Göç ve kadın: Türkiye'deki kadın göçmenlerin durumu
Migration and woman: The situation of women immigrant in the Türkiye
- Tez No: 994393
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ SUAT TAŞKESEN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Siyasal Bilimler, Uluslararası İlişkiler, Political Science, International Relations
- Anahtar Kelimeler: Küreselleşme, Göç, Toplumsal Cinsiyet, Göçün Kadınlaşması, Kadın Göçmenler, Türkiye'de Göç, Göç Politikaları, Globalization, Migration, Gender, Feminization of Migration, Migrant Women, Migration in Turkey, Migration Policies
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kapadokya Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim, Öğretim ve Araştırma Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İnsanlığın varoluş tarihi ile özdeş olan, kişilerin ve toplulukların bulundukları yeri bazı sebeplerden dolayı terk etme durumu olarak bilinen göç olgusu, küreselleşmenin etkisi ile artarak devam eden bir yapıya bürünmüştür. Toplumların birbirleri ile olan etkileşimi ve bu etkileşim sonucunda sosyal, ekonomik, eğitim gibi alanlardaki statü farklılıkları giderek daha da görülür hale gelmiş ve göç çağı olarak nitelendirilen bu dönemde göçmen sayısında da ciddi artışlar söz konusu olmuştur. Ancak, birey veya toplulukları göçe iten sebeplere bakıldığında, göç olgusunun her zaman isteğe bağlı olmadığı anlaşılmaktadır. 1970 yılı itibariyle refah devletinin çöküşü, neo-liberal politikaların uygulanması, sosyal ve ekonomik alanda değişimlerin yaşanması, dünyanın her yerinde yaşanan savaşlar, kadınlar üzerinde yıkıcı bir süreç yaşatmış ve kadınları olumsuz yönde etkilemiştir. Bu olumsuz etkiler ise göç olgusunu giderek kadınlaştırmıştır. Uzun yıllar boyunca göç süreci, erkekler üzerinden ele alınarak yalnızca erkek bireylerin aldıkları karar olarak kabul edilmiş ve kadın bireyler bu süreçte görünmez ve sessiz aktörler olarak arka planda bırakılmıştır. Ancak, son yıllarda kadın göçmen sayısındaki artışlar ve kadınların iş gücü piyasasında yer almaya başlamış olmaları bu süreçte kadınları görünür hale getirmiştir. Elbette her birey göç sürecinden olumsuz etkilenmektedir ancak, kadın göçmenler bu zorlayıcı süreci daha keskin bir biçimde hissetmekte ve bu süreç kadınlar üzerinde daha derin izler bırakmaktadır. Bu hassasiyet ile yola çıkarak araştırmada, göçün kadınlaşan yapısını görünür kılınarak; Türkiye'de yaşamını süren kadın göçmenlerin karşılaştıkları kültürel, sosyoekonomik ve hukuki zorluklar, toplumsal cinsiyet perspektifiyle ele alınarak detaylı bir şekilde incelenecektir. Göçün kadınlaşması olgusu çerçevesinde kadın göçmenlerin sadece eş veya aile bireyi olarak değil; eğitim, ekonomi, siyasi ve güvenlik gibi etkenler ile bağımsız bireyler olarak göç ettikleri gözlemlenmektedir. Bu kapsamda tezde, kadın göçmenlerin Türkiye'ye göç etme nedenleri ve beraberinde karşılaştıkları çok katmanlı ayrımcılık şekilleri, yasal statüleri sebebiyle yaşadıkları güvencesizlik, istihdam erişim engelleri, toplumsal cinsiyet temelli şiddet, kültürel entegrasyon süreçleri derinlemesine incelenmiştir. Göçmen kadınların çalışma hayatında yer alış biçimleri, sağlık ve eğitim sistemlerine erişimleri ve kamusal alanda karşı karşıya kaldıkları ayrımcılıklar; cinsiyet temelli ve göçmen olmanın getirmiş olduğu kırılganlıklar ile şekillenmektedir. Ayrıca çalışmada, Türkiye'nin uyguladığı göç politikaları ve yasal düzenlemeler ile beraberinde yerel yönetimlerin uygulamaları, sivil toplum kuruluşlarının göçmen kadınlar üzerindeki rolleri derinlemesine incelenmiş; bu uygulanan politikaların göçmen kadınların ihtiyaçlarına ne boyutta karşılık verdiği sorgulanmıştır. Kadınların sosyal hizmetlerden yararlanamamasının ardında birçok yapısal nedenin olduğu saptanmıştır. Bu kapsamda uygulanan politikaların, sosyal hizmetlerin ve sunulan diğer tüm destek mekanizmalarının daha kapsayıcı ve özellikle kadın odaklı olarak yeniden yapılandırılması gerektiği sonucuna varılmıştır.
