Osmanlı taşra toplumu ve vakıf müessesesi: Ayntab (1703-1826)
The Ottoman provincial society and the waqf institution: Ayntab (1703–1826)
- Tez No: 993746
- Danışmanlar: PROF. DR. BİLGEHAN PAMUK
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Tarih, History
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kilis 7 Aralık Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarih Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez 1703-1826 yılları arasında Ayntab kentinin Osmanlı merkezi yönetimine, toplumsal ilişkilere ve kentin mekânına etki eden vakıf kurumunun Ayntab özelinde ne gibi etkilerinin görüldüğü hangi münasebetlere değindiğini belirten bir çalışma ile Osmanlı Taşra toplumunda ekonomik, sosyal, siyasal ve hatta gündelik yaşamlarına olumlu anlamda ciddi katkıları tartışılmıştır. Birinci bölümde Ayntab kentinin tarihsel planı ele alınmıştır. Ayntab vakıf ağına ikinci bölümde yer verilmiş ve üçüncü bölümde Askeri ile Reaya arasında Ayntab vakıflarında seçkinler ve halk başlığı ile farklı kesimlere mensup olan taşradaki ayanlar, halk ve aralarındaki ilişki Ayntab Şerʻiyye Sicillerinden alınan belgelerle yorumlanmış, dönemin önemli görevlileri ve mahkeme ve çevresinde gelişen etkileşimler vakıf ağı içerisinde değerlerlendirilmiştir. Dördüncü bölümde 1703-1826 yılları arasında kurulan 90 adet vakfiyenin analizleri yapılmıştır. Tezde; Vakıflar Genel Müdürlüğü, Ayntab Şerʻiyye Sicilleri Arşivi, Tapu Kadastro Genel Müdürlüğü ve Cumhurbaşkanlığı Osmanlı Arşivi'nde bulunan kaynaklardan faydalanılmıştır.
Özet (Çeviri)
This dissertation explores the waqf institution and its multifaceted effects on the city of Ayntab between 1703 and 1826, focusing on its influence on the Ottoman central administration, local social relations, and the urban landscape. Within this framework, the study discusses the significant economic, social, political, and even everyday contributions of waqfs to Ottoman provincial society. The first chapter presents a historical overview of Ayntab's urban development. The second chapter is devoted to the city's waqf network. The third chapter examines the relationship between the military class and the reaya in the context of Ayntab's waqfs, analyzing how local notables and commoners interacted within this institutional framework. This analysis is supported by primary sources from the Ayntab Sharia Court Registers. Furthermore, the roles of prominent officials of the period and the interactions surrounding the court are evaluated within the waqf network. The fourth chapter includes analyses of seventy waqf charters established between 1703 and 1826. The dissertation is based on primary sources from the General Directorate of Foundations (Vakıflar Genel Müdürlüğü), the General Directorate of Land Registry and Cadastre (Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü), and the Presidential Ottoman Archives (Cumhurbaşkanlığı Osmanlı Arşivi).
Benzer Tezler
- Türk yenileşme tarihi çerçevesinde vakıf müessesesi
Başlık çevirisi yok
NAZİF ÖZTÜRK
Doktora
Türkçe
1991
TarihHacettepe ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET BAHAEDDİN YEDİYILDIZ
- Osmanlı'dan Cumhuriyete Maraş vakıfları
Maraş foundations from the Ottoman Empire to the Republic
SEBİHA ÇOMRUK
Doktora
Türkçe
2025
TarihKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İBRAHİM SOLAK
- Osmanlı taşra toplumu ve vakıf kurumu: Kudüs, 1703-1831
Ottoman provincial society and the waqf: Jerusalem, 1703-1831
ŞERİFE MEMİŞ
Doktora
Türkçe
2016
TarihHacettepe ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MUSTAFA HULUSİ LEKESİZ
- 2219 numaralı evkâf defterine göre Osmanlı Devleti döneminde Selanik'te kurulan vakıfların ekonomik ve sosyal boyutları
Economic and social dimensions of foundations established in Thessaloniki during the Ottoman Empire period, according to the foundation book No. 2219
ŞEYMA YONAT