II.Meşrutiyet basınında hilafet söylemi (1908-1918)
Caliphate discourse in Ottoman press during the Second Constitutional period (1908-1918)
- Tez No: 992491
- Danışmanlar: PROF. DR. AHMET OCAK
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Tarih, History
- Anahtar Kelimeler: Basın tarihi, Meşrutiyet II, Sırat-ı Müstakim dergisi, Tematik inceleme, Türk Yurdu dergisi, İctihad mecmuası, Press history, Constitutional Monarcy II, Sırat-ı Müstakim magazine, Thematic analysis, Türk Yurdu journal, Ictihad magazine
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarih Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Tarih Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
II. Meşrutiyet dönemi (1908-1918), Osmanlı Devleti'nin son yıllarını kapsayan ve siyasî, kültürel, toplumsal alanlarda derin etkiler oluşturan bir dönemdir. Bu süreçte yaşanan siyasî ve askerî olaylar, eğitim, dil ve tarih alanındaki tartışmalar, akademik çalışmaların odak noktası olmayı sürdürmektedir. Bu dönemde yayımlanan gazete ve mecmualar, yakınçağ tarihi başta olmak üzere sosyal bilim araştırmalarının önemli kaynakları olmuştur. Sultan Abdülhamid'in uzun süren yönetiminin ardından ilan edilen Meşrutiyet'in oluşturduğu hürriyet havası gazetecilik ve yayın faaliyetlerine ilgiyi artırmıştır. Gazete ve dergiler, fikir ve ilim insanlarının siyaset, din, tarih ve eğitim gibi konularda düşüncelerini dile getirdikleri bir mecra haline gelmiştir. Bu dönemde tartışılan önemli konulardan biri de Hilafet Makamı olmuştur. Rejim değişikliğinin getirdiği yeni siyasî düzen ve savaşların yıkıcı etkileriyle hilafetin hukukî statüsü, dinî ve siyasî bağlamları dönemin yayınlarında kapsamlı bir şekilde tartışılmıştır. Bu tezde, II. Meşrutiyet'in en önemli yayın organlarından olan ve literatürde İslamcılık, Türkçülük ve Batıcılık fikir akımlarının öncü temsilcileri olarak kabul edilen Sebilürreşad, Türkyurdu ve İctihat'ın hilafet konusuna yaklaşımları incelenmiş ve Tematik analiz yöntemiyle bu dergilerde hilafet kavramının siyasî, askerî, dinî ve sosyal yansımaları araştırılmıştır.
Özet (Çeviri)
The Second Constitutional Monarchy period (1908-1918) was a period that covered the last years of the Ottoman Empire and had a profound impact on political, cultural and social spheres. Political and military events, debates in the fields of education, language and history continue to be the focus of academic studies. Newspapers and magazines published during this period have been important sources of social science research, especially in recent history. The air of freedom created by the Constitutional Monarchy, which was proclaimed after the long rule of Sultan Abdülhamid II, increased interest in journalism and publishing activities. Newspapers and magazines became a medium through which intellectuals and scholars expressed their thoughts on issues such as politics, religion, history and education. One of the important issues discussed during this period was the Caliphate. With the new political order brought about by the regime change and the devastating effects of the wars, the legal status, religious and political contexts of the caliphate were extensively discussed in the publications of the period. In this thesis, the approaches of Sebilürreşad, Türk Yurdu and İctihat, which were the most important publications of the Second Constitutional Monarchy and considered as the leading representatives of Islamism, Turkism and Westernism in the literature, to the issue of the caliphate were examined and the political, military, religious and social reflections of the concept of caliphate in these periodicals were investigated through thematic analysis.
Benzer Tezler
- Osmanlı basınında Çin ve Afganistan müslümanlarının temsili: Sırât-ı Müstakîm ve Sebîlürreşâd örneği
Representation of Chinese and Afghan Muslims in the Ottoman press: Examples from Sırât-ı Müstakîm and Sebîlürreşâd
NİĞMET ÇALIŞKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
TarihRecep Tayyip Erdoğan Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET KAZDAL
- Osmanlı yerel basınında propaganda boyutuyla Trablusgarp savaşı (Babalık-Dicle ve Kastamonu gazeteleri örneği)
The Tripoli war in the Ottoman local press from a propaganda perspective (Examples from the Babalık, Dicle and Kastamonu newspapers)
EDANUR KAYMAKÇI
- Atatürk inkılâplarının Türk ulusal basınındaki yansımaları (1922-1938)
Reflections of Atatürk's reforms in Turkish national press (1922-1938)
DOĞAN KOÇAK
Doktora
Türkçe
2023
Türk İnkılap TarihiAtatürk ÜniversitesiAtatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İSMAİL EYYUPOĞLU
- 1904-1905 Rus-Japon Savaşında Osmanlı kamuoyu
The Ottoman Public opinion During the Russo-Japanese War
MEHMET SALİH ÇOBAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Tarihİstanbul ÜniversitesiYakınçağ Tarihi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA TANRIVERDİ