Diyanet İşleri Başkanlığı ve sivil toplum kuruluşlarının yükseköğretim gençlerine yönelik yaygın din eğitimi çalışmaları (Ankara örneği)
Presidency of Religious Affairs and non-governmental organizations' informal religious education activities for higher education students (Ankara example)
- Tez No: 994303
- Danışmanlar: PROF. DR. ZEKİ SALİH ZENGİN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Yaygın Din Eğitimi, Diyanet İşleri Başkanlığı, Türkiye Diyanet Vakfı, İlim Yayma Cemiyeti, Sivil Toplum Kuruluşu, Gençlik, Üniversite, Manevi Danışmanlık, Non-formal Religious Education, Presidency of Religious Affairs, Türkiye Religious Foundation, Society for the Dissemination of Knowledge, Non-Governmental Organization, Youth, University, Spiritual Counseling
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Toplumu din konusunda aydınlatma gibi yasal bir görevi bulunan Diyanet İşleri Başkanlığı, her yaş grubuna yaygın din eğitimi hizmeti sunan bir kamu kurumudur. Bu gruplar arasında üniversite gençlerine yönelik yürütülen yaygın din eğitimi faaliyetleri, son yıllarda düzenli ve planlı bir yapı kazanarak gelişme göstermektedir. Yaygın din eğitimi faaliyetleri yürüten diğer kurumlar arasında Sivil Toplum Kuruluşları da bulunmaktadır. Bu kurumlar arasında Türkiye Diyanet Vakfı ve İlim Yayma Cemiyeti Ankara ilinde üniversite öğrencilerine yönelik barınma hizmeti başta olmak üzere yaygın din eğitimi çalışmaları yürütmeleri itibariyle ön plana çıkmaktadır. Çalışmamızın amacı yaygın din eğitimi açısından DİB, TDV ve İYC'nin Ankara'da yapmış oldukları yükseköğretim öğrencilerine yönelik gençlik çalışmalarının program, yöntem, faaliyet alanlarının karşılıklı değerlendirilmesi ve iş birliği imkânlarının ne derece mümkün olduğunun ortaya konulmasıdır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden çoklu durum deseni tercih edilmiş; veri toplama aracı olarak doküman taraması ve yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Araştırma sorularının çoğuna bütün katılımcılar bir veya birden çok cevap vermiş, bazı sorular ise cevapsız kalabilmiştir. Bunda katılımcının konuyla ilgili fikrinin olmaması etkili olmuştur. Araştırma bulgularına göre kamu kurumu olarak DİB son 10 yıllık süre zarfında gençlik faaliyetlerini sistemli bir yaklaşımla geliştirmeye çalışmakta, kurumun gençlik hizmetlerindeki faaliyet alanı, hitap ettiği gençlerin görüş bakımından çeşitliği ve sayıca fazlalığı açısından TDV ve İYC kurumlarından farklılık göstermektedir. Üç kurumun, millî ve manevî değerlere bağlı nesiller yetiştirmeyi amaçlayan benzer bir hedef doğrultusunda, millî eğitimin genel amaçlarıyla uyumlu ve hukuki zemine dayalı hedefler belirlediği görülmüştür. Yaygın din eğitimi açısından kamu ve STK'nın yöntem olarak (sözlü anlatım, konferans, soru-cevap) klasik yöntemleri ağırlıklı olarak tercih ettiği, materyal açısından (kitap, tahta, sunum) geleneksel araçları kullandığı tespit edilmiştir. Yaygın din eğitimi faaliyetlerinde genel olarak teorik eğitimin uygulamaya dönük eğitimden görece fazla olduğu ve eğitimciler tarafından genel olarak izlenen planlı bir müfredat takibi yapılmadığı tespit edilmiş, gençlerin eğitimci personeli genel olarak başarılı bulduğu bulgular sonucunda elde edilmiştir. Betimsel analiz yöntemiyle değerlendirilen bulgular sonucunda, yaygın din eğitimi faaliyetleri açısından Kamu ile STK arasında temel farklılıklar yapısal açıdan kaynaklanmakla birlikte yaygın din eğitimi faaliyetlerinin yöntemi, programı, uygulanması, etkisi ve katkısı açısından Ankara ili özelinde belirgin bir farklılık tespit edilememiş, benzerliklerin daha fazla olduğu görülmüştür. Kamu ve STK arasındaki yapısal farklılıkların, iş birliği imkanlarını tamamen ortadan kaldırmadığı; aksine belirli alanlarda ortak faaliyetlerin yürütülebileceği sonucuna ulaşılmıştır. Elde edilen bulgular neticesinde yaygın din eğitimi faaliyetlerinin geliştirilmesi için çeşitli öneriler sunulmuştur.
