Yeni doğum yapmış annelerin depresyon ve yaşam doyumu arasındaki ilişkide sosyal destek ve kişilik özelliklerinin aracılık rolünün incelenmesi
The mediating role of social support and personality traits in the relationship between depression and life satisfaction in new mothers
- Tez No: 993401
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ PINAR ARSLANTÜRK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Okan Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın amacı yeni doğum yapmış annelerin depresyon ve yaşam doyumu arasındaki ilişkide sosyal destek ve kişilik özelliklerinin aracı rolünün incelenmesidir. Bu araştırmanın katılımcıları ilişkisel tarama modeli yöntemi ile seçilen yaşları 18-45 arasında değişen 219 yeni doğum yapmış annelerden oluşmaktadır. Araştırma verileri Sosyodemografik Bilgi Formu, Edinburgh Doğum Sonrası Depresyon Ölçeği, Yaşam Doyumu Ölçeği, Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği, Beş Faktör Kişilik Envanteri kullanılarak elde edilmiştir. Araştırma kapsamında tüm analizler IBM SPSS 27 paket programı ve PROCESS Macro eklentisi aracılığıyla gerçekleştirilmiştir. Verilerin normal dağılım gösterdiği belirlendikten sonra, katılımcıların yaşam doyumu ve depresyon düzeylerinin demografik değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığını incelemek amacıyla bağımsız örneklemler için t-testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) uygulanmıştır. Varyans homojenliği Levene testi ile test edilmiş, anlamlı fark bulunması halinde Scheffé testi kullanılmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkileri belirlemek için Pearson korelasyon analizi yapılmış ve aracılık modelleri PROCESS Macro Model 4 ile test edilmiştir. Araştırmanın bulgularına göre, depresyon ile yaşam doyumu arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki olduğu bulunmuştur. Yaşam doyumu dışadönüklük, uyumluluk, sorumluluk ve açıklık gibi olumlu kişilik özellikleriyle pozitif; nevrotiklik ise negatif yönde ilişkili bulunmuştur. Yaşam doyumu, aile, arkadaş, özel insan desteğiyle pozitif ilişki göstermiş; bu destek türleri arasında en güçlü ilişki, özel insan desteğidir. Depresyon ise olumlu kişilik özellikleri ve algılanan sosyal destek alt boyutlarıyla negatif, nevrotiklik ile ise pozitif yönde ilişkili bulunmuştur. Aracılık analizleri sonucunda ise kişilik özelliklerinin depresyon ile yaşam doyumu arasındaki ilişkide aracı rol üstlenmediği, ancak algılanan sosyal destek alt boyutlarından yalnızca özel insan desteğinin anlamlı bir aracılık etkisine sahip olduğu belirlenmiştir.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine the mediating role of social support and personality traits in the relationship between depression and life satisfaction in new mothers. The participants of this study consisted of 219 mothers aged between 18-45 who had recently given birth and were selected using the relational screening model. Research data were obtained through the Sociodemographic Information Form, the Edinburgh Postnatal Depression Scale, the Life Satisfaction Scale, the Multidimensional Scale of Perceived Social Support, and the Big Five Personality Inventory. All analyses were conducted using IBM SPSS 27 package program and PROCESS Macro. After confirming that the data were normally distributed, independent samples t-test and one-way analysis of variance (ANOVA) were used to determine whether depression and life satisfaction levels differed accordinf to demographic variables.Homogeneity of variance was tested with Levene's test, and Scheffé post hoc test was applied when significant differences were found. Pearson correlation analysis was conducted to examine the relationships among variables, and mediation models were tested using PROCESS Macro Model 4. According to the findings of the study, a significant negative relationship was found between depression and life satisfaction. Life satisfaction was positively associated with positive personality traits such as extraversion, agreeableness, conscientiousness, and openness, and negatively associated with neuroticism. Life satisfaction also showed a positive relationship with perceived social support from family, friends, and a significant other, with the strongest association observed for support from a significant other. Depression, on the other hand, was negatively related to positive personality traits and subdimensions of perceived social support, and positively related to neuroticism. Mediation analyses revealed that personality traits did not play a mediating role in the relationship between depression and life satisfaction; however, among the subdimensions of perceived social support, only support from a significant other had a significant mediating effect.
Benzer Tezler
- Preterm ve miadında doğum yapmış annelerin depresyon düzeyleri ve yaşam kalitelerinin incelenmesi
Examination of the relationship between depression levels and quality of life among mothers who have given birth preterm and at full term
ZEYNEP GÜN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
ErgoterapiÜsküdar ÜniversitesiErgoterapi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ARİF AKTUĞ ERTEKİN
- Doğum sonu ilk üç ayda annelerin depresyon yaşama durumlarının belirlenmesi
Determination of postpartum depression in 0 to 3 month old baby mothers'
ESRA SEYMEN TATAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
HemşirelikGazi ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. EBRU KILIÇARSLAN TÖRÜNER
- Fetal gelişme geriliği ya da diyabeti olan gebelerde postpartum depresyon riskinin araştırılması
Investigation of the risk of postpartum depression in pregnant women with fetal growth restriction or diabetes
DORUK DOĞAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Kadın Hastalıkları ve DoğumSağlık Bilimleri ÜniversitesiKadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. CEM YENER
DR. CAN ÜYÜK
- Sezaryen ve normal doğum yapan kadınlarda görülen ruhsal durum değişiklikleri ve bunların karşılaştırılması
The psychological situation and changes of the women giving birth in caesarean operation and vajinal birth and their comparison
ŞENAY ŞENSÖZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
HemşirelikAfyon Kocatepe ÜniversitesiDoğum ve Kadın Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DAĞISTAN TOLGA ARIÖZ
- Pandemi döneminde yeni doğum yapmış annelerin depresyon düzeyleri ve psikolojik dayanıklılık düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between depression levels and psychological endurance levels of newly born mothers during the pandemic period
İLKNUR AVUNDUK
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Psikolojiİstanbul Aydın ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ENGİN EKER