Matematik eğitimi programı lisans ve lisansüstü öğrencilerinin açık uçlu sorular hakkındaki bilgilerinin incelenmesi
An examination of undergraduate and graduate students' knowledge of open-ended questions in mathematics education programs
- Tez No: 993530
- Danışmanlar: PROF. DR. BAHAR UYAR DÜLDÜL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Matematik, Education and Training, Mathematics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Matematik Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Ulusal ve uluslararası eğitim standartları günümüzde, öğrencilerin yalnızca bilgiye sahip olmalarını değil; aynı zamanda eleştirel, yaratıcı ve analitik düşünebilen, üst düzey bilişsel becerilere sahip üretken bireyler olarak yetişmelerini amaçlamaktadır. Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli, 21. Yüzyıl Becerileri, PISA ve TIMSS gibi raporlarda da vurgulanan bu anlayış, ülkemizde ölçme ve değerlendirme uygulamalarında önemli değişikliklere zemin hazırlamıştır. Çoktan seçmeli testlerin, öğrencilerin düşünme süreçlerini ve üstbilişsel becerilerini ortaya koymada sınırlı kalması, bilgiyi daha derinlemesine ve çok boyutlu değerlendirme imkânı sunan açık uçlu soruların önemini artırmıştır. Millî Eğitim Bakanlığı'nın ortaokul ve lise düzeyindeki ortak sınavlarda açık uçlu ve kısa cevaplı sorulara ağırlık veren güncel düzenlemeleri de bu durumun bir göstergesidir. Bu bağlamda bu çalışma, geleceğin eğitimcileri olan matematik eğitimi lisans ve lisansüstü öğrencilerinin açık uçlu sorulara yönelik bilgi düzeylerini ve bu soruları nasıl kavradıklarını incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmada nitel araştırma desenlerinden fenomenolojik yaklaşım benimsenmiştir. Çalışmanın katılımcıları, 2024–2025 eğitim-öğretim yılında İstanbul'da bir devlet üniversitesinde matematik eğitimi programında öğrenim gören dördüncü sınıf lisans ve lisansüstü öğrencilerden oluşmaktadır. Bu kapsamda örneklem, kolay ulaşılabilir örnekleme yöntemiyle seçilen toplam 86 öğrencidir. Araştırmada veri toplama aracı olarak iki aşamalı anketler kullanılmıştır. Birinci aşamada, öğrencilerin açık uçlu ve matematiksel açık uçlu soruları nasıl tanımladıkları ile bu tür sorulara verdikleri örneklerin niteliği incelenmiştir. İkinci aşamada ise öğrencilerin, hazırlanan sorular arasından açık uçlu soruları doğru biçimde ayırt edip edemedikleri değerlendirilmiştir. Elde edilen veriler içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiş ve analiz sürecinde betimsel istatistiklerden yararlanılmıştır. Analiz sonuçları, öğrencilerin açık uçlu soruları çoğunlukla yorum gerektiren, seçenek içermeyen ve birden fazla doğru cevabı bulunan sorular olarak algıladıklarını göstermektedir. Ayrıca öğrencilerin matematiksel açık uçlu sorulara ilişkin algılarının; çözüm sürecinin incelenebilir olması, matematiksel işlem becerisini ölçmesi, çok aşamalı bir problem yapısı içermesi ve matematiksel düşünme becerilerini yansıtması yönünde şekillendiği belirlenmiştir. Öğrencilerin açık uçlu sorulara verdikleri örnekler incelendiğinde, en fazla matematik disiplinine yönelik sorular ürettikleri görülmüştür. Katılımcı grubunun matematik eğitimi programında öğrenim gören öğrencilerden oluşması, bu durumu doğal kılmaktadır. Bununla birlikte, açık uçlu sorulara uygun örnekler verebilen öğrenci sayısının sınırlı olduğu belirlenmiştir. Bunun yanı sıra öğrencilerin, hazırlanan sorular arasından açık uçlu soruları ayırt ederken sorunun biçimsel yapısı, cevabın niteliği, sorunun işlevsel özelliği ve çözüm süreci gibi ölçütleri dikkate aldıkları saptanmıştır. Öğrencilerin açık uçlu sorulara ilişkin kavrayışlarının eksik ya da hatalı olması, bu soruları ayırt etmede güçlük yaşamalarına neden olmuştur. Ölçme ve değerlendirmede açık uçlu soruların daha yaygın kullanılması, bu soruların hazırlanması, uygulanması ve değerlendirme süreçlerinin daha sağlıklı yürütülebilmesi için eğitim sürecindeki paydaşların bu soru türüne ilişkin bilgi düzeylerinin ve soruları nasıl kavradıklarının ayrıntılı biçimde incelenmesini gerekli kılmaktadır. Bu çalışmadan elde edilen bulguların; sonuç, tartışma ve öneriler kapsamında, matematik eğitimi alanında yapılacak gelecekteki araştırmalar için yol gösterici olması beklenmektedir.