Özet (Çeviri)
The Presidency of Religious Affairs (DİB), with a legal duty to enlighten society about religion, is a public institution that provides non-formal religious education services to all age groups. Among these groups, non-formal religious education activities targeting university students have gained a systematic and planned structure and have been developing in recent years. Other institutions conducting non-formal religious education activities include non-governmental organizations. Among these institutions, the Turkish Religious Foundation (TDV) and the Society for the Dissemination of Knowledge (İYC) stand out in Ankara for their non-formal religious education activities, particularly those providing accommodation services for university students. The purpose of our study is to mutually evaluate the programs, methods, and areas of activity of the youth work conducted by the DİB, TDV, and İYC in Ankara for higher education students in terms of non-formal religious education and to demonstrate the feasibility of collaboration opportunities. A multiple-case study design, a qualitative research method, was employed in the study; document review and a semi-structured interview form were used as data collection tools. Most of the research questions were answered by all participants with one or more answers, while some questions remained unanswered. This was due to the participant's lack of opinion on the topic. According to the research findings, the DIB, as a public institution, has been striving to develop youth activities with a systematic approach over the past 10 years. The institution's scope of youth services differs from the TDV and IYC in terms of the diversity of views and the sheer number of young people it serves. It was observed that all three institutions, with a similar goal of raising generations committed to national and spiritual values, have established goals aligned with the general goals of national education and based on a legal basis. In terms of non-formal religious education, it has been determined that public institutions and NGOs predominantly prefer classical methods (oral lectures, conferences, question-and-answer) and utilize traditional materials (books, blackboards, presentations). It has been determined that in non-formal religious education activities, theoretical instruction is generally more prevalent than practical instruction, and educators generally do not follow a planned curriculum. Findings indicate that young people generally find the educators successful. The findings, evaluated using descriptive analysis, revealed that while the fundamental differences between public and NGOs in terms of non-formal religious education activities stem from structural differences, no significant differences were identified in Ankara province in terms of the method, program, implementation, impact, and contribution of non-formal religious education activities; more similarities were observed. It was concluded that the structural differences between public and NGOs do not completely eliminate opportunities for collaboration; on the contrary, joint activities can be undertaken in certain areas. Based on the findings, various recommendations for improving non-formal religious education activities are presented.
Benzer Tezler
- Yükseköğretim öğrencilerinin mezhep algısı (Yalova Üniversitesi örneği)
Perceptions of sects among higher education students (The case of Yalova University)
KERİM KARADAĞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimYalova ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HASAN GÜMÜŞOĞLU
- Türkiye'de sivil toplum kuruluşlarının yaygın din eğitimine etkisi: YEKDER örneği
The effect of non-governmental organizations on public religious education in Turkey: The case of YEKDER
RABİA ERDOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
DinMarmara ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. RAMAZAN GÜREL
- Faith-based diplomacy of Turkey: Diyanet in Africa
Türkiye'nin inanç temelli diplomasisi: Afrika'da Diyanet İşleri Başkanlığı
BEDİRHAN KIR
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
Uluslararası İlişkilerBoğaziçi ÜniversitesiAtatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYDIN BABUNA
- Türkiye'de din eğitimi politikaları: Yasal-kurumsal çerçeve ve aktörler
Religious education policies in Turkey: Legal-institutional framework and actors
MEHMET YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Kamu YönetimiKaramanoğlu Mehmetbey ÜniversitesiKamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEFA USTA
- Türkiye'nin Arnavutluk'ta uyguladığı kültür politikası ve Bektaşiler
The cultural policy applied of Turkey in Albania and the Bektashis
SENA ABSARILIOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Halk Bilimi (Folklor)Eskişehir Osmangazi ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KÜRŞAT ÖNCÜL