Ergenlerde akran zorbalığı mağduru olma ve eğitim stresi ile okul tükenmişliği arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination the relationship between peer bullying victimization, educational stress, and school burnout in adolescents
- Tez No: 994895
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUHAMMED ÇİFTÇİ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Akran zorbalığı, Eğitim psikolojisi, Okul tükenmişliği, Peer victimization, Education psychology, School burnout
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Atatürk Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu araştırmanın amacı, ergenlerde akran zorbalığı mağduru olma ve eğitim stresi ile okul tükenmişliği arasındaki ilişkilerin incelenmesidir. Ayrıca ergenlerin okul tükenmişliği, eğitim stresi ve akran zorbalığı mağduru olma düzeylerinin cinsiyet ve sınıf düzeyi gibi sosyo-demografik değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığını incelemektir. Yöntem: Araştırmada, nicel araştırma deseni ve ilişkisel araştırma modeli kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemi, zaman ve maliyet açısından en düşük olan kolay örnekleme yöntemi ile belirlenmiştir. Araştırmanın örneklemi 223 kız ve 146 erkek olmak üzere toplam 369 lise öğrencisinden oluşmaktadır. Araştırmada okul tükenmişliği, eğitim stresi ve akran zorbalığı mağduru olma değişkenleri ölçülmüştür. Sosyo-demografik değişkenler olan cinsiyet ve sınıf düzeyine göre okul tükenmişliği, eğitim stresi ve akran zorbalığı mağduru olma puanlarının karşılaştırılmasında bağımsız örneklemler t-testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Bağımsız değişkenlerin (Eğitim Stresi ve Akran Zorbalığı Mağduru Olma) bağımlı değişkeni (Okul Tükenmişliği) yordama gücünü belirlemek için ise Çoklu Doğrusal Regresyon Analizi kullanılmıştır. Bulgular: Ergenlerin okul tükenmişliği ile eğitim stresi arasında orta düzeyde, pozitif ve anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Okul tükenmişliği ile akran zorbalığı mağduru olma arasında düşük düzeyde, pozitif ve anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Eğitim stresi ve akran zorbalığı mağduru olma değişkenlerinin, okul tükenmişliği üzerinde pozitif yönde ve anlamlı bir yordayıcı olduğu görülmektedir. Ergenlerin okul tükenmişliği ve akran zorbalığı mağduru olma puanlarının cinsiyete dayalı olarak istatistiksel açıdan anlamlı bir değişim sergilemediği görülmüştür. Ancak ergenlerin eğitim stresi puanları arasında cinsiyet bakımından anlamlı bir fark bulunmuştur. Ergenlerin okul tükenmişliği ve eğitim stresi puanlarının sınıf düzeyi değişkenine dayalı olarak istatistiksel açıdan anlamlı bir değişim sergilemediği görülmüştür. Ancak ergenlerin akran zorbalığı mağduru olma puanları arasında sınıf düzeyi bakımından anlamlı bir fark bulunmuştur. Sonuçlar: Ulaşılan sonuçlar akran zorbalığı, eğitim stresi ve okul tükenmişliği arasında anlamlı, pozitif yönlü ilişkiler olduğunu göstermektedir. Eğitim stresi ve akran zorbalığı mağduru olma değişkenlerinin, okul tükenmişliği üzerinde pozitif yönde ve anlamlı bir yordayıcı olduğu görülmektedir. Ergenlerin okul tükenmişliği puanları, cinsiyet ve sınıf düzeyi değişkenleri bakımından istatistiksel açıdan anlamlı bir farklılık göstermemiştir. Çalışmada akran zorbalığı, eğitim stresi ve okul tükenmişliğinin önlenmesi için eğitim sürecindeki tüm aktörlere görevler düştüğü sonucuna varılmıştır.
Özet (Çeviri)
Purpose: The aim of this research is to examine the relationships between being a victim of peer bullying, educational stress, and school burnout in adolescents. Furthermore, it aims to investigate whether the levels of school burnout, educational stress, and being a victim of peer bullying differ according to socio-demographic variables such as gender and grade level in adolescents. Method: This study utilized a quantitative research design and a correlational research model. The sample was determined using a convenience sampling method, which offers the lowest time and cost. The sample consisted of 369 high school students, including 223 girls and 146 boys. The study measured school burnout, educational stress, and being a victim of peer bullying. Independent samples t-test and one-way analysis of variance (ANOVA) were used to compare school burnout, educational stress, and being a victim of peer bullying scores according to socio-demographic variables such as gender and grade level. Multiple linear regression analysis was used to determine the predictive power of the independent variables (educational stress and being a victim of peer bullying) on the dependent variable (school burnout). Findings: A moderate, positive, and significant correlation was found between school burnout and educational stress in adolescents. A low-level, positive, and significant correlation was found between school burnout and being a victim of peer bullying. Educational stress and being a victim of peer bullying were found to be positive and significant predictors of school burnout. It was observed that adolescents' school burnout and peer bullying victim scores did not show a statistically significant difference based on gender. However, a significant difference was found in adolescents' educational stress scores based on gender. It was observed that adolescents' school burnout and educational stress scores did not show a statistically significant difference based on grade level. However, a significant difference was found in adolescents' peer bullying victim scores based on grade level. Conclusions: The results show significant, positive correlations between peer bullying, educational stress, and school burnout. Educational stress and being a victim of peer bullying were found to be positive and significant predictors of school burnout. Adolescents' school burnout scores did not show statistically significant differences in terms of gender and grade level. The study concludes that all actors in the educational process have a role to play in preventing peer bullying, educational stress, and school burnout.
Benzer Tezler
- İntihar olmayan kendini yaralama tanısı olan ergenler ile intihar davranışı bozukluğu tanısı olan ergenlerin psikolojik dayanıklılık, algılanan sosyal destek ve duygu düzenleme açısından karşılaştırılması
Comparison between non-suicidal self-injury and suicide behavior disorder in terms of resilience, perceived social support and emotion regulation
HABİBE GÜNEŞ PARLAK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Psikiyatrisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜL KARAÇETİN
- Bir eğitim ve araştırma hastanesinin çocuk psikiyatri kliniğine başvuran boşanmış ebeveynlere sahip çocuk ve ergenlerde akran zorbalığı rolleri ve ilişkili psikopatolojiler
Peer bullying roles and related psychopathologies in children and adolescents with diverse parents attending the child psychiatry clinic of a training and research hospital
BİLGE DİDEM TUNALI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. İBRAHİM ADAK
- 12-15 yaş arası ergenlerde istismar ve ihmal ile akran zorbalığı ve benlik algısı arasındaki ilişki
The relationship among abuse and neglect with peer bullying and self concept perception between ages of 12-15 adolescence
BİRGÜL DEMİRCAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
PsikolojiGazi ÜniversitesiOrtaöğretim Sosyal Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. CANAN GÜRSEL
- Lise öğrencilerinde akran zorbalığına maruz kalma: Temel psikolojik ihtiyaçlar ve anne-babaya duygusal erişilebilirlik
Bullying victimization of high school students: Psychological needs and emotional availability of parents
FATMA GÖK
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Eğitim ve ÖğretimÇukurova ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FULYA CENKSEVEN ÖNDER
- Ergenlerde akran zorbalığı, sosyal destek ve depresyon arasındaki ilişkilerin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between peer bullying, social support and depression among adolescents
İHSAN ONUR KIZILKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
PsikolojiBeykent ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ARZU SOMAY