Sivil toplum kuruluşlarının sosyal politika bağlamında çevresel sorunlarla mücadeleye katkıları
Non-governmental organizations in the context of social policy contributions to the fight against environmental problems
- Tez No: 994888
- Danışmanlar: PROF. DR. HASAN EJDER TEMİZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri, Labour Economics and Industrial Relations
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Mersin Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, küresel çevre krizini yalnızca ekolojik bir bozulma olarak değil; aynı zamanda sosyal adalet, eşitlik, refahın yeniden dağılımı ve demokratik yönetişimle yakından ilişkili, çok boyutlu bir sosyal politika meselesi olarak ele almaktadır. Çalışma, çevre odaklı sivil toplum kuruluşlarının (STK'ların) sosyal politika alanındaki rollerini hem küresel ölçekte hem de Türkiye bağlamında inceleyerek, bu kuruluşların çevresel risklerin toplumsal etkilerini görünür kılma, dezavantajlı grupların iklim kırılganlığını azaltma ve çevresel adaletin kurumsallaştırılmasına katkıda bulunma kapasitelerini kapsamlı biçimde değerlendirmektedir. İklim değişikliği, enerji dönüşümü, biyoçeşitlilik kaybı ve çevresel eşitsizliklerin kesiştiği günümüzde, çevre STK'ları hem“iklim refahı”anlayışının sahadaki taşıyıcıları hem de hak temelli çevresel taleplerin demokratik temsilcileri olarak öne çıkmaktadır. Çalışmada sivil toplumun tarihsel gelişimi, modern çevre hareketlerinin yükselişi ve Rio Zirvesi sonrası çevresel yönetişim süreçlerinin kurumsallaşması analiz edilerek, STK'ların savunuculuk, bilgi üretimi, topluluk temelli dayanıklılık ve katılımcı demokrasi gibi işlevlerinin sosyal ve çevresel politika kesişiminde nasıl konumlandığı incelenmiştir. Literatür, neoliberal dönemde artan fon bağımlılığı, proje odaklı çalışma biçimleri ve teknikleşmiş katılım mekanizmalarının STK'ların uzun vadeli politika etkisini sınırladığını göstermektedir. Türkiye bağlamında bulgular, çevre STK'larının iklim değişikliği, enerji yoksulluğu, yerel çevre tahribatı ve çevresel eşitsizlikler gibi alanlarda kritik roller üstlendiğini, ancak kurumsal özerklik eksikliği, yasal belirsizlikler, finansal kırılganlık ve devletle asimetrik ilişki dinamikleri nedeniyle etkilerinin çoğu zaman kırılgan olduğunu ortaya koymaktadır. Tez kapsamında incelenen Akdeniz Üçüncü Göz Eğitim ve Gençlik Derneği örneği, çevre STK'larının hem ekolojik koruma hem de sosyal kapsayıcılık üretimi yoluyla yerel ölçekte bütüncül katkılar sunabileceğini göstermektedir. Genel olarak çalışma, çevre STK'larının çevre ve sosyal politikanın kesişiminde giderek daha merkezi aktörler hâline geldiğini; ancak mevcut yönetişim ve finansman yapılarının bu potansiyeli sınırlandırdığını belirterek daha demokratik ve bütüncül bir ekososyal politika çerçevesi önermektedir.
Özet (Çeviri)
This thesis approaches the global environmental crisis not only as a form of ecological degradation but also as a multidimensional social policy issue closely linked to social justice, equality, welfare redistribution, and democratic governance. It examines the role of environmental Non-Governmental organizations (NGOs) in this field at both the global and national levels, assessing their capacity to make environmental risks socially visible, reduce the climate vulnerability of disadvantaged groups, and contribute to the institutionalization of environmental justice. In a period marked by the intersection of climate change, energy transition, biodiversity loss, and environmental inequalities, environmental NGOs have emerged as key actors that both operationalize the idea of“climate welfare”and represent rights-based environmental demands within democratic processes. The thesis analyzes the historical evolution of civil society, the rise of modern environmental movements, and the institutionalization of environmental governance after the Rio Summit. It evaluates how NGOs' functions -such as advocacy, knowledge production, community-based resilience building, and participatory democracy- are positioned at the intersection of social and environmental policy. The literature demonstrates that neoliberal-era funding dependencies, project-based operational models, and increasingly technical participation mechanisms significantly constrain the long-term policy influence of NGOs. In the Turkish context, the findings indicate that environmental NGOs play critical roles in areas such as climate change, energy poverty, local environmental degradation, and environmental inequalities. However, limited institutional autonomy, legal ambiguities, financial fragility, and asymmetrical state–civil society relations often weaken their effectiveness. The case of the Third Eye Education and Youth Association of Mediterranean illustrates how local environmental NGOs can provide holistic contributions by combining ecological conservation with social inclusion practices. Overall, the study concludes that environmental NGOs are becoming increasingly central actors at the intersection of environmental and social policy. Yet existing governance and funding structures restrict their transformative potential, underscoring the need for a more democratic, inclusive, and integrated eco-social policy framework.
Benzer Tezler
- Assessment of urbanization history of Addis Ababa city, Ethiopia
Addıs Ababa cıty, Ethıopıa'nın kentleşme tarihinin değerlendirilmesi
ABDURAHMAN HUSSEN YIMER
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
Şehircilik ve Bölge PlanlamaMersin ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALİ CENAP YOLOĞLU
- Gender intersectionality and climate communication of European climate non-governmental organizations on twitter
Avrupa iklim sivil toplum örgütlerinin twitter'da cinsiyet kesişimliği ve iklim iletişimi
İZEM UÇKAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Uluslararası İlişkilerYaşar ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DEFNE GÜNAY ULUBAY
- Basın özgürlüğünü tehdit eden unsurların ekonomik, hukuki ve uluslararası boyutunun incelenmesi ve çözüm önerileri
Başlık çevirisi yok
RIZA KADILAR
- Çevresel yönetişim algısı üzerine bir değerlendirme: Trabzon Büyükşehir Belediyesi örneği
An assessment on environmental governance perception: The case of Trabzon Metropolitan Municipality
ALEYNA AÇIKGÖZ KALAYCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Kamu YönetimiKaradeniz Teknik ÜniversitesiKamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EMRAH FİRİDİN
- Kadınların toplumsal ve siyasal katılımlarının göstergesi olarak Antalya"da kadın dernekleri ve üye yapılarının sosyo-ekonomik analizi
As an indication of social and political participation of woman: woman associations in Antalya and socio-economic analysis of their member structures.
GÖZDE YUVA
Yüksek Lisans
Türkçe
2005
Kamu YönetimiAkdeniz ÜniversitesiKamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF.DR. MERAL ÖZTOPRAK SAĞIR