Hamdullah Suphi Tanrıöver hayatı fikirleri ve siyasi yaşamı
Hamdullah Suphi Tanrıöver's life ideas and political life
- Tez No: 995180
- Danışmanlar: PROF. DR. BAŞAK OCAK
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Tarih, Biyografi, History, Biography
- Anahtar Kelimeler: Siyasal yaşam, Türk inkılap tarihi, Turkish revolution history
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dokuz Eylül Üniversitesi
- Enstitü: Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, II. Meşrutiyet'ten 1960'ların Türkiye'sine uzanan süreçte Türk düşünce, siyaset ve kültür hayatında önemli bir yere sahip olan Hamdullah Suphi Tanrıöver'in çok yönlü kimliğini ele almaktadır. Tanrıöver'in öğretmenlik, gazetecilik, hatiplik, Maarif Vekilliği, büyükelçilik ve milletvekilliği gibi görevleri, Türk milliyetçiliğinin inşasında oynadığı rolün bütüncül biçimde incelenmesini sağlamıştır. Araştırma, dönemin toplumsal ve siyasal koşullarında Tanrıöver'in milliyetçilik anlayışının nasıl şekillendiğini, Türk Ocakları'nın kuruluşu ve kapatılması süreçlerinde üstlendiği rolü, Bükreş büyükelçiliği döneminde yürüttüğü diplomatik faaliyetleri ve CHP–DP hattındaki siyasi duruşunu belge temelli olarak analiz etmektedir. Çalışmada, arşiv belgeleri (özellikle Cumhuriyet Arşivi ve Türk Diplomatik Arşivi), dönemin süreli yayınları, TBMM zabıtları, Hamdullah Suphi Tanrıöver'in çalışmaları birincil kaynak olarak kullanılmıştır. Nitel tarihsel analiz yöntemiyle yürütülen araştırmada, Tanrıöver'in fikirlerinin zaman içindeki süreklilikleri ve kırılmaları tematik olarak sınıflandırılmıştır. Bulgular, onun Türkçülüğü siyasî bir ideolojiden ziyade kültürel ve ahlaki bir kimlik inşası olarak değerlendirdiğini ortaya koymaktadır. Eğitim, dil, din gibi alanlardaki görüşlerinin, dönemin modernleşme süreciyle etkileşim içinde biçimlendiği de görülmüştür. Sonuç olarak Hamdullah Suphi Tanrıöver'in düşünce dünyası, Cumhuriyet'in kültürel milliyetçilik anlayışının oluşumuna katkı sağlamış, Türk Ocakları'nın kurumsal kimliğinin ve erken dönem kültür politikalarının şekillenmesinde belirleyici olmuştur. Bu çalışma, Tanrıöver'in Türk düşünce tarihindeki yerini yeniden değerlendirmeye ve literatürdeki boşluğu doldurmaya yönelik bütüncül bir çerçeve sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
This study explores the multifaceted identity of Hamdullah Suphi Tanrıöver, an influential figure in Turkish intellectual, political, and cultural life from the Second Constitutional Era to the 1960s. His diverse roles as teacher, journalist, orator, Minister of National Education, ambassador, and member of parliament reveal his key position in shaping Turkish nationalism. The research examines how his understanding of nationalism developed under the social and political conditions of his time. It also analyzes his role in the foundation and closure of the Turkish Hearths (Türk Ocakları), his diplomatic efforts as Ambassador in Bucharest, and his political stance between the CHP and DP periods, using documentary evidence. The study is based on archival materials (especially from the Republic Archives and Turkish Diplomatic Archives), periodicals, parliamentary records, and Tanrıöver's own writings. A qualitative historical method is used to trace the continuity and changes in his ideas. The findings show that Tanrıöver viewed Turkism not mainly as a political ideology, but as a cultural and moral identity project. His opinions on education, language, and religion reflect the interaction between national ideals and modernization in his era. In conclusion, Hamdullah Suphi Tanrıöver's intellectual legacy made a significant contribution to the formation of cultural nationalism in the early Turkish Republic. He played a central role in shaping the institutional character of the Turkish Hearths and the cultural policies of the new Republic. This study offers a broad and balanced framework to re-evaluate Tanrıöver's place in Turkish intellectual history and helps fill an existing gap in the literature.
Benzer Tezler
- Milli Eğitim Bakanı Hamdullah Suphi Tanrıöver'in eğitim ve kültür anlayışı
National Education Minister of Education and cultural understanding of Hamdullah Suphi Tanrıöver
MURAT DEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiEğitim Bilimleri Bölümü
PROF. DR. M. ÇAĞATAY ÖZDEMİR
- Meşrutiyet'in güldüren ve düşündüren sesi: Davul
The tragicomic voice of constitutionalism: Davul
BUSE TURAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Türk Dili ve EdebiyatıYıldız Teknik ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YAKUP ÇELİK
- Türk matbuatında mizah dergiciliğinin bir örneği olarak Davul (Çeviri-inceleme)
Davul as an example of humor in Turkish literature (Translation and review)
ELİF ELDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Türk Dili ve EdebiyatıErzurum Teknik ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YUSUF ZİYA SÜMBÜLLÜ
- Millî mecmûa (51-71): Tahlili fihrist-inceleme-metin
National magazine (51-71): Test index -analysis-text
YASİN ŞAHİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
Türk Dili ve EdebiyatıSelçuk ÜniversitesiTürk Edebiyatı Bölümü
DOÇ. DR. ÂLİM GÜR
- Hamdullah Suphi Tanrıöver`in Türk milliyetçiliği tarihindeki yeri
The Role of Hamdullah Suphi Tanrıöver in the history of Turkish nationalism
ARZU ÇALTIK
Yüksek Lisans
Türkçe
1997
Türk İnkılap TarihiHacettepe ÜniversitesiAtatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ADİL DAĞISTAN