Türkiye sağlık sisteminde öze dönüş; Şifahanelerin sağlık kuruluşlarına entegre edilebilirliğine yönelik nitel bir araştırma
Return to the essence in the Turkish health system: A qualitative study on the integration of shifahanes into healthcare facilities
- Tez No: 993527
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ CUMA ÇAKMAK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sağlık Yönetimi, Healthcare Management
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dicle Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, Türkiye sağlık sisteminde şifahanelerin yeniden değerlendirilmesine dair yapılmış kapsamlı bir çalışmanın bulunmaması yönüyle özgün bir değer taşımakta olup; modern sağlık yönetiminin karşılaştığı insani yabancılaşma ve ruh-beden dengesizliği gibi sorunlara karşı, Türk-İslam medeniyetinin bütüncül şifa mirasını stratejik bir çözüm modeli olarak sunması bakımından kritik öneme sahiptir. Bu çalışma, Türkiye sağlık sisteminde hakim olan modern hastane modelini tarihsel ve kavramsal açıdan ele alarak, Türk-İslam medeniyetinin bütüncül sağlık anlayışını temsil eden şifahanelerin günümüz sağlık kuruluşlarına entegre edilebilirliğini incelemeyi amaçlamaktadır. Tarihsel süreçte şifahaneler yalnızca bedensel hastalıkların tedavi edildiği mekanlar olmayıp, ruhsal, sosyal ve manevi boyutları da kapsayan insan merkezli bir şifa anlayışıyla hizmet vermiştir. Araştırma nitel araştırma deseninde yürütülmüş; sağlık sistemi içerisinde görev yapan yönetici, akademisyen ve sivil toplum temsilcilerinden oluşan 18 katılımcı ile yarı yapılandırılmış mülakatlar gerçekleştirilmiş ve veriler içerik analizi yöntemiyle değerlendirilmiştir. Bulgulara göre katılımcıların %73,3'ü hastane sisteminden şifahane modeline geçişin riskler barındırmakla birlikte gerekli olduğunu ifade etmiştir. Şifahane modelinin ekip çalışmasını güçlendireceğini düşünenlerin oranı %51,9, iletişim süreçlerine olumlu katkı sağlayacağını belirtenlerin oranı %46,3, yönetim yaklaşımını iyileştireceğini ifade edenlerin oranı %43,6 ve çalışan motivasyonunu artıracağını belirtenlerin oranı %40 olarak tespit edilmiştir. Mevcut çalışma koşullarını önemli bir sorun alanı olarak görenlerin oranı ise %55,6'dır. Entegrasyonun önündeki engeller arasında ekonomik çıkar gruplarının direnci %50, zihniyet ve kültürel direnç %27,8 ve sistemsel zorluklar %16,7 oranında ifade edilmiştir. Katılımcıların %55,6'sı şifahane modelinin uzun vadede sağlık harcamalarını azaltacağını öngörmüştür. Sağlık politikası yapıcıları ve yöneticilerinin, sistemi mekanik bir“tezgah-bant”işleyişinden kurtarmak adına koruyucu hekimlik hizmetlerine öncelik vermesi, tıp eğitimi müfredatına felsefi ve manevi boyutları dahil etmesi ve şefkat temelli bir hizmet sunumu için çalışma koşullarını iyileştirmesi önerilmektedir. Bununla birlikte gelecekte yapılacak çalışmaların, ekonomik çıkar gruplarının direncini aşmaya yönelik finansal modeller ile“şifahane”kavramının müstakil bir sağlık kurumu statüsünde yer bulabileceği hukuki mevzuat altyapısı üzerine yoğunlaşması tavsiye edilmektedir.
Özet (Çeviri)
This study holds distinctive value due to the lack of a comprehensive and holistic examination of the re-evaluation of şifahaneler within the Turkish healthcare system and is critically important in presenting the holistic healing heritage of Turkish-Islamic civilization as a strategic response to contemporary challenges of modern healthcare management, including human alienation, mechanization of care, and the disruption of mind–body balance. The study aims to examine the dominant modern hospital model in Turkey from historical and conceptual perspectives and to assess the integrability of şifahaneler, which represent a holistic healthcare approach, into contemporary healthcare institutions. Historically, şifahaneler functioned not merely as sites for the treatment of physical illnesses but as human-centered institutions addressing physical, psychological, social, and spiritual dimensions of healing. Conducted within a qualitative research design, the study employed semi-structured interviews with 18 participants consisting of healthcare managers, academics, and civil society representatives, and the data were analyzed using content analysis. The findings indicate that 73.3% of participants consider the transition from the hospital system to the şifahane model necessary despite potential risks. Furthermore, 51.9% stated that the model would strengthen teamwork, 46.3% emphasized its positive contribution to communication processes, 43.6% highlighted improvements in management approaches, and 40% reported an expected increase in employee motivation, while 55.6% identified existing working conditions as a major problem area. The primary barriers to integration were economic interest groups' resistance (50%), cultural and mindset-related resistance (27.8%), and systemic challenges (16.7%), whereas 55.6% of participants predicted that the şifahane model would reduce healthcare expenditures in the long term. The study recommends prioritizing preventive healthcare services, incorporating philosophical and spiritual dimensions into medical education curricula, improving working conditions to promote compassion-centered care, and conducting future research on sustainable financial models and legal frameworks that would enable şifahaneler to gain independent institutional status within the healthcare system.
Benzer Tezler
- Билим, илим жана маданият тармагындагы Кыргызстан менен Түркиянын кызматташтыгы (1992-2012 жж.)
Kırgız Cumhuriyeti ile Türkiye Cumhuriyeti arasında eğitim, bilim ve kültürel ilişkiler (1992-2012)
KADRİ AĞGÜN
Doktora
Kırgızca
2016
TarihKyrgyz State Unıversıty Named After I ArabaevTarih Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TÖLÖBEK ABDRAHMANOV
- Kentle bütünleşme bağlamında“Canıkonuşlar”: Bişkek örneği
“Новостройки”в контексте интеграции с городом: на примере г. Бишкек
SAGINAY KARAEVA
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
SosyolojiKırgızistan-Türkiye Manas ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA ORÇAN
- Bütçe açıklarının finansmanında iç borçlanmanın yeri ve etkileri -Türkiye ekonomisi üzerine ekonometrik bir çalışma-
Başlık çevirisi yok
METİN DEMİRAY
- Türkiye sağlık sisteminde değişim ve 663 sayılı Sağlık Bakanlığı ve Bağlı Kuruluşların Teşkilat ve Görevleri Hakkındaki Kanun Hükmünde Kararnamenin sağlık personeli tarafından bilinirlik düzeyi Edirne ili örneği
No 663 of Turkey ministry of health system change and Organisation and its Institutions and Duties on the Level of Decrees Awareness by Health Care Providers the case of Edirne
OLGUN DURMUŞOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
Sağlık Kurumları YönetimiBeykent Üniversitesiİşletme Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET FİKRET GEZGİN
- Türkiye sağlık sisteminde finansal sürdürülebilirlik: Paydaş görüşleri ve değerlendirmeleri
Financial sustainability in Turkey's health system: Views and assessments of stakeholders
ÖZLEM ÖZER
Doktora
Türkçe
2015
Sağlık Kurumları YönetimiHacettepe ÜniversitesiSağlık Kurumları Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HASAN HÜSEYİN YILDIRIM