Farklılıkların yönetiminin örgütsel yabancılaşma üzerindeki etkisinin öğretmen görüşlerine göre incelenmesi
Examining the effect of diversity management on organizational alienation according to teachers' views
- Tez No: 993523
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEVDA KATITAŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Farklılıkların yönetimi, Örgütsel yabancılaşma, Diversity management, Organizational alienation
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, kamu okullarında görev yapan öğretmenlerin görüşleri doğrultusunda, öğretmenlerin farklılıkların yönetimine ilişkin algılarının örgütsel yabancılaşma düzeyleri üzerindeki etkisini incelemektir. Araştırma, nicel araştırma yaklaşımı benimsenerek ilişkisel tarama ve nedensel karşılaştırma modeli çerçevesinde yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemini, 2024-2025 eğitim-öğretim yılında İstanbul ilinde kamu okullarında (ilkokul, ortaokul ve lise kademeleri) görev yapan ve kolayda örnekleme yöntemiyle seçilen 417 öğretmen oluşturmuştur. Araştırma verileri, Demografik Bilgi Formu, Farklılıkların Yönetimi Ölçeği ve Örgütsel Yabancılaşma Ölçeği aracılığıyla toplanmıştır. Elde edilen veriler, SPSS 20 paket programı kullanılarak betimsel istatistikler, korelasyon ve regresyon analizleri ile bağımsız örneklemler t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve gerekli durumlarda uygun nonparametrik testler aracılığıyla analiz edilmiştir. Kullanılan ölçme araçlarının güvenirliği Cronbach's Alpha katsayısı ile test edilmiş; analiz sonuçları standart anlamlılık düzeyi esas alınarak yorumlanmıştır. Araştırma bulguları, öğretmenlerin farklılıkların yönetimine ilişkin algılarının genel olarak orta düzeyde olduğunu, örgütsel yabancılaşma düzeylerinin ise düşük olduğunu ortaya koymuştur. Cinsiyet değişkenine göre erkek öğretmenlerin farklılıkların yönetimine yönelik algılarının kadın öğretmenlere kıyasla daha yüksek olduğu; branş öğretmenlerinin örgütsel yabancılaşma düzeylerinin ise sınıf öğretmenlerinden anlamlı biçimde daha fazla olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, ortaokul kademesinde görev yapan öğretmenlerin örgütsel yabancılaşma puanlarının, okul öncesi ve ilkokul kademelerinde görev yapan öğretmenlere kıyasla istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu görülmüştür. Sonuçlar, farklılıkların yönetimi ile örgütsel yabancılaşma arasında negatif ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunduğunu; buna göre öğretmenlerin farklılıkların yönetimine ilişkin algıları arttıkça örgütsel yabancılaşma düzeylerinin azaldığını ve farklılıkların yönetimine yönelik algının örgütsel yabancılaşmayı anlamlı biçimde yordadığını ortaya koymuştur. Elde edilen bulgular doğrultusunda, okullarda kapsayıcı bir örgüt ikliminin oluşturulması, iletişim ve iş birliğinin güçlendirilmesi, yöneticilerin çeşitlilik ve kapsayıcı liderlik konularında desteklenmesi ve öğretmenlerin karar alma süreçlerine daha fazla dâhil edilmesine yönelik öneriler sunulmuş; ayrıca farklılıkların yönetimi ile örgütsel yabancılaşma arasındaki ilişkinin gelecekte daha kapsamlı modellerle incelenmesi gerektiği vurgulanmıştır.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine the effect of teachers' perceptions of diversity management on their levels of organizational alienation, based on the views of teachers working in public schools. The study was conducted within the framework of the correlational survey and causal-comparative models by adopting a quantitative research approach. The sample of the study consisted of 417 teachers working in public schools (primary, secondary, and high school levels) in Istanbul during the 2024-2025 academic year, who were selected using the convenience sampling method. The research data were collected through the Demographic Information Form, the Diversity Management Scale, and the Organizational Alienation Scale. The obtained data were analyzed using descriptive statistics, correlation and regression analyses, independent samples t-test, one-way analysis of variance (ANOVA), and appropriate nonparametric tests when necessary, through the SPSS 20 statistical software package. The reliability of the measurement instruments used in the study was tested using Cronbach's Alpha coefficient, and the analysis results were interpreted based on the standard level of significance. The findings of the study revealed that teachers' perceptions of diversity management were generally at a moderate level, while their levels of organizational alienation were low. According to the gender variable, male teachers' perceptions of diversity management were found to be higher than those of female teachers. Additionally, it was determined that branch teachers had significantly higher levels of organizational alienation compared to classroom teachers. Furthermore, the organizational alienation scores of teachers working at the secondary school level were found to be statistically significantly higher than those of teachers working at the preschool and primary school levels. The results indicated that there was a negative and statistically significant relationship between diversity management and organizational alienation. Accordingly, as teachers' perceptions of diversity management increased, their levels of organizational alienation decreased, and perceptions of diversity management were found to be a significant predictor of organizational alienation. In line with the findings obtained, recommendations were made to create an inclusive organizational climate in schools, strengthen communication and collaboration, support administrators in diversity and inclusive leadership, and increase teachers' participation in decision-making processes. In addition, it was emphasized that the relationship between diversity management and organizational alienation should be examined through more comprehensive models in future studies.
Benzer Tezler
- Yabancılaşma olgusunun örgütsel güven ve örgütsel vatandaşlık davranışına etkisi üzerine bir araştırma: Adıyaman Üniversitesi örneği
Organizational reliability and organizational citizenship behavior: Adıyaman University sample
SÜMEYRA AKBULUT
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Kamu YönetimiAdıyaman ÜniversitesiKamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MEHMET SARITÜRK
- Örgütsel yabancılaşmanın yordayıcısı olarak farklılıkların yönetimi
Management of differences as a organizer of organizational foreigners
ALİ ÇELİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eğitim ve Öğretimİstanbul Sabahattin Zaim ÜniversitesiEğitim Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SULTAN BİLGE KESKİNKILIÇ KARA
- Okul yönetiminde kayırmacılık davranışları ile öğretmenlerin işe yabancılaşma düzeyleri arasındaki ilişki
The relationship between favoritism behaviors and teachers' alienation levels in school administration
İBRAHİM GİDER
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Eğitim ve ÖğretimSiirt ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. VEYSEL OKÇU
- Farklılıkların yönetiminin örgütsel bağlılık üzerine etkisi
The impact of diversity management on organizational commitment
HASAN SADIK TATLI
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
İşletmeKahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ÖMER OKAN FETTAHLIOĞLU
- Farklılıkların yönetiminin örgütsel bağlılığa etkisi: Yüzüncü Yıl Üniversitesi personellerine yönelik bir uygulama
The effect of mangement of differences to organational commitment: An applicationa and administrative sataff
SIDDIK ATAMAN