65 yaş ve üstü bireylerde uyku kalitesinin, depresyon ve diğer kronik hastalıklarla ilişkisinin araştırılması
Investigation of the relationship between sleep quality,depression, and other chronic diseases in individuals aged 65 years and older
- Tez No: 995071
- Danışmanlar: DOÇ. DR. FUNDA GÖKGÖZ DURMAZ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Konya Şehir Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmada 65 Yaş ve üstü bireylerde kronik hastalık, depresyon durumlarının araştırılması, uyku kalitesinin ölçülmesi ve aralarındaki ilişkilerin araştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışmaya, Konya Karatay 85 nolu Aile Sağlığı Merkezine kayıtlı 65 yaş ve üstü 250 kişi dahil edildi. Tüm katılımcılara; öncesinde çalışma hakkında bilgi verilerek yüz yüze görüşme yöntemi ile 11 soruluk sosyodemografik veri formu, 15 soruluk Geriatrik Depresyon Ölçeği(GDS-15) ve 23 soruluk Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi(PSQI) uygulandı. Verilerin analizinde SPSS 22,0 programı kullanıldı ve p değerinin <0.05 olması istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi. Bulgular: Çalışmaya 65 yaş ve üzeri 250 birey dahil edilmiştir. Katılımcıların yaş ortalaması 72,14±6,62 yıl olup, %46'sı kadın, %54'ü erkektir. Katılımcıların %71,6'sı evli, %28,4'ü bekardır. Katılımcıların %85,6'sı ilköğretim ve altı, %14,4'ü ortaokul ve üzeri eğitim düzeyine sahiptir. Geliri giderine denk olanların oranı %76,8, sürekli ilaç kullananların oranı %76,8 olarak saptanmıştır.Kronik hastalık oranı %77,6, psikiyatrik hastalık oranı %6,0'dır. En sık görülen kronik hastalıklar hipertansiyon (%61,3) ve diyabetes mellitüs (%46,9) olmuştur. Psikiyatrik hastalıklar içinde en sık anksiyete bozukluğu (%46,7) ve major depresyon (%26,7) belirlenmiştir.Yesavage Geriatrik Depresyon Ölçeği ortanca puanı 2,0 (1,0–6,0) bulunmuş; katılımcıların %69,2'si normal, %17,6'sı hafif, %8,0'i orta, %5,2'si ileri düzey depresyon grubunda yer almıştır. Toplamda %30,8'inde depresyon riski saptanmıştır.PUKİ ortanca puanı 4,0 (3,0–7,0) olup, katılımcıların %65,2'si iyi, %34,8'i kötü uyku kalitesine sahiptir. Kadınlarda kötü uyku kalitesi oranı %64,4, erkeklerde %35,6'dır. Bekarlarda kötü uyku kalitesi oranı %36,8, evlilerde %63,2 olarak belirlenmiştir.Kronik hastalığı olanların %38,1'inde, olmayanların %23,2'sinde kötü uyku kalitesi saptanmıştır. Hipertansiyonu olanlarda uyku latensi ve toplam PUKİ puanı anlamlı yüksek bulunmuştur. Depresyon riski olanlarda uyku süresi, latensi, öznel uyku kalitesi, gündüz işlev bozukluğu, uyku bozukluğu ve toplam PUKİ puanları daha yüksek tespit edilmiştir.Yesavage depresyon puanı ile PUKİ toplam puanı arasında pozitif korelasyon (r=0,354; p<0,001) belirlenmiştir. Sonuç: Çalışmamızda, yaşlı bireylerde depresyon riski ile uyku kalitesi arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Depresyon riski olanlarda uyku kalitesi belirgin biçimde düşüktür. Kadın cinsiyet, ileri yaş, düşük eğitim düzeyi ve kronik hastalık varlığı olumsuz etkileyici faktörlerdir. Bulgular, yaşlı bireylerde uyku sorunlarının ve depresif belirtilerin birlikte görülebileceğini göstermektedir. Uyku kalitesi kötüleştikçe depresyon puanlarının arttığı saptanmıştır. Hipertansiyon gibi kronik hastalıkların uyku kalitesini olumsuz etkilediği belirlenmiştir. Sonuç olarak, birinci basamakta yaşlı bireylerin düzenli uyku ve depresyon taramalarından geçirilmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
Objective: This study aimed to investigate the presence of chronic diseases and depression, to assess sleep quality, and to examine the relationships among these parameters in individuals aged 65 years and older. Materials and Methods: A total of 250 individuals aged 65 years and older, registered at Family Health Center No. 85 in Karatay, Konya, were included in this cross sectional study. After providing detailed information about the research, data were collected through face-to-face interviews using an 11-item sociodemographic data form, the 15-item Geriatric Depression Scale (GDS-15), and the 23-item Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI). Data analysis was performed using SPSS version 22.0, and a p-value of <0.05 was considered statistically significant. Results: The mean age of participants was 72.14±6.62 years; 46.0% were female