Reddedilme duyarlılığının klinik, bilişsel ve sosyal değişkenler ile ilişkisi
The relationship between rejection sensitivity with depression, codependency and self silencing
- Tez No: 994122
- Danışmanlar: PROF. DR. CUMHUR TAŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Üsküdar Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmada reddedilme duyarlılığının depresyon, ilişki bağımlılığı ve kendini susturma ile ilişkisi incelenmiştir. Araştırmanın örneklemini 18-62 yaş aralığına sahip toplam 121 katılımcı oluşturmuştur. Ölçekler tesadüfi örnekleme yöntemi kullanılarak Google Forms üzerinden katılımcılarla paylaşılmıştır. Katılımcılara sırasıyla Kişisel Bilgi Formu, Reddedilme Duyarlılığı Ölçeği, Kendini Susturma Ölçeği, Spann-Fischer İlişki Bağımlılığı Ölçeği ve Beck Depresyon Ölçeği uygulanmıştır. Verilerin analizlerinde SPSS 26.0 paket programı kullanılmıştır. Değişkenler arasındaki ilişki düzeylerini incelemek için Spearman sıra farkları korelasyon analizi kullanılmıştır. Regresyon analizlerinde, bağımlı ve bağımsız değişkenlerin normal dağılım varsayımını karşılamaması nedeniyle sıra-dönüşümlü (rank-based) regresyon yaklaşımı kullanılmıştır. Bu yöntemde her bir değişken, kendi dağılımı içinde küçükten büyüğe sıralanarak sıra puanlarına dönüştürülmüş (rank transformation) ve ardından rank-temelli (sıra), tekli (univariate) ve çoklu (multivariate) lineer regresyon analizleri yürütülmüştür. Analiz sonuçlarına göre, tüm modellerde bağımsız değişkenlerin reddedilme duyarlılığı ile anlamlı ve pozitif yönlü ilişkilere sahip olduğu görülmüştür. Ayrıca, ilişki bağımlılığı, depresyon ve kendini susturma düzeyindeki göreli artışların reddedilme duyarlılığı sıra düzeylerindeki anlamlı artışları yordayıcı etkiye sahip oldukları bulunmuştur. Çoklu rank-temelli lineer regresyon analizinde depresyon, kendini susturma ve ilişki bağımlılığı değişkenlerinin birlikte reddedilme duyarlılığı üzerinde anlamlı bir yordayıcı etkiye sahip oldukları görülmüş, değişkenlerin bağımsız etkileri kontrol edildiğinde ise yalnızca depresyonun reddedilme duyarlılığı sıra düzeyleri üzerinde anlamlı ve bağımsız etkisi olduğu bulunmuştur. Araştırma değişkenlerinin sosyo-demografik değişkenlere göre farklılaşma düzeyleri incelendiğinde yalnızca depresyonun yaş ve gelir düzeyine göre anlamlı düzeyde farklılaştığı bulunmuştur. Araştırmanın bulguları ilgili literatür çerçevesinde tartışılmıştır. Reddedilme duyarlılığı, depresyon, ilişki bağımlılığı ve kendini susturma değişkenlerinin bir arada ele alındığı bir çalışmaya rastlanmamıştır, bu nedenle çalışmanın bulgularının literatüre katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
In this study, the relationship between rejection sensitivity with depression, codependency and self silencing were examined. The sample consisted of 121 adult participants aged between 18-62. Scales shared with participants via Google Forms using a random sampling method. Participants were administered a Personal Information Form, Rejection Sensitivity Questionnaire, Silencing the Self Scale, Spann-Fischer Codependency Scale and Beck Depression Inventory, respectively. SPSS 26.0 software package was used for data analysis. Spearman rank correlation analysis was used to examine the relationships between variables. To determine predictive relationships, scale scores that did not meet parametric assumptions were first subjected to rank transformation; subsequently, rank-based univariate and multivariate linear regression analyses were conducted. According to the analysis results, independent variables in all models were found to have significant and positive correlations with rejection sensitivity. Furthermore, it was found that relative increases in the levels of codependency, depression, and self-silencing predicted significant increases in rejection sensitivity rank levels. In the multivariate rank-based linear regression analysis, depression, self-silencing, and codependency alltogether significantly predicted rejection sensitivity; however, when the independent effects of the variables were controlled, only relative increases in depression levels were associated with significant increases in rejection sensitivity levels. When the differentiation levels of the research variables according to socio-demographic variables were examined, only depression was found to differ significantly by age and income level. The findings of the study were discussed within the framework of the relevant literature. No previous study has been found that addresses the variables of rejection sensitivity, depression, codependency and self-silencing together; therefore, the findings of this study are expected to contribute to the literature.
Benzer Tezler
- The relationship between rejection sensitivity and social anxiety: Mediator role of post-event processing and moderator role of difficulties in emotion regulation
Reddedilme duyarlılığı ve sosyal anksiyete ilişkisi: Olay sonrası işlemenin aracı rolü ve duygu düzenleme güçlüğünün düzenleyici rolü
GAMZE SEVİN
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
PsikolojiKoç ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZEYNEP CEREN ACARTÜRK
- Üniversite öğrencilerinde aşırı güvence arayışı, kişilerarası yaşam stresi, reddedilme duyarlılığı ve depresyon arasındaki ilişkilerin incelenmesi
Investigation of the relationship between excessive reassurance seeking, interpersonal life stress, rejection sensitivity and depression in university students
ELİS HACIHASANOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
PsikolojiAcıbadem Mehmet Ali Aydınlar ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. OLGA SELİN HÜNLER ÇİDAM
- Duygu düzenleme güçlüğü ile algılanan ebeveyn tutumu ilişkisinde reddedilme duyarlılığı ve öz-şefkatin aracı rolü
The mediating role of self-compassion and rejection sensitivity in the relationship between perceived parental atti̇tudes and difficulty i̇n emotion regulation
GÖZDE DEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
PsikolojiMarmara ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ELİF YÖYEN
- Borderline kişilik özellikleri ile empati arasındaki ilişkide reddedilme duyarlılığının aracı rolünün incelenmesi
Investigating the mediating role of rejection sensitivity in the relationship between borderline personality traits and empathy
NACİYE SÖYLEMEZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Psikolojiİstanbul Aydın ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ELİF ÖZGE ERBAY
- Üniversite öğrencilerinde reddedilme duyarlılığının; yaşam doyumu, narsisizm, benlik saygısı ve yalnızlık ile ilişkisi
Relationship between rejection sensitivity and satisfaction with life, narcissism, self-esteem and loneliness among university students
ARDA ÇAĞLAYANER
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
PsikolojiMarmara ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ IŞIL ÇOKLAR