Mythopoeic interpretations: Revisionist myth-making and religious critique in the works of Terry Pratchett and Neil Gaiman
Mitopoetik yorumlamalar: Terry Pratchett ve Neil Gaiman'ın eserlerinde yeniden kurgulanan mitler ve dinsel eleştiri
- Tez No: 993843
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ALEV KARADUMAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: İngiliz Dili ve Edebiyatı, English Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: İngiliz romanı, British novel
- Yıl: 2026
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İngiliz Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İngiliz Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Fantastik edebiyat, kadim mitik yapıların çağdaş sosyo-kültürel sorunları ele almak üzere yeniden inşa edildiği bir alan sunarak, kutsal ile rasyonel arasındaki boşluğu dolduran önemli bir araç olarak işlev görmektedir. Bu alan içerisinde mitopoetik fantezi, geleneksel mitik malzemelerin yeniden imgeleştirilmesi yoluyla inşa edilen bir anlatı kipi olarak işlev görmekte ve yerleşik arketipsel yapıları, arkaik toplumlarda sahip oldukları özgün kutsal işlevleri pekiştirmekten ziyade, eleştirel sorgulamaya imkân tanıyan sembolik çerçevelere dönüştürmektedir. Ana akım ideolojilerini sorgulayıp yüce olanı çağrıştıran ikincil dünyalar inşa eden modern fantastik yazarlar yaygın olarak kabul gören düşünce biçimlerini sorgulamak ve baskın ideolojileri tersyüz etmek için mit üretimi ile mit revizyonizmini birlikte kullanmaktadırlar. Böylece okurun hâkim yapıları karşı-okumalar aracılığıyla değerlendirmesine olanak tanımaktadırlar. Bu çerçevede bu tez; mitopoeik fantezinin, yazarların yeniden kurgulanan mitler aracılığıyla sosyo-kültürel meseleleri eleştirel bir biçimde yansıtmasına ve yerleşik dinî normlara meydan okumasına olanak tanıyan yıkıcı bir yazın kipi olarak nasıl işlev gördüğünü tartışmak amacıyla; Terry Pratchett'ın Küçük Tanrılar (1992), Neil Gaiman'ın Amerikan Tanrıları (2001) ve ortaklaşa yazdıkları Kıyamet Gösterisi (1990) eserlerindeki mit üretimi sürecini incelemektedir. Böylece, yeniden kurgulanan mitlerin, miras alınmış anlatıları eleştirel biçimde yeniden şekillendirişini ve dogmatik dinî normları çözümlemek ve altüst etmek için dinî eleştiriyi nasıl kullandığını tartışmaktadır. Bu çalışma dini mit eleştirisi alanında Mircea Eliade ve Joseph Campbell'ın kurucu teorilerinden hareketle mitin edebiyattaki değişen rolüne ilişkin değerlendirmeler sunmaktadır. İnceleme özellikle Eliade'ın sekülerleşmiş bir dünyada kutsalın kalıcı varlığına ve insanın ilahi olanı kavrayışını şekillendirmedeki rolüne dair görüşünü ve Campbell'ın çağdaş toplumun ruhsal ihtiyaçlarına yanıt olarak yaratıcı mitolojiye verdiği önemi esas almaktadır. Dolayısıyla tez, Gaiman ve Pratchett'ın kurumsallaşmış dini sorguladıklarını ve dogmatik anlatıların istikrarsızlığını açığa çıkardıklarını; miti eleştirel düşünce ve toplumsal yorum için dinamik bir araca dönüştürerek sabit teolojik kesinlikler yerine insan öznesini ve ahlaki karmaşıklığı önceliklendirdiklerini savunmaktadır.
Özet (Çeviri)
Fantasy literature serves as a significant medium for bridging the gap between the sacred and the rational, providing a space where ancient mythic structures are reconstructed to address contemporary socio-cultural issues. Within this field, mythopoeic fantasy functions as a narrative mode constructed through the reimagination of traditional mythic materials, transforming established archetypal structures into symbolic frameworks for critical inquiry rather than reinforcing their original sacred functions in archaic societies. By constructing secondary worlds that evoke the transcendent while challenging mainstream ideologies, modern fantasy writers employ mythopoeia, or myth-making practices, along with myth revisionism to challenge established thinking and subvert mainstream ideologies, enabling readers to engage with the counter-readings of dominant structures. Therefore, this dissertation examines mythopoeia in Terry Pratchett's Small Gods (1992), Neil Gaiman's American Gods (2001), and their co-authored Good Omens (1990) to discuss how mythopoeic fantasy functions as a subversive mode of writing in which the authors utilise revisionist myth-making to critically reflect upon socio-cultural issues and challenge dominant religious norms. Thus, it discusses how revisionist myth-making critically reshapes inherited narratives, employing religious criticism to deconstruct and subvert dogmatic religious norms. Drawing on the foundational theories of Mircea Eliade and Joseph Campbell from the field of religious myth criticism, this study offers insights into the evolving role of myth in literature. Specifically, the analysis employs Eliade's perspective on the enduring persistence of the sacred in a desacralised world and its role in shaping human understanding of the divine, along with Campbell's emphasis on creative mythology as a response to the spiritual needs of contemporary society. Hence, the dissertation argues that Gaiman and Pratchett negate institutionalised religion and expose the instability of dogmatic narratives to prioritise human agency and moral complexity over fixed theological certainties by transforming myth into a dynamic medium for critical thinking and social commentary.
Benzer Tezler
- Friedrich Wilhelm Nietzsche felsefesinde yaşam-sanat ilişkisi
The relaton between life and art in Friedrich Wilhelm Nietzsche philosophy
LEYLA KILINÇ
- Ahmet Mithat Efendi'nin romanlarında erkek narsisizmi
Male narcissism in the novels of Ahmet Mithat Efendi
HİLAL TÜLEGEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Türk Dili ve EdebiyatıErciyes ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜLYA ARGUNŞAH
- Uygur efsaneleri üzerinde bir araştırma (inceleme ve metinler)
A research on the Uighur legends (analyses and texts)
ADEM ÖGER
Doktora
Türkçe
2008
Türk Dili ve EdebiyatıEge ÜniversitesiTürk Dünyası Araştırmaları Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MUSTAFA ARSLAN
- Dialectics of nationalism:Eethnos, demos, cosmos
Milliyetçiliğin diyalektiği: Ethnos, demos, cosmos
RUHTAN YALÇINER
Doktora
İngilizce
2010
Siyasal BilimlerHacettepe ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü
DOÇ. DR. AYLİN ÖZMAN ERKMAN
- Ahmet Hamdi Tanpınar'ın eserlerinde mitoloji
Mythology in the works of Ahmet Hamdi Tanpınar
BANU KIRAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2004
Türk Dili ve EdebiyatıMarmara ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. MUHAMMET GÜR