Total diz protezi ameliyatının yaşam kalitesine ve ağrıya etkisinin belirlenmesi
Determining the effect of total knee arthroplasty quality of life and pain status
- Tez No: 994313
- Danışmanlar: PROF. DR. AFSUN EZEL ESATOĞLU
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Sağlık Yönetimi, Sağlık Kurumları Yönetimi, Healthcare Management, Health Care Management
- Anahtar Kelimeler: Hastaneler, Kamu hastaneleri, Yaşam kalitesi, Hospitals, Quality of life
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sağlık Kurumları Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Çalışma, bir araştırma hastanesinin ortopedi kliniklerinde TDP ameliyatı geçiren hastalarda, ameliyatın hastaların ağrı durumuna ve yaşam kalitesine etkisini incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırma evrenini Sağlık Bilimleri Üniversitesi DışkapıYıldırım Beyazıt Eğitim ve Araştırma Hastanesi Ortopedi Kliniklerinde 23.02.2022-30.04.2023 tarihleri arasında yatan TDP ameliyatı öncesi 142 hasta oluşturmuştur. Araştırmaya, TDP ameliyatı uygulanan 190 hastadan, araştırmayı kabul etmeyen 20 hasta, işitme engelli 10 hasta, Alzheimer teşhisi olan 5 hasta, Türkçe konuşamayan ve sözel iletişim kurulamayan 8 hasta, ameliyat sonrası 3. ayda telefonla ulaşılamayan 5 hasta dahil edilmemiştir. Hastaların yaşam kaliteleri, SF-36 ve WOMAC ölçeklerinin ameliyat öncesi, ameliyat sonrası 3. ve 6.ayda uygulanması ile değerlendirilmiştir. Hastaların ağrı durumları ameliyat öncesi, ameliyat sonrası 3. ve 6. ayda VAS formuyla tespit edilmiştir. Verilerin analizinde, sosyo-demografik, sağlık hastalık verilerinin tanımlayıcı istatistiklerine, yaşam kalitesi ölçeklerin geçerlik güvenilirliğine, yaşam kalitesi ve ağrı durumlarının ameliyat öncesi, ameliyat sonrası 3. ay ve 6 ay bulgularına, hipotezlere ve lineer mix model regresyon analizine yer verilmiştir. Araştırmaya katılan hastaların %83,8'i kadın, ortalama yaşları 67 (46-87), %67,6'sı evli, %62'si ilköğretim mezunu, %78,2'sinin gelir durumu orta olarak bulunmuştur. Hastaların ortalama yatış gün sayısı 3 (2-8) 'tür. Hastaların ortalama BKİ 31,65 kg/m2 (18-48,40) olup, %21,8'inde ek hastalık bulunmamaktadır. Ek hastalığa sahip olan hastaların %62,7'sinde hipertansiyon, %28,2'sinde diyabet, %16,1'inde solunum yolu hastalıkları bulunmaktadır. Hastaların, yaşam kalitesi WOMAC ve SF-36 ölçekleri ile ağrı durumu VAS skoruyla değerlendirilmiştir. Hastaların WOMAC toplam skoru ve alt boyutlarının skorları ameliyat öncesi, ameliyat sonrası 3. ay ve 6. ayzaman noktaları arasındaki farklılığı istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0,001). Hastaların SF-36'nın alt boyutlarının skorları, ameliyat öncesi, ameliyat sonrası 3. ay ve 6. ay zaman noktaları arasındaki farklılığı istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0,001). Hastaların ağrı durumunu gösteren VAS skorlarının ameliyat öncesi, ameliyat sonrası 3. ay ve 6. ay zaman noktaları arasındaki farklılığı istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0,001). Ameliyat öncesi, ameliyat sonrası 3. ay ve 6. ay zaman VAS skorları BKİ'ne göre istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermemiştir (p>0,001). Ameliyat öncesi VAS skorları açısından cinsiyete göre istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmuştur (p=0,020). Kadınlarda ameliyat öncesi VAS ortancası 10 iken, erkeklerde 8,70'dir. Cinsiyete göre ameliyat sonrası 3. ay VAS (p=0,817) ve ameliyat sonrası 6. ay VAS (p=0,207) skorları açısından istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmamaktadır. Yaş grupları arasında ameliyat öncesi VAS skorları açısından istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmamıştır (p=0,087). Ameliyat sonrası 3. ay VAS skorları açısından yaş değişkenine göre istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmuştur (p=0,036). Ameliyat sonrası 6. ay VAS skorları açısından yaş değişkenine göre istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmuştur (p=0,007, p=0,001). WOMAC toplam skorları içeren lineer mix model analizi sonuçlarına göre yükseköğrenim mezunu olan bireylerin ölçek puanlarının okuryazar olmayan gruba kıyasla ortalama 13,94 puan daha düşük olduğu saptanmıştır (β=13,94, p:0,030). Hastaların VAS skorlarını içeren lineer mix model analizi sonuçlarına göre ortaöğretim mezunu olan bireylerin ölçek puanlarının okuryazar olmayan gruba kıyasla ortalama 2,23 puan daha düşük olduğu saptanmıştır (β: -2,23, p=0,002). Hastaların SF-36 skorlarını içeren lineer mix model analizi sonuçlarına göre hipertansiyonu olan hastaların ölçek puanının hipertansiyonu olmayan hastalara göre ortalama 55,49 puan daha düşüktür ve farklılık istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (β=55,49, p= 0,007). Sonuç olarak, TDP ameliyatı araştırmaya katılan hastaların yaşam kalitelerini iyileştirmiş, ağrı durumlarında iyileşme sağlamıştır. Ağrı durumu öğrenim durumundan, yaşam kalitesi de hipertansiyon hastalığından etkilenmiştir. Bu doğrultuda TDP ameliyatı uygulanan bireylere özel multidisipliner bir yaklaşımla ameliyat öncesi ve sonrası tedavi ve bakım sağlamanın önemli olacağı düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
