İnsan ve yapay zeka temelli çevrimiçi eşli programlama öğrenme süreçlerinin karşılaştırılması
Comparison of human and artificial intelligence based online pair programming learning processes
- Tez No: 995004
- Danışmanlar: PROF. DR. ÜNAL ÇAKIROĞLU
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Bilim ve Teknoloji, Eğitim ve Öğretim, Science and Technology, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Trabzon Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Programlama dili öğrenme sürecinde yaşanan sorunların giderilmesi ve programlamadaki soyut kavramlar dolayısıyla programlama mantığının anlaşılması için belirlenen eğitimsel ve profesyonel faydaları nedeniyle programlama etkinliklerine işbirliğini dahil etmenin önemi vurgulanmaktadır. Bu kapsamda bu araştırmanın amacı insan ve yapay zeka temelli çevrimiçi işbirlikli programlama öğrenme süreçlerinin karakterizasyonunun gerçekleştirilmesi ve bazı öğrenme çıktıları açısından karşılaştırılmasıdır. Bu amaç doğrultusunda araştırma, nicel ve nitel araştırma yöntemlerinin bir arada kullanıldığı karma yöntemde yürütülmüştür. Çalışmanın asıl uygulama grubunu 10. Sınıfa devam eden 35 öğrenci (İnsan-İnsan Eşli Programlama (İİ_EP): 18, İnsan-Yapay Zeka Eşli Programlama (İY_EP):17) oluşturmaktadır. Araştırma sürecinde veriler Ekran kayıtları (İşbirlikli Çalışma Formu), Klinik Mülakatlar, Çevrimiçi İşbirlikli Öğrenme Tutum Ölçeği, Bilgisayar Programlama Öz-Yeterlik Ölçeği, Programlama Performans Testi ve Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formundan elde edilmiştir. Araştırma sonucunda, İİ_EP uygulamasında işbirliği; daha çok karşılıklı etkileşim, sosyal paylaşım ve akran temelli destek üzerinden şekillenmiştir. İY_EP uygulamasında ise işbirliği; yapılandırılmış rehberlik, aktif katılım ve öğrenme sürecinin öğrenci tarafından kontrol edilmesi temelinde şekillenmiştir. İY_EP uygulamasında işbirliği en yoğun olarak hata ayıklama sürecinde gerçekleşmiştir. İİ_EP işbirliğinin karakteristiklerinde ise bazı örüntülerde sürecin her aşamasında, bazı örüntülerde ise yalnızca kod yazma, algoritma oluşturma, hata ayıklama ya da doğrulama aşamalarında işbirliği yapılmıştır. İİ_EP süreçlerinde işbirliğinin başlangıç aşamasında ortak planlama etrafında benzer biçimde yapılanmış, ancak sürecin ilerleyen bölümlerinde iş yükü her zaman dengeli paylaşılamamıştır. İY_EP, öğrencilerin programlama performansını İİ_EP uygulamasına göre daha fazla geliştirmiştir. İY_EP ve İİ_EP öğrencilerin programlama özyeterliklerini geliştirmede farklılık göstermemiştir. İİ_EP, İY_EP uygulamasına göre öğrencilerin işbirlikli öğrenmeye yönelik tutumlarının gelişimine daha fazla katkı sağlamıştır. Son olarak, öğrencilerin deneyimleri; yapay zekanın eş olarak özellikle anında geri bildirim ve yapılandırılmış rehberlik etmesi olarak; insanın ise eş olarak iletişim, güven ve sosyal etkileşim sağlaması olarak ortaya çıkmıştır. Araştırma sonuçlarının yapay zeka ile eşli programlamada yapay zekanın potansiyel rolünü ve tasarımını anlamanın, eğitimcilere, öğrencilerin öğrenmesini ve programlamaya katılımını teşvik etmek için daha ölçeklenebilir pedagojik yaklaşımlar tasarlama noktasında katkı sağlayacağı öngörülmektedir.