and 54.0% were male. Of the participants, 71.6% were married and 28.4% were single. A total of 85.6% had primary school or lower education, and 14.4% had secondary school or higher education. The proportion of those with balanced income and expenses was 76.8%, and the rate of regular medication use was 76.8%. Chronic disease prevalence was 77.6%, and psychiatric disease prevalence was 6.0%. The most common chronic conditions were hypertension (61.3%) and diabetes mellitus (46.9%), while anxiety disorder (46.7%) and major depression (26.7%) were the most frequent psychiatric disorders. The median GDS-15 score was 2.0 (1.0–6.0); 69.2% of participants were normal, 17.6% had mild, 8.0% moderate, and 5.2% severe depressive symptoms. Overall, 30.8% of participants were at risk for depression. The median PSQI score was 4.0 (3.0–7.0); 65.2% had good and 34.8% had poor sleep quality. Poor sleep quality was observed in 64.4% of women and 35.6% of men, and in 36.8% of single and 63.2% of married participants. Poor sleep quality was detected in 38.1% of those with chronic diseases and 23.2% of those without. Participants with hypertension had significantly higher sleep latency and total PSQI scores. Individuals at risk of depression had higher scores in sleep duration, latency, subjective sleep quality, daytime dysfunction, sleep disturbances, and total PSQI (p<0.001). A positive correlation was found between GDS-15 and PSQI total scores (r=0.354; p<0.001). Conclusion: This study demonstrated a significant relationship between depression risk and sleep quality among older adults. Individuals at risk for depression had markedly poorer sleep quality. Female gender, advanced age, low education level, and the presence of chronic diseases were found to be negative influencing factors. The findings suggest that sleep disturbances and depressive symptoms frequently coexist in the elderly. As sleep quality deteriorated, depression scores increased. Hypertension and other chronic conditions were found to adversely affect sleep quality. Therefore, regular sleep and depression screening of older adults in primary care settings is strongly recommended.
Benzer Tezler
- Huzurevinde yaşayan yaşlı bireylerin uyku kalitesini etkileyen faktörlerin incelenmesi
Investigation of factors affecting the sleep quality of elderly people living in A nursing home
NUR ŞİMŞEK YURT
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
UZMAN MAHCUBE ÇUBUKÇU
- 65 yaş üstü pre-frail bireylerde tüm vücut vibrasyon uygulaması ile kas gücü ve kalınlığı, vücut kompozisyonu, fiziksel performans, denge, kinezyofobi, duygu durum, yorgunluk, hayat ve uyku kalitesi ilişkisi: randomize klinik çalışma
Relationship between whole body vibration application and muscle strength and thickness, body composition, physical performance, balance, kinesiophobia, emotional state, fatigue, quality of life and sleep in pre-frail individuals over 65 years of age: randomized clinical trial
FUNDA KARAALİOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonTrakya ÜniversitesiFiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FİLİZ TUNA
- Geriatrik hastalarda uyku bozuklukları ile ilişkili faktörler ve yaşam kalitesi üzerine etkileri
Factors related with sleep disorders in geriatric patients and their effect onquality of life
ASLIHAN UZUNKULAOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2013
Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonBaşkent ÜniversitesiFizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NURİ ÇETİN
- Hatay ilinde birinci basmağa başvuran 65 yaş ve üstü bireylerde deprem sonrası, depresyon durumu ve uyku kalitesinin değerlendirilmesi
Assessment of post-earthquake depression and sleepquality in individuals aged 65 and over presenting toprimary care in Hatay province
YUSUF GÜNGÖRMÜŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiHatay Mustafa Kemal ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERHAN YENGİL
- Aile Hekimliği polikliniğine başvuran 65 yaş üstü bireylerde yaşam kalitesi ve fiziksel aktivite arasındaki ilişki
Relationship between quality of life and physical activity i̇n i̇ndividuals aged 65 YEARS and over presenting to the family medicine polyclinics
AHMET BAKİ KİRİŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EMİNE ZEYNEP TUZCULAR VURAL