Özet (Çeviri)
National and international educational standards today aim not only for students to possess knowledge, but also to be educated as productive individuals equipped with higher-order cognitive skills who are capable of critical, creative, and analytical thinking. This perspective, emphasized in reports such as the Türkiye Century Education Model, 21st Century Skills frameworks, and international assessments like PISA and TIMSS, has laid the groundwork for significant changes in assessment and evaluation practices in Türkiye. The limitations of multiple-choice tests in revealing students' thinking processes and metacognitive skills have increased the importance of open-ended questions, which allow for a deeper and more multidimensional assessment of knowledge. Recent regulations by the Ministry of National Education that prioritize open-ended and short-answer questions in standardized examinations at the middle and high school levels also reflect this shift. In this context, the present study aims to examine the knowledge levels of undergraduate and graduate students in mathematics education—future educators—regarding open-ended questions and how they conceptualize these questions. A phenomenological approach, one of the qualitative research designs, was adopted in the study. The participants consisted of fourth-year undergraduate and graduate students enrolled in a mathematics education program at a public university in Istanbul during the 2024–2025 academic year. Accordingly, the sample comprised a total of 86 students selected using the convenience sampling method. Data were collected through two-stage questionnaires. In the first stage, students' definitions of open-ended questions and open-ended mathematics questions, as well as the quality of the examples they provided, were examined. In the second stage, students' ability to accurately distinguish open-ended questions from among the prepared questions was evaluated. The collected data were analyzed using content analysis, and descriptive statistics were employed during the analysis process. The findings indicate that students predominantly perceive open-ended questions as questions that require interpretation, do not include options, and allow for more than one correct answer. Furthermore, students' perceptions of open-ended mathematics questions were found to be shaped by characteristics such as the examinability of the solution process, the measurement of mathematical procedural skills, the inclusion of multi-step problem structures, and the reflection of mathematical thinking skills. An analysis of the examples provided by students revealed that most of the questions they generated were related to the discipline of mathematics. Given that the participant group consisted of students enrolled in a mathematics education program, this finding is considered natural. However, the number of students who were able to provide appropriate examples of open-ended questions was found to be limited. Additionally, it was determined that students considered criteria such as the formal structure of the question, the nature of the answer, the functional characteristics of the question, and the solution process when distinguishing open-ended questions from the prepared items. Incomplete or inaccurate understandings of open-ended questions led students to experience difficulties in identifying such questions. The increased use of open-ended questions in assessment and evaluation necessitates a detailed examination of educational stakeholders' knowledge levels regarding this type of question, as well as how they conceptualize them, in order to ensure more effective preparation, implementation, and evaluation processes. It is expected that the findings obtained from this study will serve as a guide for future research in the field of mathematics education within the scope of conclusions, discussion, and recommendations.
Benzer Tezler
- Gerçekçi matematik eğitimi (GME) destekli öğretimin ilkokul ikinci sınıf öğrencilerinin problem çözme ve kurma başarılarına, öğrenmenin kalıcılığına ve öz yeterlilik algılarına etkisi
The effect of realistic mathematics education (RME)-based teaching on the performance of problem-solving and posing, permanence of learning and self-efficacy perceptions of primary school second grade students
ALİ SANCU
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Eğitim ve Öğretimİstanbul Medeniyet ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NİHAN ŞAHİNKAYA
- Ses ve özellikleri konusunda okul dışı ortamlarda yapılan etkinliklerin ortaokul öğrencilerinin fen konularına olan ilgilerine ve fen öğrenme motivasyonlarına etkisi
The effect of activities on sound and its characteristics in out-of-school settings on middle school students' interest in science topics and motivation for science learning
MELİS TEMEL MUMCU
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYKUT EMRE BOZDOĞAN
- Sosyobilimsel konu etkinlikleri ile işlenen fen bilimleri derslerinin 8. sınıf öğrencilerinin eleştirel düşünme eğilimlerine ve karar verme becerilerine etkisi
The effect of science courses provided with society scientific issue activities on the critical thinking tendencies and decision-making skills of 8th grade students
TUĞBA GÖKÇE YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimBayburt ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. UFUK TÖMAN
- Prototip olmayan geometri öğretiminin 7. sınıf öğrencilerinin kavramsal öğrenmelerine etkileri
The effects of non-prototype geometry instruction on 7th-grade students' conceptual learning
MUHAMMED GÜVEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimAdıyaman ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EMRULLAH ERDEM
- İlköğretim matematik öğretmenliği öğrencilerinin merkezi sınavlardaki origami soruları hakkındaki görüşlerinin değerlendirilmesi
Evaluation of primary school mathematics teaching students' opinions about origami questions in central exams
GÜLSÜM DENİZ ÖZMUTLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimOndokuz Mayıs ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ZUHAL ÜNAN