Özet (Çeviri)
The importance of incorporating collaboration into programming activities is emphasized due to the educational and professional benefits identified for overcoming problems encountered in the programming language learning process and understanding the logic of programming due to abstract concepts in programming. In this context, the aim of this research is to compare human- and artificial intelligence-based online collaborative programming learning processes. To this end, the research was conducted using a mixed-methods approach combining quantitative and qualitative research methods. The main application group of the study consists of 35 students attending the 10th grade (Human-Human Pair Programming (HH_PP): 18, Human-Artificial Intelligence Pair Programming (HA_PP): 17). Data were obtained from screen recordings (Collaborative Work Form), clinical interviews, the Online Collaborative Learning Attitude Scale, the Computer Programming Self-Efficacy Scale, the Programming Performance Test, and a semi-structured interview form during the research process. As a result of the research, collaboration in the HH_PP application; Collaboration in the HA_PP application was shaped primarily through reciprocal interaction, social sharing, and peer-based support. In the HA_PP application, collaboration was based on structured guidance, active participation, and student control of the learning process. Collaboration in the HA_PP application occurred most intensely during the debugging process. In the characteristics of HA_PP collaboration, in some patterns, collaboration occurred at every stage of the process, while in others, it occurred only in the coding, algorithm creation, debugging, or verification stages. In the HA_PP processes, collaboration was similarly structured around joint planning in the initial stages, but the workload was not always shared evenly in the later parts of the process. HA_PP improved students' programming performance more than the HA_PP application. HA_PP and HH_PP did not differ in improving students' programming self-efficacy. HH_PP contributed more to the development of students' attitudes towards collaborative learning compared to the HA_PP application. Finally, students' experiences revealed that artificial intelligence provided immediate feedback and structured guidance as a peer, while humans provided communication, trust, and social interaction as peers. The research findings suggest that understanding the potential role and design of AI in collaborative programming will contribute to educators' ability to design more scalable pedagogical approaches to encourage student learning and engagement in programming.
Benzer Tezler
- Prıorıtızatıon of socıal medıa advertısıng channels ınonlıne retaılıng by an aı-drıven mcdm framework
Çevrimiçi perakendecilikte sosyal medya reklamkanallarinin yapay zeka destekli bir çkkv çerçevesiyleönceliklendirilmesi
SABA MOSTAFAEI
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Endüstri ve Endüstri Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YUSUF İLKER TOPCU
- Yapay zekânın insan kaynakları uygulamalarına etkisi: Türkiye ve Mısır karşılaştırması
The impact of artificial intelligence on human resource management practices: A comparison between Turkey and Egypt
NADA MOHAMED ALI
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
İşletmeSakarya Uygulamalı Bilimler ÜniversitesiUluslararası Ticaret ve İşletmecilik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SELMA KILIÇ KIRILMAZ
- THE DIGITAL TRANSFORMATION OF INTERNATIONAL TRADEMARK REGISTRATION:THE INTEGRATION OF E-GOVERNMENT SYSTEMS AND THE ADAPTATION OF THE MADRID PROTOCOL
ULUSLARARASI MARKA TESCİLİNİN DİJİTAL DÖNÜŞÜMÜ: E-DEVLET SİSTEMLERİNİN ENTEGRASYONU VE MADRİD PROTOKOLÜ'NÜN DİJİTALLEŞMEYE UYUM SÜRECİ
MERCAN SANDIKÇI
Yüksek Lisans
İngilizce
2026
HukukAnkara ÜniversitesiFikri Mülkiyet Hakları, Teknoloji Politikaları ve İnovasyon Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SELİN ÖZDEN MERHACI
- Perceived usability and motivational impact of an AI-based speaking tutor chatbot (AISTC) in an EFL setting: A mixed-methods study
Yabancı dil olarak İngilizce (EFL) bağlamında yapay zeka tabanlı konuşma eğitmeni sohbet botunun (AISTC) algılanan kullanılabilirliği ve motivasyonel etkisi: Karma yöntemli bir çalışma
GÜLSEN AKDENİZ HOCAOĞLU
Yüksek Lisans
İngilizce
2026
Eğitim ve ÖğretimBahçeşehir ÜniversitesiEğitim Teknolojileri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYŞEGÜL LİMAN KABAN
- Enhance the performance of preprocessing techniques by using artificial intelligence algorithms
Yapay zeka algoritmaları kullanarak ön işleme tekniklerinin performansını artırın
HUMAM QUTAIBA ABDULRAHMAN AL-DOORI
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolAltınbaş ÜniversitesiElektrik ve Bilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ABDULLAHİ ABDUL IBRAHIM