This study was conducted to examine the effects of total knee arthroplasty (TKA) surgery on the pain status and quality of life of patients who underwent the procedure in the orthopedic clinics of a research hospital. The study population consisted of 142 patients admitted to the Orthopedics Clinics of Dışkapı Yıldırım Beyazıt Training and Research Hospital, Health Sciences University, between February 23, 2022, and April 30, 2023, who were pre-operative with TDP surgery. Out of 190 patients who underwent TDP surgery, 20 patients who refused to participate, 10 hearing-impaired patients, 5 patients diagnosed with Alzheimer's disease, 8 patients who could not speak Turkish or communicate verbally and 5 patients who could not be reached by phone at 3 months post-surgery were excluded from the study. The patients'quality of life was assessed using the SF-36 and WOMAC scales before surgery, and at 3 and 6 months post-surgery. Pain levels were determined using a VAS scale before surgery, and at 3 and 6 months post-surgery. The data analysis included descriptive statistics of socio-demographic and health disease data, validity and reliability of quality of life scales, preoperative, 3-month and 6-month postoperative quality of life and pain status findings, hypotheses, and linear mixed model regression analysis. %83,8 of the patients participating in the study were female, their average age was 67 (46-87), %67,6 were married, %62 had completed primary education, and %78,2 had a middle income level. The average length of hospital stay was 3 (2-8) days. The average BMI of the patients was 31,65 kg/m2 (18-48.40) and %21,8 had no additional diseases. Of the patients with additional diseases, %62,7 had hypertension, %28,2 had diabetes and %16,1 had respiratory diseases. The patients'quality of life was assessed using the WOMAC and SF-36 scales, and their pain status was assessed using the VAS score. The differences in patients'total WOMAC score and subscale scores between preoperative, 3-month postoperative, and 6-month time points were found to be statistically significant (p<0,001). The differences in patients'SF-36 subscale scores between preoperative, 3-month postoperative, and 6-month time points were found to be statistically significant (p<0,001). The differences in patients'VAS scores, indicating pain status, between preoperative, 3-month postoperative, and 6-month time points were found to be statistically significant (p<0,001). Preoperative, 3-month postoperative, and 6-month time points did not show a statistically significant difference according to BMI (p>0,001). A statistically significant difference was found according to gender in preoperative VAS scores (p=0,020). The median preoperative VAS score was 10 in women and 8,70 in men. There were no statistically significant differences in VAS scores at 3 months postoperatively (p=0,817) and 6 months postoperatively (p=0,207) based on gender. There was no statistically significant difference in preoperative VAS scores between age groups (p=0,087). A statistically significant difference was found in VAS scores at 3 months postoperatively based on age (p=0,036). A statistically significant difference was found in VAS scores at 6 months postoperatively based on age (p=0,007, p=0,001). According to the results of the linear mixed model analysis including WOMAC total scores, individuals with higher education degrees had an average of 13,94 points lower scale scores compared to the illiterate group (β=13,94, p:0,030). According to the results of the linear mixed model analysis including the patients'VAS scores, it was found that individuals who had completed secondary education had scale scores that were, on average, 2,23 points lower than the illiterate group (β: -2,23, p=0,002). According to the results ofthe linear mixed model analysis including the patients'SF-36 scores, the scale score of patients with hypertension was on average, 55,49 points lower than that of patients without hypertension and the difference was found to be statistically significant (β=55,49, p=0,007). In conclusion, TKA improved the quality of life and pain levels of the patients participating in the study. Pain level was affected by educational level, and quality of life was affected by hypertension. Therefore, it is considered important to provide pre- and post-operative treatment and care with a multidisciplinary approach specific to individuals undergoing TKA.
Benzer Tezler
- Gonartrozlu hastalarda total diz protezinin yaşam kalitesi üzerine etkisi
Effect on quality of life in patients with knee OAtotal knee prosthesis
ÖZLEM YILDIZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
Ortopedi ve TravmatolojiAfyon Kocatepe ÜniversitesiCerrahi Hastalıklar Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÖKHAN MARALCAN
- Osteoartrit nedeniyle yapılan total eklem artroplastisi ameliyatının anksiyete ve depresyon üzerine etkisi
The effect of total joint arthroplasty surgery performed on osteoarthritis patients on the anxiety and depression
ELŞAD OSMANLI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Ortopedi ve TravmatolojiGazi ÜniversitesiOrtopedi ve Travmatoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SACİT TURANLI
- Total diz protezi ameliyatına hazırlık programının ağrı, fonksiyonel durum ve yaşam kalitesine etkisi
The effect of the total knee replacement surgery preadmission program on the pain, functional status and quality of life
HALE TURHAN DAMAR
Doktora
Türkçe
2018
HemşirelikDokuz Eylül ÜniversitesiCerrahi Hastalıklar Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZLEM BİLİK
- Yaşlı gonartrozlu hastalarda total diz protezinin yaşam kalitesi üzerine etkisinin belirlenmesi
Determination the effect of total knee arthroplasty on quality of life of old patients with gonarthrosis
SELDA TIRAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Halk Sağlığıİstanbul Medipol ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NİHAL SUNAL
- Total diz protezi geçiren hastalarda bakım bağımlılığı düzeylerinin iyileşmeye etkisi
The effect of care addiction levels on improvement in patients with total knee prosthesis
ESRA NACAKÇIOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
HemşirelikSakarya ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HANDE CENGİZ AÇIL