Özel yetenekli öğrencilerin İngilizceyi öğrenme süreçlerini etkileyen dışsal ve içsel motivasyon faktörlerinin incelenmesi
Examination of external and internal motivation factors affecting gifted students' English language learning processes
- Tez No: 994546
- Danışmanlar: PROF. DR. REMZİ YAVAŞ KINCAL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Özel yetenekli birey, İki kere farklı (2e) birey, Motivasyon, Dışsal motivasyon, İçsel motivasyon, Ortaokul, Gifted individual, Twice exceptional (2e) individual, Motivation, External motivation, Internal motivation, Secondary school
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, özel yetenekli ortaokul öğrencilerinin İngilizce öğrenme süreçlerinde gözlemlenen motivasyon kaybı ve düşük performans risklerini anlamak amacıyla, öğrenme motivasyonlarını belirleyen içsel ve dışsal faktörlerin dinamik etkileşimini bütüncül bir bakış açısıyla analiz etmeyi amaçlamaktadır. Araştırmanın yöntemi, 1981–2025 yılları arasında yayımlanmış, çoğunluğu (%51,66) son beş yıla ait olan toplam 160 akademik makalenin (150'si İngilizce, 10'u Türkçe) sistematik olarak seçilip belge analizi ve nitel içerik analizi teknikleriyle incelenmesine dayanmaktadır. Analiz sonucunda motivasyonu etkileyen kaynaklar ve engelleyiciler; Öğretim Programı ve Strateji Farklılaştırması, Öğretmen Yeterliliği ve Etkileşim Rolü, Bilişsel ve Duyuşsal Süreçler ile Çift Yönlü Etkileyen Dışsal Faktörler olmak üzere dört temel kategori altında sınıflandırılmıştır. Bulgular, özel yetenekli öğrencilerin öğrenme motivasyonunun, içsel ve dışsal faktörlerin karşılıklı ve karmaşık etkileşiminden oluştuğunu ortaya koymaktadır. Dışsal faktörler kapsamında, öğrencilerin bilişsel kapasitelerine uygun bireyselleştirilmiş, zenginleştirilmiş ve hızlandırılmış programlara duyulan ihtiyaç; öğretmenin ise bilgi aktarıcı konumdan rehberlik eden bir role evrilmesi gerektiği öne çıkmaktadır. İçsel dinamiklerde ise yüksek merak, öğrenme arzusu ve meta bilişsel farkındalık gibi güçlü yönler bulunsa da, öğrencilerin üretim odaklı dil becerilerinde yoğun kaygı yaşadığı belirlenmiştir. Ayrıca hem özel yetenekli hem de ek engeli bulunan“İki Kere Özel (2e)”öğrencilerin, mevcut sistem içerisinde yüksek risk altında oldukları vurgulanmıştır. Çalışmanın alana temel katkısı, Öz Belirleme Kuramının özel yetenekli öğrencilerin ihtiyaçları bağlamında geçerliliğinin derinleştirilmesidir. Elde edilen sonuçlar, içsel motivasyon kaynaklarını destekleyen, öğretmen yeterliliğine dayalı ve farklılaştırılmış bir öğrenme ortamının, özel yetenekli öğrencilerin sürdürülebilir başarısı için belirleyici olduğunu göstermektedir.
Özet (Çeviri)
This study aims to analyze the dynamic interaction of intrinsic and extrinsic factors determining learning motivation from a holistic perspective, in order to understand the risks of motivation loss and low performance observed in the English learning processes of gifted middle school students. The research method is based on the systematic selection and examination of a total of 160 academic articles (150 in English, 10 in Turkish) published between 1981 and 2025, the majority of which (51.66%) belong to the last five years, using document analysis and qualitative content analysis techniques. As a result of the analysis, the sources and barriers affecting motivation were classified under four main categories: Curriculum and Strategy Differentiation, Teacher Competency and Interaction Role, Cognitive and Affective Processes, and Extrinsic Factors with Two-Way Influence. The findings reveal that the learning motivation of gifted students is composed of the reciprocal and complex interaction of intrinsic and extrinsic factors. Within the scope of extrinsic factors, the need for individualized, enriched, and accelerated programs suitable for students' cognitive capacities is highlighted, as is the need for the teacher to evolve from an information transmitter to a guiding and mentoring role. In terms of intrinsic dynamics, although students possess strengths such as high curiosity, desire to learn, and metacognitive awareness, they were found to experience intense anxiety in productive language skills. Furthermore, it is emphasized that Twice-Exceptional (2e) students, who are both gifted and have an additional disability, are at higher risk within the current system. The study's main contribution to the field is the deepening of the validity of Self-Determination Theory within the context of the intellectual challenge and metacognitive needs of gifted students. The results indicate that a differentiated learning environment based on teacher competency and supportive of intrinsic motivational resources is determinant for the sustainable success of gifted students.
Benzer Tezler
- Ovulasyon indüksiyonu tedavisinde folliküler gelişimin ultrasonografik takibi
Başlık çevirisi yok
MERİH BAYRAM
- Bazı sert çekirdekli meyve türlerinde döllenme biyolojisi üzerinde yöntem çalışmaları
Başlık çevirisi yok
ATBİMOĞLU ADALET
