Toplumsal kültür ile örgüt kültürü ilişkisinin nükleer güvenlik kültürüne etkisi
The impact of the relationship between societal culture and organizational culture on nuclear safety culture
- Tez No: 992921
- Danışmanlar: PROF. DR. MEHMET DEVRİM AYDIN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Kamu Yönetimi, Public Administration
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Kamu Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez çalışmasının temel amacı, toplumsal kültür ile örgüt kültürü ilişkisinin nükleer güvenlik kültürü üzerindeki etkisini ortaya koymaktır. Geçmişte yaşanan nükleer santral kazaları, nükleer güvenliğin yalnızca teknik önlemlerle sağlanamayacağını; insan, örgüt ve kültürel faktörlerin güvenlik performansı üzerinde en az teknik unsurlar kadar belirleyici olduğunu açık biçimde göstermiştir. Bu bağlamda bu çalışma, nükleer güvenlik kültürünü yalnızca teknik bir olgu olarak ele almak yerine, toplumsal kültür ve örgüt kültürü bağlamı içinde değerlendirmektedir. Bu çalışmada toplumsal kültür ile örgüt kültürü ilişkisinin nükleer güvenlik kültürü üzerindeki etkileri, hem Hofstede'nin Kültürel Boyutlar Modeli çerçevesinde hem de ampirik verilere dayalı olarak incelenmektedir. Çalışmanın kuramsal çerçevesi, Hofstede'nin beş boyutlu toplumsal kültür modeli temel alınarak oluşturulmuştur. Bu kapsamda güç mesafesi, belirsizlikten kaçınma, bireycilik/toplumculuk, erillik/dişillik ve kısa vade/uzun vade yönelimi boyutları; Nükleer Santral İşletme Enstitüsü (INPO) ve Dünya Nükleer Santral İşleticileri Birliği (WANO) tarafından tanımlanan nükleer güvenlik kültürü özellikleri ile karşılaştırmalı olarak ele alınmıştır. Ampirik araştırma bölümünde ise toplumsal kültür ile örgüt kültürü ilişkisinin nükleer güvenlik kültürü üzerindeki etkisi Türkiye, Rusya, Çin ve G. Kore'de nükleer santrallerle ilgili kurum ve kuruluşlarda görev yapan 1.060 çalışandan elde edilen anket verileri aracılığıyla incelenmiştir. Araştırma nicel yöntemlere dayalı olarak yürütülmüş olup doğrulayıcı faktör analizi, güvenirlik ve geçerlilik analizleri, korelasyon, regresyon ve varyans analizleri kullanılmıştır. Bulgular, toplumsal kültür ile örgüt kültürü ilişkisinin nükleer güvenlik kültürü üzerinde anlamlı ve pozitif bir etkiye sahip olduğunu; düşük güç mesafesinin, yüksek belirsizlikten kaçınmanın, toplumculuğun, uzun vade yöneliminin nükleer güvenlik kültürünü anlamlı ve pozitif biçimde etkilediğini, erillik/dişillik ile nükleer güvenlik kültürü arasında anlamlı bir ilişki olmadığını; ülkelerin nükleer güvenlik kültürü seviyelerinin nükleer alandaki kurumsal geçmişleri, mühendislik tecrübesi ve örgütsel öğrenme düzeyi ile yakından ilişkili olduğunu göstermektedir.
Özet (Çeviri)
The primary objective of this dissertation is to reveal the effect of the relationship between societal culture and organizational culture on nuclear safety culture. Past nuclear power plant accidents have clearly demonstrated that nuclear safety cannot be ensured solely through technical measures; rather, human, organizational, and cultural factors are at least as influential as technical elements in determining safety performance. In this context, this study evaluates nuclear safety culture not merely as a technical phenomenon, but within the framework of societal culture and organizational culture. In this study, the effects of the relationship between societal culture and organizational culture on nuclear safety culture are examined both within the framework of Hofstede's Cultural Dimensions Model and on the basis of empirical data. The theoretical framework of this study is grounded in Hofstede's five-dimensional model of social culture. Within this framework, the dimensions of power distance, uncertainty avoidance, individualism/collectivism, masculinity/femininity, and short-term versus long-term orientation are comparatively examined in relation to the positive nuclear safety culture attributes defined by the Institute of Nuclear Power Operations (INPO) and the World Association of Nuclear Operators (WANO). In the empirical research section, the effect of the relationship between societal culture and organizational culture on nuclear safety culture is examined through survey data obtained from 1,060 employees working in institutions and organizations with responsibilities related to nuclear power plants in Türkiye, Russia, China, and South Korea. This study adopts a quantitative research design and employs confirmatory factor analysis, reliability and validity analyses, as well as correlation, regression, and variance analyses. The findings indicate that the relationship between societal culture and organizational culture has a significant and positive effect on nuclear safety culture; that low power distance, high uncertainty avoidance, collectivism, and long-term orientation have significant and positive effects on nuclear safety culture; that there is no significant relationship between masculinity/femininity and nuclear safety culture; and that countries' levels of nuclear safety culture are closely related to their institutional history in the nuclear field, engineering experience, and level of organizational learning.
Benzer Tezler
- Ortaöğretim kurumlarında yaşanılan örgütsel sessizlik ile okul kültürü arasındaki ilişki
The relationship between organizational silence education experienced in secondary education institutions and school culture
FATMA KARACA GÜZEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Eğitim ve ÖğretimDüzce ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SÜLEYMAN GÖKSOY
- İş yaşamında kadınların rolüne ilişkin yargılar ile örgüt kültürü ilişkisinin incelenmesine yönelik kamu sektöründe bir araştırma
A research on studying the relationship between the judgements corresponding the roles of women in business life and organizational culture in public sector
ZUHAL SARIOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
İşletmeYıldız Teknik Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TURHAN ERKMEN
- Toplumsal kültür - örgüt kültürü ilişkisi üzerine sağlık sektöründe nicel bir araştırma: Manisa örneği
A study on relation between social culture and organi̇zational culture in health sector: Manisa example
ZEYNEP ADIGÜZEL
- Yaratıcı örgüt kültürü ve yönetim
Başlık çevirisi yok
HALİL TAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
1999
Eğitim ve Öğretimİnönü ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF.DR. MUSTAFA AYDIN