Geri Dön

Hafif kognitif bozukluk tanısı ile takip edilen 65 yaş ve üzeri hastalarda uygunsuz ilaç kullanımının geriatrik sendromlarla ilişkisinin değerlendirilmesi

Evaluation of the relationship between potentially inappropriate medication use and geriatric syndromes in patients aged 65 years and older followed with a diagnosis of mild cognitive impairment

PDF İndir

  1. Tez No: 993355
  2. Yazar: HANIM İREM AKTAŞDOĞAN
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. GÖZDE ŞENGÜL AYÇİÇEK
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: İç Hastalıkları, Geriatri, Internal diseases, Geriatrics
  6. Anahtar Kelimeler: Hafif kognitif bozukluk, yaşlı, uygunsuz ilaç kullanımı, STOPP/START, geriatrik sendromlar, uykusuzluk, Mild cognitive impairment, elderly, potentially inappropriate medication use, STOPP/START, geriatric syndromes, insomnia
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
  10. Enstitü: Ankara Etlik Şehir Hastanesi
  11. Ana Bilim Dalı: İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: İç Hastalıkları Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Giriş ve Amaç: Hafif kognitif bozukluk (HKB) tanılı yaşlı bireylerde polifarmasi ve uygunsuz ilaç kullanımı (UİK) sık görülmekte ve geriatrik sendromlarla ilişkili olabilmektedir. Bu çalışmada, HKB tanılı 65 yaş ve üzeri geriatrik hastalarda UİK ile geriatrik sendromların varlığı ve şiddeti arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Tek merkezli, kesitsel ve analitik olarak planlanan çalışma Ankara Etlik Şehir Hastanesi Geriatri Polikliniğinde yürütülmüş; DSM-5 ölçütlerine göre HKB tanılı, ≥65 yaş 160 hasta dahil edilmiştir. UİK değerlendirmesi STOPP/START kriterleri (v3) ile yapılmış; en az bir STOPP ve/veya START kriteri karşılanması UİK varlığı olarak kabul edilmiştir. Kapsamlı geriatrik değerlendirme kapsamında fonksiyonellik (Katz, Lawton–Brody), biliş (SMMT, Mini-Cog), duygudurum (GDS, PHQ-2), beslenme (MNA), sarkopeni (SARC-F, el sıkma gücü), fiziksel performans (Otur–Kalk, Kalk–Yürü), kırılganlık (CFS), uyku (UŞİ) ve inkontinans değerlendirilmiştir. İstatistiksel analizlerde iki grup karşılaştırmaları ve yaş ile Charlson Komorbidite İndeksi için düzeltilmiş ikili lojistik ve çoklu doğrusal regresyon analizleri kullanılmış, p<0,05 anlamlı kabul edilmiştir. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 160 hastanın yaş ortalaması 78,29±6,05 yıl olup %67,5'i kadındı. UİK olan grupta el sıkma gücü daha düşük (17,26±6,94 vs 19,00±6,94 kg; p=0,049) ve Otur–Kalk testi süresi daha uzundu (20,15±6,60 vs 17,68±5,06 sn; p=0,009). UİK ile depresif belirti yükü (PHQ-2: 1,43±0,71 vs 1,12±0,86; p=0,017) ve uykusuzluk şiddeti (UŞİ: 7,49±4,78 vs 5,23±5,14; p=0,002) daha yüksek bulunurken, işitme sorunu UİK grubunda daha sık saptandı (%28,8 vs %15,0; p=0,035). Yaş ve komorbidite yükü için düzeltilmiş ikili lojistik regresyonda, UİK varlığı uykusuzluk (UŞİ≥8) riskini artırdı (OR=2,64; %95 GA: 1,37–5,11; p=0,004); buna karşılık kognitif bozukluk (SMMT<24) ile UİK arasında ters yönlü ilişki izlendi (OR=0,42; %95 GA: 0,21–0,84; p=0,014). Düzeltilmiş doğrusal regresyon analizinde UİK varlığı UŞİ puanı (B=2,31; p=0,004), Otur–Kalk süresi (B=2,28; p=0,017) ve PHQ-2 puanı (B=0,30; p=0,022) ile anlamlı ilişkiliydi. Sonuç: HKB tanılı yaşlı bireylerde UİK yaygındır ve özellikle uyku bozukluğu, depresif belirti yükü, fiziksel performans göstergeleri ve duyusal işlevlerle ilişkili bir klinik örüntü gösterebilmektedir. Bulgular, geriatrik hasta yönetiminde STOPP/START gibi sistematik araçlarla düzenli ilaç gözden geçirme ve ilaç optimizasyonunu merkeze alan bütüncül yaklaşımların önemini desteklemektedir.

