Yapay zekanın yönetimde karar alma süreçlerine etkisi: İzmir ili örneği
The effect of artificial intelligence on decision-making processes in management: The case of Izmir province
- Tez No: 992603
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ KÖSTEPEN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İzmir Katip Çelebi Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Günümüzde yapay zeka sistemleri; sağlık, finans, eğitim, üretim ve hizmet sektörü başta olmak üzere birçok alanda yaygın biçimde kullanılmaktadır. Özellikle büyük veri analitiği ve makine öğrenmesi temelli uygulamalar, örgütlerin karmaşık verileri daha anlamlı hale getirmesine ve karar alma süreçlerini daha sistematik bir yapıya kavuşturmasına katkı sağlamaktadır. Bu gelişmelerle birlikte yapay zeka, yalnızca operasyonel süreçlerde değil, yönetsel karar alma süreçlerinde de giderek daha belirleyici bir rol üstlenmeye başlamıştır. Bu araştırmanın amacı, örgütlerde yapay zeka kullanım düzeyinin karar verme performansı üzerindeki etkisini incelemek ve bu ilişkide liderlik algısı ile yapay zeka sistemlerine duyulan güvenin rolünü ortaya koymaktır. Ayrıca, yapay zeka destekli karar alma süreçlerinin farklı yönetim kademelerinde nasıl algılandığı ve bu etkinin kademelere göre değişip değişmediği de araştırma kapsamında ele alınmıştır. Araştırma, farklı sektörlerde ve yönetim kademelerinde görev yapan toplam 302 katılımcıdan anket yoluyla elde edilen veriler kullanılarak nicel araştırma yöntemiyle yürütülmüştür. Elde edilen veriler istatistiksel analiz teknikleriyle değerlendirilmiş ve yapay zeka kullanımı, liderlik algısı, yapay zekaya duyulan güven ve yapay zeka destekli karar performansı arasındaki ilişkiler test edilmiştir. Analiz sonuçları, yapay zeka kullanım düzeyi ile karar verme performansı arasında pozitif ve anlamlı bir ilişki bulunduğunu göstermektedir. Bunun yanı sıra, liderlik algısı ve yapay zekaya duyulan güvenin, yapay zeka destekli karar performansını anlamlı biçimde güçlendirdiği tespit edilmiştir. Yönetim kademelerine göre yapılan değerlendirmeler, yapay zeka destekli karar performansının kademeler arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar gösterdiğini ortaya koymuştur. Çalışma bulguları, yapay zekanın örgütlerde karar alma süreçlerini destekleyen önemli bir araç olduğunu ancak bu etkinin liderlik anlayışı ve güven algısıyla birlikte değerlendirildiğinde anlam kazandığını göstermektedir. Bu çalışma, yapay zekanın örgütlerde karar alma performansı üzerindeki etkisini liderlik algısı ve yapay zekaya duyulan güven değişkenleriyle birlikte bütüncül bir çerçevede ele almakta; yapay zeka destekli karar alma performansının farklı yönetim kademelerinde anlamlı biçimde farklılaştığını ortaya koyarak alandaki sınırlı literatüre önemli bir katkı sağlamaktadır.
Özet (Çeviri)
Artificial intelligence (AI) systems are widely used today across many fields, particularly in healthcare, finance, education, manufacturing, and the service sector. Especially applications based on big data analytics and machine learning enable organizations to transform complex data into meaningful insights and to structure decision-making processes more systematically. With these developments, AI has begun to play an increasingly decisive role not only in operational processes but also in managerial decision-making. The purpose of this study is to examine the effect of the level of AI usage in organizations on decision-making performance and to investigate the roles of leadership perception and trust in AI systems in this relationship. In addition, the study explores how AI-supported decision-making processes are perceived across different management levels and whether this effect varies among these levels. The research was conducted using a quantitative methodology based on survey data collected from 302 participants working in different sectors and at different managerial levels. The data were analyzed using statistical techniques to test the relationships between AI usage, leadership perception, trust in AI, and AI-supported decision-making performance. The findings indicate a positive and significant relationship between the level of AI usage and decision-making performance. Moreover, leadership perception and trust in AI were found to significantly strengthen AI-supported decision-making performance. Analyses across management levels revealed statistically significant differences in AI-supported decision-making performance. Overall, the results demonstrate that AI is an important tool supporting organizational decision-making processes; however, its effectiveness becomes meaningful when evaluated together with leadership style and trust in AI. This study examines the impact of artificial intelligence on decision-making performance in organizations within a holistic framework by considering leadership perception and trust in AI; and contributes significantly to the limited literature by revealing that AI-supported decision-making performance differs significantly across management levels.
Benzer Tezler
- Alt havzalar düzeyinde tatlı su sağlama ve taşkın riskinin doğa tabanlı çözümler ile değerlendirilmesi
Assessment of water yield and flood risk through nature-based solutions at the sub-basin watershed scale
SAADET GÖKÇEN KARADUMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Şehircilik ve Bölge Planlamaİzmir Katip Çelebi ÜniversitesiOrman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ UFUK ÖZKAN
- Factors affecting cloud computing adoption in emerging markets (İzmir, Turkey)
Gelişmekte olan piyasalarda bulut bilişim adaptasyonunu etkileyen kritik faktörler (İzmir, Türkiye)
CAN SAYGINER
- Acil servise başvuran femur boyun kırığı tanılı hastaların grafilerinin yapay zeka programları ile yorumlanması
Interpretation of radiographs of patients with femoral neck fractures admitted to the emergency department using artificial intelligence programs
ÜMMÜGÜL GÜLEÇ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Acil Tıpİzmir Katip Çelebi ÜniversitesiAcil Tıp Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZEYNEP KARAKAYA
DOÇ. DR. MEHMET GÖKTUĞ EFGAN
- The impact of digitalisation on company law
Dijitalleşmenin şirketler hukukuna etkisi
AYBÜKE KESKİN
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
Hukukİstanbul Medeniyet ÜniversitesiÖzel Hukuk Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MELTEM KARATEPE KAYA
- The bid/no-bid framework utilizing Node2Vec for international contractors
Uluslararası yükleniciler için Node2Vec ile teklif/red çerçevesi oluşturulması
HALİT FERDİ AVCI
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
İnşaat Mühendisliğiİstanbul Teknik Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ONUR BEHZAT TOKDEMİR