Özet (Çeviri)
Migration, which has existed throughout human history and is defined as the phenomenon of individuals or communities leaving their current location for various reasons, has gained a growing and continuous character under the influence of globalization. As interactions between societies have increased, the resulting disparities in social, economic, and educational status have become more visible. This era, now referred to as the age of migration, has witnessed a significant rise in the number of migrants. However, when the factors driving individuals or communities to migrate are examined, it becomes evident that migration is not always a voluntary process. Since the 1970s, with the collapse of the welfare state, the implementation of neo-liberal policies, and global socio-economic transformations and conflicts, women have been disproportionately affected, making the migration process more challenging and gendered. Historically, migration processes have been considered male-dominated, with decisions assumed to be made primarily by men, while women were rendered invisible and passive participants. However, the recent increase in the number of female migrants and their growing presence in the labor market has made women more visible actors in migration. Although all individuals experience challenges during migration, women often encounter deeper, more complex difficulties, and the impact on them is more severe. Motivated by this sensitivity, the present study aims to reveal the feminization of migration and to examine in detail, from a gender perspective, the cultural, socio-economic, and legal difficulties faced by migrant women living in Turkey. Within the framework of the feminization of migration, it is observed that women now migrate not only as spouses or family members but also as independent individuals seeking better opportunities in education, economy, politics, and security. Accordingly, the thesis explores the reasons behind women's migration to Turkey, as well as the multi-layered forms of discrimination they face, the insecurity caused by their legal status, barriers to employment, gender-based violence, and cultural integration processes. The forms of migrant women's participation in the labor force, their access to healthcare and education systems, and the discrimination they face in public spaces are shaped by vulnerabilities stemming from both gender and migration status. In addition, the study examines Turkey's migration policies, legal regulations, and the roles of local governments and non-governmental organizations in the lives of migrant women. It critically analyzes the extent to which these policies address the needs of migrant women and identifies various structural barriers that prevent women from accessing social services. The study concludes that existing policies, social services, and support mechanisms must be restructured in a more inclusive and explicitly gender-sensitive manner.
Benzer Tezler
- Göç, kadın, sosyal uyum ve sivil toplum kuruluşları: Şanlıurfa'daki Suriyeli kadın göçmenlerin sosyal uyumuna STK'ların katkısı
Migration, women, social integration, and NGOs: The contribution of NGOs to the social integration of Syrian female migrants in Şanlıurfa
NESRİN KARABAKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
SosyolojiGaziantep ÜniversitesiKadın Çalışmaları Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. ZEYNEL ÖZLÜ
- Gender and migration from afghanistan: An analysis of women's empowerment and migration
Afganistan'dan toplumsal cinsiyet ve göç: Kadınların güçlendirilmesi ve göç analizi
FARAHNAZ RAHMANI
Yüksek Lisans
İngilizce
2019
Sosyolojiİstanbul Aydın ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HATİCE DENİZ YÜKSEKER
- The work strategies and experiences of the wave of 1989 immigrants from Bulgaria settled in Ankara
Ankara'da yerleşmiş 1989 Bulgaristan göçmenlerinin çalışma stratejileri ve deneyimleri
İLHAN ZEYNEP KARAKILIÇ
Yüksek Lisans
İngilizce
2007
SosyolojiOrta Doğu Teknik ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. AYKAN ERDEMİR
- Yerel kapsayıcı politika ve uygulamaların Suriye kökenli göçmenlerin sosyal uyumu üzerindeki etkisi: Zeytinburnu örneği
The effect of local inclusive policies and practices on the social cohesion of Syria origin immigrants: The case of Zeytinburnu
PAPATYA BOSTANCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLDEN ERKUT
- Suriyeli göçmenlerde yoksulluk ve gündelik hayatta zorluklarla başa çıkma taktikleri: İstanbul-Esenyurt örneği
Poverty and coping tactics with challenges in daily life among syrian migrants: The case of Istanbul- Esenyurt
SİMGE MERT
Doktora
Türkçe
2026
Sosyolojiİstanbul ÜniversitesiGenel Sosyoloji ve Metodoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SEDA GÜVEN