Özet (Çeviri)

Introduction and Aim: Polypharmacy and potentially inappropriate medication use (PIM) are common in older adults with mild cognitive impairment (MCI) and may be associated with geriatric syndromes. This study aimed to evaluate the relationship between PIM and the presence and severity of geriatric syndromes in geriatric patients aged ≥65 years with MCI. Materials and Methods: This single-center, cross-sectional, and analytical study was conducted in the Geriatrics Outpatient Clinic of Ankara Etlik City Hospital; 160 patients aged ≥65 years with MCI diagnosed according to DSM-5 criteria were included. PIM was assessed using STOPP/START criteria (version 3); fulfillment of at least one STOPP and/or START criterion was accepted as the presence of PIM. Comprehensive geriatric assessment included evaluation of functionality (Katz, Lawton–Brody), cognition (SMMT, Mini-Cog), mood (GDS, PHQ-2), nutrition (MNA), sarcopenia (SARC-F, handgrip strength), physical performance (Chair Stand, Timed Up and Go), frailty (CFS), sleep (ISI), and incontinence. In statistical analyses, between-group comparisons and binary logistic and multiple linear regression analyses adjusted for age and Charlson Comorbidity Index were used, and p<0.05 was considered significant. Results: Among the 160 patients included in the study, the mean age was 78.29±6.05 years, and 67.5% were female. In the PIM group, handgrip strength was lower (17.26±6.94 vs 19.00±6.94 kg; p=0.049) and chair-stand test duration was longer (20.15±6.60 vs 17.68±5.06 s; p=0.009). Depressive symptom burden (PHQ-2: 1.43±0.71 vs 1.12±0.86; p=0.017) and insomnia severity (ISI: 7.49±4.78 vs 5.23±5.14; p=0.002) were higher with PIM, while hearing problems were more frequent in the PIM group (28.8% vs 15.0%; p=0.035). In binary logistic regression adjusted for age and comorbidity burden, the presence of PIM increased the risk of insomnia (ISI≥8) (OR=2.64; 95% CI: 1.37–5.11; p=0.004); in contrast, an inverse association was observed between cognitive impairment (SMMT<24) and PIM (OR=0.42; 95% CI: 0.21–0.84; p=0.014). In adjusted multiple linear regression analysis, PIM was significantly associated with ISI score (B=2.31; p=0.004), chair-stand duration (B=2.28; p=0.017), and PHQ-2 score (B=0.30; p=0.022). Conclusion: PIM is common in older adults with MCI and may show a clinical pattern particularly associated with sleep disturbance, depressive symptom burden, physical performance indicators, and sensory functions. The findings support the importance of holistic approaches centered on regular medication review and medication optimization using systematic tools such as STOPP/START in geriatric patient management.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    193271

    Ankara ilindeki üç ilköğretim okulu öğrencilerinin epilepsiye yaklaşımı ve hastalık hakkındaki bilgi düzeyleri

    Knowledge of epilepsy and attitudes towards the condition among three elementary schools students in Ankara

    İKBAL OK BOZKAYA

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2006

    Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıGazi Üniversitesi

    Çocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. AYŞE SERDAROĞLU

  2. Tez No

    768527

    Koronavirüs 2019 (COVİD-19) hastalarında akut dönemde interlökin-1β (IL-1β), interlökin-(IL-6) ve interlökin-17A (IL-17A) düzeyleri ile kronik dönemde beyin hipokampal volümetrik ölçümlerinin ilişkisinin belirlenmesi

    Determination of the relationship between interleukin-1β (IL-1β), interleukin-6(IL-6), interleukin-17A(IL-17A) levels and hippocampal volumetric measurements of the brain in the acute and chronic periods in coronavirus 2019 (COVİD-19) patients

    MURAD TAREQ SALIH ALHASAN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    NörolojiErciyes Üniversitesi

    Nöroloji Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. FÜSUN FERDA ERDOĞAN

  3. Tez No

    520943

    Malatya ve Elazığ illerinde evde bakım birimine kayıtlı 65 yaş üstü hastalarda demans sıklığının değerlendirilmesi

    Assessment of dementia frequency 65 year old and over patients registered at home care unit in Malatya and elaziğ

    SERAP SERTKAYA

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2018

    Aile Hekimliğiİnönü Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ENGİN BURAK SELÇUK

  4. Tez No

    960450

    Lokal ileri evredeki meme kanseri hastalarında bilişsel fonksiyonların değerlendirilmesi ve biyomarker ilişkisi

    Evaluation of cognitive functions and biomarker association in patients with locally advanced breast cancer

    BESTEGÜL AYNAOĞLU

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Onkolojiİzmir Katip Çelebi Üniversitesi

    İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ZEYNEP GÜLSÜM GÜÇ

  5. Tez No

    922138

    Sağlıklı yaşlanma, hafif kognitif bozukluk ve alzheımer hastalığında manyetık rezonans görüntüleme volumetri bulgularının ve görsel olaya ilişkin osilasyonların boylamsal olarak incelenmesi

    Longitudinal evaluation of volumetric magnetic resonance imaging findings and visual event-related oscillations in healthy aging mild cognitive impairment and alzheimer's disease

    YAĞMUR ÖZBEK İŞBİTİREN

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    NörolojiDokuz Eylül Üniversitesi

    Sinirbilimler Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. İBRAHİM ÖZTURA

Geri Dön