Hibrit savaş stratejisinde istihbaratın rolü ve etkisi: Suriye İç Savaşı ve Rusya-Ukrayna Savaşı örnekleri
Role and impact of intelligence in hybrid warfare strategies: A case study of the Syrian Civil War and the Russia-Ukraine War
- Tez No: 993830
- Danışmanlar: PROF. DR. TÜRKMEN TÖRELİ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Tarih, History
- Anahtar Kelimeler: Hibrit Savaş, İstihbarat, İstihbarat Teşkilatları, Çatışma, Rusya-Ukrayna Savaşı, Suriye İç Savaşı, Hybrid Warfare, Intelligence, Intelligence Agencies, Conflict, Russia– Ukraine War, Syrian Civil War
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dokuz Eylül Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Stratejik Araştırmalar Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Stratejik Araştırmalar Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, tarihin bilinen ilk savaşı olan Megiddo Muharebesi'nden günümüze değin savaşın geçirdiği biçimsel ve stratejik dönüşüm ekseninde, 21. yüzyılın güvenlik paradigmasını şekillendiren hibrit savaş kavramını incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmanın temel odak noktası, hibrit savaş stratejileri bünyesinde istihbaratın üstlendiği rolün ve yarattığı etkinin tespit edilmesidir. Bu bağlamda çalışma; hibrit savaşta istihbaratın stratejik işlevinin ne olduğu ve devletlerin ulusal çıkarlarını korumak adına giriştikleri hibrit karakterli güç mücadelelerinde istihbarat faaliyetlerinden hangi düzeyde ve nasıl istifade ettikleri sorularına yanıt aramaktadır. Çalışmada istihbarat hem operasyonel süreçlerin sevk ve idaresinde hem de savaşın stratejik çıktılarının şekillenmesinde belirleyici bir güç çarpanı ve oyun kurucu bir unsur olarak konumlandırılmıştır. Hibrit savaşın çok katmanlı mimarisi içinde istihbarat; askerî, siyasi, ekonomik ve bilgi temelli operasyonları birbirine entegre eden ve savaşın bütüncül etkisini belirleyen ana koordinasyon mekanizması işlevini görmektedir. Nitel araştırma yöntemleri temelinde yapılandırılan bu çalışmada; doküman analizi, söylem analizi, vaka incelemeleri, kurum raporları ve uzman görüşlerinden yararlanılarak, hibrit savaşta istihbaratın algılanışı, stratejik kullanımı ve meşruiyet söylemleri irdelenmiştir. Teorik çerçevenin pratik sahadaki karşılığının somutlaştırılması amacıyla, Suriye İç Savaşı ve Rusya Ukrayna Savaşı örneklemleri üzerinden vaka analizleri gerçekleştirilmiştir. Seçilen bu iki vaka, hibrit savaşın farklı boyutlarını ve istihbaratın değişen fonksiyonlarını sergilemesi açısından kritik öneme sahiptir. Suriye örneği, hibrit savaşın çok aktörlü ve asimetrik yapısını yansıtırken; Rusya-Ukrayna Savaşı, hibrit unsurlarla başlayıp zamanla konvansiyonel bir çatışmaya evrilen dinamik yapısıyla dikkat çekmektedir. Her iki vaka analizinin ortak paydası, hibrit savaşın tüm safhalarında istihbaratın çok çeşitli biçimlerde ve yüksek etki düzeyinde kullanıldığı varsayımıdır. Bu doğrultuda araştırma hem hibrit savaş literatürüne hem de güvenlik ve istihbarat çalışmalarına teorik ve pratik düzeyde katkı sunmayı hedeflemektedir.
Özet (Çeviri)
This study examines the concept of hybrid warfare, which has become a defining element of the twenty-first-century security paradigm, through the lens of the formal and strategic transformation of warfare from the Battle of Megiddo, widely regarded as the earliest recorded war in history, to the present day. The central objective of the research is to identify the role and impact of intelligence within hybrid warfare strategies. In this regard, the study seeks to answer two key questions: what strategic function intelligence serves in hybrid warfare, and how and to what extent states employ intelligence activities in hybrid power struggles aimed at protecting their national interests. In this study, intelligence is conceptualized as a critical force multiplier and a strategic enabler, shaping both the command and control of operational processes and the overall strategic outcomes of warfare. Within the multi-layered structure of hybrid warfare, intelligence functions as the primary coordinating mechanism that integrates military, political, economic, and information-based operations, thereby determining the comprehensive impact of conflict. Employing qualitative research methods, the study draws on document analysis, discourse analysis, case studies, institutional reports, and expert interviews to examine how intelligence is perceived, strategically utilized, and legitimized within the context of hybrid warfare. To demonstrate the practical implications of the theoretical framework, case studies of the Syrian Civil War and the Russia–Ukraine War are conducted. These cases are particularly significant as they illustrate distinct dimensions of hybrid warfare and the evolving roles of intelligence.The Syrian case highlights the multi-actor and asymmetric nature of hybrid warfare, whereas the Russia– Ukraine War is characterized by its dynamic trajectory, having initially unfolded through hybrid methods before evolving into a large-scale conventional conflict. The common thread across both cases is the assumption that intelligence has been employed in diverse forms and with substantial impact throughout all phases of hybrid warfare. Accordingly, this study aims to contribute both theoretically and empirically to the literature on hybrid warfare, as well as to the broader fields of security and intelligence studies.
Benzer Tezler
- Hibrit savaş konsepti kapsamında ABD-Vietnam Savaşının incelenmesi
Analyzing the US-Vietnam War in the context of hybrid warfare concept
KADİR CAN ŞENEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Uluslararası İlişkilerİstanbul Aydın ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HAZAR VURAL JANE
- Sağlık verilerinin sınıflandırılmasında aşırı öğrenme ve rastgele karşıt tabanlı gelişmiş savaş stratejisi optimizasyonun hibrit kullanılması
Hybrid use of extreme learning and random opposition-based enhanced war strategy optimization in health data classification
ARZU USLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Mühendislik BilimleriÜsküdar ÜniversitesiYapay Zeka Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İBRAHİM BERKAN AYDİLEK
- Sputnik Türkiye's portrayal of Russia's Ukraine policy: A case study of use of media as a geopolitical instrument
Sputnik Türkiye'nin Rusya'nın Ukrayna politikası tasviri: Medyanın jeopolitik bir araç olarak kullanılmasına dair bir vaka incelemesi
ATA TAHA KUVELOĞLU
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
Siyasal BilimlerAnkara Sosyal Bilimler ÜniversitesiSiyaset Bilimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FİLİZ TUTKU AYDIN BEZİKOĞLU
- Bir dini terörizm sorunsalı: IŞİD örneği
A problem of religious terrorism: The case of ISIS
SADULLAH UÇAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Siyasal BilimlerKapadokya ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
ÖĞR. GÖR. ÇAĞDAŞ SÜMER
- Rusya Federasyonu'nun askeri güvenlik refleksindeki dönüşüm
Transformation in military security reflex of Russian Federation
AHMET SAPMAZ
Doktora
Türkçe
2016
Uluslararası İlişkilerKara Harp Okulu KomutanlığıGüvenlik Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SERTAÇ HAMİ BAŞEREN