Anâsır-ı Erbaa'nın (Dört unsurun) Arap atasözlerinin oluşumuna etkisi
The influence of the four elements (Anâsir-i Erba'a) on the formation of Arabic proverbs
- Tez No: 993097
- Danışmanlar: PROF. DR. RAMAZAN KAZAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Dilbilim, Linguistics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Süleyman Demirel Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, klasik düşünce sisteminde önemli bir yere sahip olan ateş, su, hava ve toprak (anâsır-ı erba'a) unsurlarının Arap atasözlerinin oluşumuna ve anlam dünyasına nasıl yansıdığını incelemektedir. Arap atasözlerinde bu unsurların hangi bağlamlarda ve ne tür mecazî anlamlar çerçevesinde kullanıldığı, söz konusu unsurların kültürel hafızanın şekillenmesindeki rolü araştırmanın temel problemini oluşturmaktadır. Araştırma, nitel araştırma yöntemine dayalı olarak yürütülmüş; tematik ve betimleyici analiz yöntemi kullanılarak klasik Arapça atasözü kaynakları ve temel sözlükler esas alınmıştır. İncelenen atasözleri tarihî, kültürel ve edebî bağlamları içerisinde değerlendirilmiş; her atasözü özgün Arapça metni, Türkçe karşılığı, garip kelimelerin anlamları ve ortaya çıkış bağlamı dikkate alınarak ele alınmıştır. Araştırma sonucunda, anâsır-ı erba'a unsurlarının Arap atasözlerinde yalnızca fizikî varlıklar olarak değil; ahlaki değerleri, toplumsal ilişkileri ve insan davranışlarını yansıtan sembolik unsurlar olarak kullanıldığı tespit edilmiştir. Bu çerçevede ateş unsurunun güç, yıkıcılık ve çekicilik; su unsurunun hayat, merhamet ve denge; toprağın sabır, ölüm ve sorumluluk; hava ve rüzgârın ise değişkenlik ve geçicilik anlamlarını yansıttığı görülmüştür. Çalışma, Arap atasözlerinde anâsır-ı erba'a unsurlarını sistematik biçimde ele alarak, bu konuya edebî ve kültürel açıdan derinlikli bir bakış açısı sunmayı amaçlamaktadır.
Özet (Çeviri)
This study examines how the elements of fire, water, air, and earth (anāṣir al-arbaʿa), which hold a central position in the classical system of thought, are reflected in the formation and semantic world of Arabic proverbs. The main research problem of the study is to determine the contexts in which these elements are used in Arabic proverbs, the types of figurative meanings they convey, and their role in shaping cultural memory. The research is conducted using qualitative research methods and is based on thematic and descriptive analysis, drawing primarily on classical Arabic proverb collections and fundamental lexicographical sources. The proverbs examined are analyzed within their historical, cultural, and literary contexts, with attention given to their original Arabic forms, Turkish translations, explanations of obscure words, and circumstances of emergence. The findings reveal that the elements of anāṣir al-arbaʿa are employed in Arabic proverbs not merely as physical entities but as symbolic elements reflecting moral values, social relationships, and human behavior. In this framework, fire is associated with power, destructiveness, and attraction; water with life, mercy, and balance; earth with patience, death, and responsibility; and air and wind with changeability and transience. This study aims to offer a holistic linguistic and cultural perspective by systematically examining the function of anāṣir al-arbaʿa in Arabic proverbs, thereby
Benzer Tezler
- Yûnus Emre Dîvânı'nda Anâsır-ı Erba'a
Anâsir-i Erba'a in the Dîvân of Yûnus Emre
BURCU YAŞIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Türk Dili ve EdebiyatıFırat ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SEVİM BİRİCİ
- Harputlu Rahmi divanındaki din, cemiyet ve tabiatla ilgili unsurların tahlili
The analyse of regional, social and natural elements of“Harputlu Rahmi Divanı”
EYUP BARLAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2000
Türk Dili ve EdebiyatıFırat ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. NACİ ONUR
- Aksaraylı Aşıkların şiirlerinde Anasır-ı Erbaanın bileşenleri: Su, hava, ateş ve toprak
Components of Anasir-i Erbaa in the poetry of minstrel from Aksaray: Water, air, fire and earth
FATMA ZEHRA ÖZTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Türk Dili ve EdebiyatıAksaray ÜniversitesiTürk Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. RABİA GÖKCEN KAYABAŞI
- Hacı Bektaş Veli'de Tanrı alem ilişkisi,
The relationship between God and the Universe in Hacı Bektaş Veli,
FERİT İNCEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
FelsefeHitit ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YAŞAR TÜRKBEN
- Sehî Bey Dîvânı'nda hava, su, ateş ve toprak
Air, water, fire and earth in Sehi Bey's Divan
SAFİYE RABİA GÖRMEZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Türk Dili ve EdebiyatıSelçuk ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EROL ÇÖM