Kız ergenlerde beden imajı algısında bilişsel çarpıtmaların rolü
The role of cognitive distortions in adolescent girls' body image perception
- Tez No: 992483
- Danışmanlar: PROF. DR. SULTAN TARLACI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Üsküdar Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Uygulamalı Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, kız ergenlerde bilişsel çarpıtmaların beden imajı algısı üzerindeki etkisini incelemek amacıyla yapılmıştır. Günümüz toplumlarında bireyin benlik algısı, özsaygısı ve sosyal kabul arayışı büyük ölçüde fiziksel görünümle ilişkilidir. Bu nedenle beden imajı, yalnızca dış görünümle ilgili bir kavram değil, aynı zamanda psikolojik iyi oluşun temel bileşenlerinden biridir. Ergenlik dönemi; bedensel, bilişsel ve duygusal değişimlerin yoğun olarak yaşandığı, kimlik gelişiminin belirginleştiği bir evredir. Bu dönemde özellikle kız ergenlerde beden imajı, toplumsal güzellik standartları, medya etkileri ve akran baskısı nedeniyle daha kırılgan hale gelmektedir. Araştırma, ilişkisel tarama modelinde nicel bir desenle yürütülmüştür. Çalışmanın örneklemini, Türkiye'nin farklı illerinde yaşayan 14–18 yaş arası 203 kız ergen oluşturmuştur. Veriler çevrim içi ortamda toplanmış; Beden İmajı Ölçeği ve Bilişsel Çarpıtmalar Ölçeği (Düşünce Özellikleri Ölçeği) kullanılmıştır. Veriler, korelasyon, regresyon ve varyans analizi gibi parametrik testlerle analiz edilmiştir.Bulgular, bilişsel çarpıtmalar ile beden imajı arasında anlamlı ve pozitif yönlü bir ilişki olduğunu göstermiştir (r = .47, p < .001). Ölçeklerin puanlama yönü dikkate alındığında, bilişsel çarpıtma düzeyi arttıkça beden memnuniyetinin azaldığı belirlenmiştir. Regresyon analizi sonucunda, bilişsel çarpıtmaların beden imajının anlamlı bir yordayıcısı olduğu saptanmıştır (R² = .22, p < .001). Sonuç olarak, ergenlerde bilişsel çarpıtmaların beden imajı algısının şekillenmesinde merkezi bir rol oynadığı görülmüştür. Bu bulgu, ergenlikte olumsuz beden algısının yalnızca fiziksel faktörlerden değil, bilişsel değerlendirmelerden de kaynaklandığını göstermektedir.
Özet (Çeviri)
This study was conducted to examine the effect of cognitive distortions on body image perception among adolescent girls. In modern societies, self-concept, self-esteem, and the pursuit of social acceptance have been largely associated with physical appearance. Therefore, body image is not only a concept related to external appearance but also a fundamental component of psychological well-being. Adolescence is a developmental period in which physical, cognitive, and emotional changes occur intensely, and identity development becomes more distinct. During this period, body image becomes more fragile, especially among girls, due to social beauty standards, media influences, and peer pressure. The research was carried out using a quantitative design based on the correlational survey model. The sample consisted of 203 adolescent girls aged between 14 and 18 from different provinces of Türkiye. Data were collected online using the Body Image Scale and the Cognitive Distortions Scale (Thought Characteristics Scale). The data were analyzed using parametric tests such as correlation, regression, and variance analyses. The findings showed a significant positive relationship between cognitive distortions and body image (r = .47, p < .001). Considering the scoring direction of the scales, it was found that as the level of cognitive distortions increased, body satisfaction decreased. Regression analysis revealed that cognitive distortions were a significant predictor of body image perception (R² = .22, p < .001)." As a result, it was observed that cognitive distortions played a central role in shaping body image perceptions among adolescents. This finding indicated that negative body image during adolescence arises not only from physical factors but also from cognitive evaluations.
Benzer Tezler
- Ergenlerde beden algısı, sosyal görünüş kaygısı ve öz şefkat arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between body perception, social appearance anxiety and self compassion in adolescents
ÖZNUR ÖZGE ÜLGEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
PsikolojiÇağ ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SONER ÇAKMAK
DOÇ. DR. MUSTAFA KALE
- Sosyal medya kullanımının ergenlerin beden imajı algısı üzerindeki etkilerinin incelenmesi
Examining the effects of social media use on adolescents' body image perception
AYŞEGÜL YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Çocuk Sağlığı ve Hastalıklarıİstanbul Gelişim ÜniversitesiÇocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET OĞUZHAN KILINÇEL
DR. ÖĞR. ÜYESİ NURTEN ELKİN
- Obez ergenlerde beden algısı, benlik saygısı ve ruhsal durum değerlendirilmesi
Body image, self esteem and psychopathology in obese adolescents
YELİZ CENGİZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2011
Psikiyatriİstanbul ÜniversitesiÇocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. M. LEVENT KAYAALP
- Lise öğrencilerinin sosyal medya bağımlılık düzeyleri ile benlik saygıları ve beden algısı arasındaki ilişkinin incelenmesi
Study of the relationship between high school students' social media addiction levels and their self-esteem and body perception
AYTÜL YERİŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Psikolojiİstanbul Topkapı ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SAİT KAHRAMAN
- Obezitesi olan ve olmayan 14-17 yaş aralığındaki ergenlerin ruhsal süreçlerinin beden algıları, aile özellikleri ve beslenme alışkanlıkları yönünden incelenmesi
Screening the mental processes of adolescents aged between 14-17 years old, with and without obesity by body perceptions, family characteristics and nutrition habits
MERVE OTÇEKEN KURTARANER
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
Psikolojiİstanbul Bilim ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. M. BAYHAN ÜGE