AYBİKE ÇELEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZLEM ÇEZİKTÜRK
- Mesleki müzik eğitimi alan görme engelli öğrencilerin materyal sorunları ve Lavignac 2C Solfej Kitabının Braille Alfabesiyle yazım örneği
Material problems of visually impaired students who receive vocational music education and writing the sample of Solfege Book Lavignac 2C with the Braille Alphabet
HASAN TOYRAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
MüzikGazi ÜniversitesiGüzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. NEZİHE ŞENTÜRK
- COVID-19 pandemi sürecinin yükseköğretimdeki engelli öğrenciler ve engelli olmayan öğrenciler üzerindeki etkisi
The effect of the COVID-19 pandemic process on disabled students and non-disabled students in higher education
GİZEM ÇINAR BULUT
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Sosyal Hizmetİstanbul ÜniversitesiEngellilik Araştırmaları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞE RESA AYDIN
- Kaynaştırma meslek lisesi sınıf ve mobilya tasarım gereksinimleri üzerine bir inceleme
An investigation on the requirements of inclusive vocational highschool class and furniture design
ALIAKBAR SHOARIAN SATTARI
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
İç Mimari ve Dekorasyonİstanbul Teknik Üniversitesiİç Mimarlık Ana Bilim Dalı
ÖĞR. GÖR. ÇAĞIL YURDAKUL TOKER
- Görme ve işitme engelli öğrencilerin açık ve uzaktan eğitimde karşılaştıkları sorunlar ve çözüm önerileri
The problems of visually and hearing disabled studenst in open and distance education and suggestions for solution
BURCU YILDIZ ŞEKER
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALİ ÖZDEMİR