Sanatta yanılsama ve gerçekliğin yeniden üretim stratejileri
Illusion in art and strategies of reproducing reality
- Tez No: 994991
- Danışmanlar: PROF. AYŞE SİBEL KEDİK
- Tez Türü: Sanatta Yeterlik
- Konular: Güzel Sanatlar, Fine Arts
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Güzel Sanatlar Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Heykel Ana Sanat Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Sanatta gerçeklik olgusu, temsil, algı ve malzemenin işlevine yönelik sorgulamalar doğrultusunda giderek genişleyen bir kavramsal tartışma alanı oluşturmuştur. Günümüz sanat pratiklerinde gerçeklik, nesnenin dış görünüşüne sadık kalınarak üretilen bir betimleme alanı olmaktan çıkarak; izleyici, bağlam ve malzeme arasındaki etkileşim üzerinden kurulan çok katmanlı bir algısal süreç olarak ele alınmaktadır. Bu çalışma, Rönesans ve Antik Yunan'dan 21. yüzyıl sanatına uzanan tarihsel süreçte gelişen gerçeklik anlayışı ile yanılsama yöntemlerinin, yalnızca optik bir etki yaratma amacını aşarak, malzemenin dönüşümü ve mekânsal deneyim aracılığıyla üretilen bir yapıya nasıl everildiğini incelemektedir. Malzeme kullanımındaki çeşitlilik, algısal manipülasyon ve dönüşümün temel belirleyicilerinden biri olarak değerlendirilmektedir. Sanatçılar, malzemenin fiziksel ve kimyasal niteliklerini dönüştürerek ya da dijital olanaklardan yararlanarak algının sınırlarını ve yanılsamanın boyutlarını yeniden tanımlamaktadır. Çalışmada, günümüzde yanılsamanın bir strateji olarak çok boyutlu bir deneyim alanı oluşturduğu ve izleyicinin algısal katılımının bu süreçte belirleyici bir rol üstlendiği ortaya konulmaktadır. Bu bağlamda gerçeklik, temsil ve algı arasındaki ilişkiler yeniden düşünülmekte; sanat yapıtı hem duyusal hem de zihinsel düzeyde işleyen bir karşılaşma alanı olarak konumlanmaktadır. Ayrıca çalışma, atölye çalışmalarında gerçekleştirilen üretimler üzerinden, malzemenin manipülasyonu yoluyla yanılsamanın nasıl kurgulandığını ele almaktadır. Doğal ve yapay malzemelerin bir arada kullanıldığı bu üretimlerde, yalnızca taklit ya da yanılsama yaratmanın ötesine geçilerek, izleyicide gerçekliğin kendisine dair bir şüphe duygusu uyandıran algısal bir etki hedeflenmektedir. Bu sayede yanılsama, gerçekliğe alternatif bir temsil biçimi olmaktan çıkarak, gerçekliğin sınırlarını sorgulayan deneyimsel bir stratejiye dönüşmektedir.
Özet (Çeviri)
The notion of reality in art has generated an increasingly expansive field of conceptual debate shaped by inquiries into representation, perception, and the function of material. In contemporary artistic practices, reality is no longer approached as a descriptive domain grounded in fidelity to the external appearance of objects; rather, it is understood as a multilayered perceptual process constructed through the interaction between viewer, context, and material. This study examines how concepts of reality and methods of illusion, from Antiquity and the Renaissance to twenty-first-century art, have evolved beyond the production of purely optical effects to become structures generated through material transformation and spatial experience. The diversity of material usage is considered one of the primary determinants of perceptual manipulation and transformation. By altering the physical and chemical properties of materials or employing digital technologies, artists redefine the boundaries of perception and expand the dimensions of illusion. The study demonstrates that illusion in contemporary art functions as a strategy that produces a multidimensional experiential field in which the viewer's perceptual participation plays a decisive role. Within this framework, the relationships between reality, representation, and perception are reconsidered, and the artwork is positioned as an encounter operating simultaneously on sensory and cognitive levels. Additionally, the study incorporates the artist's own studio-based productions to investigate how illusion is constructed through the manipulation of materials. In these works, which bring together natural and artificial materials, the aim extends beyond imitation or the creation of illusion to generate a perceptual effect that provokes doubt regarding reality itself. Through this approach, illusion ceases to function as an alternative mode of representation and instead emerges as an experiential strategy that questions the boundaries of reality.
Benzer Tezler
- Sinemada anamorfik mekân üretimi
The production of anamorphic space in cinema
SENA ŞEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
MimarlıkKaradeniz Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ASU BEŞGEN
- Öğrencilerin çağdaş resim sanatını öğrenmelerinde yeniden üretilen yapıtların etkileri
The effects of recreated artwork in learning contemporary art for students
FİGEN GİRGİN
Doktora
Türkçe
2015
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiGüzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. UMRAN BULUT
- Kendi teknolojisine göndermede bulunan bir görüntü olarak heykel
Sculpture as an image referring to its own technology
MELİH APA
- Resim sanatında figüratif ve soyut biçimlerin birlikteliği: Jenny Saville örneği
The combination of figurative and abstract forms in painting: The case of Jenny Saville
FUNDA YERLİKAYA
- Trompe L'oeil tekniğinin resim sanatındaki yeri ve Cornelis Norbertus Gijsbrechts'in resimleri üzerinden çözümlemeler
The place of Trompe L'oeil technique in painting art and analysis on the paintings of Cornelis Norbertus Gijsbrechts
EYÜP ÇAKMAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Güzel SanatlarAkdeniz ÜniversitesiResim Ana Sanat Dalı
DOÇ. DR. SEMİH BÜYÜKKOL