Türkçe öğretmenlerinin yapay zekâya yönelik tutumlarının farklı değişkenler açısından incelenmesi
An examination of Turkish language teachers' attitudes toward artificial intelligence in relation to various variables
- Tez No: 994894
- Danışmanlar: PROF. DR. ABDULHAK HALİM ULAŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Bilim ve Teknoloji, Eğitim ve Öğretim, Science and Technology, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: yapay zekâ, Türkçe öğretmeni, tutum, eğitim, öğretim, teknoloji, Öğretmenler, artificial intelligence, Turkish language teacher, attitude, education, instruction, technology, Teaching, Teachers
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Atatürk Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmanın amacı, Türkçe öğretmenlerinin yapay zekâya yönelik tutumlarını farklı değişkenler açısından incelemektir. Yöntem: Bu araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini 2025 yılı bahar döneminde Erzurum ilinde Millî Eğitim Bakanlığına bağlı devlet okullarında ve özel okullarda görev yapan 337 Türkçe öğretmeni oluşturmaktadır. Veri toplama sürecinde“Demografik ve Mesleki Bilgiler Formu”ile Schepman ve Rodway (2020) tarafından geliştirilen ve Kaya vd. (2022) tarafından Türkçeye uyarlanan“Yapay Zekâya Yönelik Genel Tutum Ölçeği”kullanılmıştır. Ölçek 20 maddeden oluşmakta ve olumlu-olumsuz tutumları ölçen iki alt boyuttan meydana gelmektedir. Veriler bağımsız örneklem t-testi ve ANOVA testi ile analiz edilmiştir. Bulgular: Araştırma bulguları cinsiyet, yaş, mesleki deneyim, eğitim düzeyi, mesleki görev ve kurum türü değişkenlerinin Türkçe öğretmenlerinin yapay zekâya yönelik tutumları üzerinde anlamlı bir farklılık oluşturmadığını göstermiştir. Buna karşılık teknolojik yeterlilik düzeyinin olumlu tutum üzerinde etkiye sahip olduğu; mesleki kıdem değişkeninin ise olumsuz tutumlar bakımından anlamlı farklılıklar ortaya koyduğu belirlenmiştir. Sonuçlar: Bu araştırmada, genel olarak Türkçe öğretmenlerinin yapay zekâya yönelik olumlu tutumlarının yüksek düzeyde olduğu ve tutumları etkileyen en belirgin unsurun teknolojik yeterlilik değişkeni olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Özet (Çeviri)
Purpose: The aim of this study is to examine Turkish language teachers' attitudes towards artificial intelligence in terms of different variables. Method: In this research, the survey model, one of the quantitative research methods, was employed. The sample of the study consisted of 337 Turkish language teachers working in public and private schools affiliated with the Ministry of National Education in Erzurum during the spring semester of 2025. In the data collection process, the“Demographic and Professional Information Form”and the“General Attitudes Toward Artificial Intelligence Scale,”developed by Schepman and Rodway (2020) and adapted into Turkish by Kaya et al. (2022), were utilized. The scale consists of 20 items and comprises two sub-dimensions measuring positive and negative attitudes. The data were analyzed using independent samples t-test and ANOVA. Findings: The findings of the study revealed that the variables of gender, age, professional experience, educational level, professional position, and type of institution did not produce a significant difference in Turkish language teachers' attitudes toward artificial intelligence. In contrast, it was found that the level of technological competence had an effect on positive attitudes, while the variable of professional seniority showed significant differences in terms of negative attitudes. Conclusions: In this study, it was concluded that Turkish language teachers generally have a high level of positive attitudes toward artificial intelligence, and that the most prominent factor influencing these attitudes is technological competence.
Benzer Tezler
- Öğretmenlerin siber nezaket düzeyleri ile yapay zekâya yönelik genel tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between teachers' cyber politeness levels and their general attitudes towards artificial intelligence
SEVİM ÜNAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimKırgızistan-Türkiye Manas ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET ARİF ÖZERBAŞ
- Öğretmenlerin yapay zeka farkındalık düzeylerinin incelenmesi ve eğitim-öğretimde yapay zeka kullanımına ilişkin hizmet içi eğitim: Bir program tasarısı önerisi
An examination of teachers' artificial intelligence awareness levels and an in-service training curriculum on the use of artificial intelligence in education: A curriculum design proposal
ADEM ÖZALTIĞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimMuğla Sıtkı Koçman ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALİ YAKAR
- Öğretmen adaylarının yapay zeka'ya ilişkin görüşleri
Pre-service teachers' perspectives on artificial intelligence
HAYDER GHALEB ALİ ALİ DEMİRCİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimFırat ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET NURİ GÖMLEKSİZ
- Öğretmenlerin teknolojik pedagojik alan bilgisi hazır bulunuşluk ve yapay zekâ eğitimine yönelik tutum ölçeklerinin yapay zekâ destekli dilsel uyarlama, geçerlik ve güvenirlik çalışması
Artificial intelligence assisted linguistic adaptation, validity and reliability study of teachers' technological pedagogical content knowledge readiness and attitude scales towards artificial intelligence education
SULTAN BURCU TÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YÜKSEL ALTUN
- Öğretmenlerin eğitimde yapay zekâ kabul durumlarının yapay zekâ kaygı ve tutumları ile ilişkisinin incelenmesi
An examination of the relationship between teachers' acceptance of artificial intelligence in education and their artificial intelligence anxiety and attitudes
SİNEM BASANÇELEBİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimBartın ÜniversitesiBilişim Sistemleri ve Teknolojileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FATMA GİZEM KARAOĞLAN YILMAZ