Mimesisin ötesinde gerçekliğin yeniden inşası: Rene Magritte eserlerinin göstergebilimsel analizi
The reconstruction of reality beyond mimesis: A semiotic analysis of René Magritte's works
- Tez No: 993824
- Danışmanlar: DOÇ. DR. YURDAGÜL KILIÇ GÜNDÜZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dokuz Eylül Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Resim-İş Öğretmenliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, Sürrealizm akımının öncü isimlerinden René Magritte'in çok katmanlı ve klasik gerçeklik algısını sarsan sanatının, mimesis ve temsil kavramlarınndan yola çıkarak çağdaş sanat hareketleri içindeki önemini açığa çıkarmayı amaçlamaktadır. Platon ve Aristoteles'in sanat üzerine geliştirdikleri düşünceler, temsil ve gerçeklik arasındaki ilişkiyi anlamak açısından günümüzde de önemini sürdürmektedir. Platon sanatı, gerçekliğin yalnızca bir yansıması olarak görmüş ve bu nedenle hakikatten uzaklaştırıcı bir etkisi olduğunu savunmuştur. Aristoteles ise sanatı salt kopyalamakla sınırlı görmeyip, doğayı yeniden şekillendirerek ona anlam kazandırdığını belirtmiştir. Magritte'in resimleri bu tartışmayı günümüz görsel sanatına taşır; çünkü onun imgeleri de gerçeklikle izleyicinin algısı arasındaki ilişkiyi sorgulamaktadır. Magritte, nesneleri tanıdık bir biçimde sunarken aynı zamanda bu nesnelerin alışıldık anlamlarını bozarak, Platon'un 'hakikatten uzaklaştırır' eleştirisi ile Aristoteles'in 'anlam kazandırır' yaklaşımı arasındaki ilişkiyi karşımıza çıkarmaktadır. Sürrealist akımın önemli temsilcilerinden biri olan Belçikalı ressam, sanat üretiminde yalnızca düşselliğe dayalı bir estetik atmosfer kurmaktan ziyade, temsilin ontolojik ve epistemolojik boyutlarını sorunlaştıran bir yaklaşım benimsemiştir. Aynı zamanda sanatçının yapıtları, sadece ilgi çekici bir görsel dünya sunmaktan ziyade alımlayıcı da bilinçdışıyla ilgili bir rahatsızlık hissi de uyandırmaktadır. Dolayısıyla, sürrealist sanat, özellikle Freud'un psikanaliz kuramından beslenerek bilinçaltı ve rüyalara yönelmiş; böylece sanatta temsil ve gerçeklik anlayışını köklü bir biçimde dönüştürmüştür. Nitekim, René Magritte'in gerçeküstü eserleri de temsil ve gerçeklik algısını sarsarak izleyiciyi derinden etkilemekte ve üzerinde düşünmesini sağlamaktadır. Nitel araştırma yöntemiyle şekillenen bu araştırmada göstergebilimsel çözümleme tekniği kullanılarak eserler analiz edilmiştir. Sanatçının amaçlı örneklem doğrultusunda seçilen 11 eseri Roland Barthes'in düz anlam- yan anlam kuramıyla çözümlenmiş aynı zamanda Psikanalitik kuramcıların kuramlarından da faydalanılmıştır. Araştırma kapsamına elde edilen bulgularla doküman analizi yapılmıştır. Araştırma sonucunda ortaya çıkan bulgular, kuramsal çerçevede yer alan bilgilerle birlikte değerlendirilmiş çözümlemelerle birlikte sonuca varılmıştır.
Özet (Çeviri)
This research aims to reveal the importance of René Magritte's art, one of the pioneers of Surrealism, within contemporary art movements, based on the concepts of mimesis and representation, which are multi-layered and shake the classical perception of reality. Plato and Aristotle's ideas on art continue to be important today in understanding the relationship between representation and reality. Plato viewed art as merely a reflection of reality and therefore argued that it had a distorting effect on truth. Aristotle, on the other hand, did not see art as limited to mere copying, but stated that it reshaped nature and gave it meaning. Magritte's paintings bring this debate into contemporary visual art, as his images also question the relationship between reality and the viewer's perception. Magritte presents objects in a familiar way while simultaneously disrupting their conventional meanings, revealing the relationship between Plato's criticism that art“distances us from truth”and Aristotle's approach that it“gives meaning.”One of the important representatives of the Surrealist movement, the Belgian painter adopted an approach that problematizes the ontological and epistemological dimensions of representation rather than merely establishing an aesthetic atmosphere based on dreaminess in art production. At the same time, the artist's works not only present an intriguing visual world but also evoke a sense of unease related to the viewer's unconscious. Thus, surrealist art, drawing particularly from Freud's psychoanalytic theory, has turned toward the unconscious and dreams, thereby fundamentally transforming the understanding of representation and reality in art. Indeed, René Magritte's surrealist works also shake the perception of representation and reality, deeply affecting the viewer and making them think. In this research, shaped by qualitative research methods, the works were analyzed using semiotic analysis techniques. Eleven works selected by the artist through purposive sampling were analyzed using Roland Barthes' theory of literal meaning and secondary meaning, while also drawing on the theories of psychoanalytic theorists. Document analysis was performed on the findings obtained within the scope of the research. The findings that emerged as a result of the research were evaluated together with the information in the theoretical framework and conclusions were reached through analysis.
Benzer Tezler
- Canlandırma sineması ve imgenin gerçekliği
Animation and the reality of the image
MESRURE MELİS BİLGİN
Sanatta Yeterlik
Türkçe
2017
Sahne ve Görüntü SanatlarıMarmara ÜniversitesiFilm Tasarımı Ana Sanat Dalı
PROF. DR. SABRİ ÖZAYDIN
- Gerçekliğin temsilinden gerçekliğin yaratılmasına: Mimesis
From the representation of reality to the creation of reality: Mimesis
BURCU ÇELİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Felsefeİzmir Katip Çelebi ÜniversitesiFelsefe Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖZCAN YILMAZ SÜTCÜ
- 20. yüzyıldan günümüze gelişen çocuk portrelerinin yansıtma ve ifade kavramları bağlamında incelenmesi
An investigation of child portraits developing from the 20th century to the day in the context of the concepts of reflection and expression
ÖZLEM CEYHUNİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Güzel SanatlarHitit ÜniversitesiBileşik Sanatlar Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. MUTEBER BURUNSUZ
- Göçebelerin mekân ve şizo-özne deneyimleri -korkoro film örneği
Place and schizo subject experiences of nomads -korkoro movie example
MELTEM DEMİRTAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
SosyolojiMardin Artuklu ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ADNAN ÇETİN
- Politics and aesthetics in David Greig's Dunsinane and Europe
David Greig'in Dunsinane ve Avrupa oyunlarında politika ve estetik
ÖZGÜR SÜREK
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
İngiliz Dili ve Edebiyatıİzmir Demokrasi Üniversitesiİngiliz Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DİLEK İNAN