Genç alp disiplini kayakçılarında gıda intoleransına bağlı beslenme müdahalesinin performans ve sağlık üzerindeki etkileri: Kontrollü bir çalışma
Effects of nutritional intervention based on food intolerance on performance and health in young alpine skiers: A controlled study
- Tez No: 995413
- Danışmanlar: PROF. DR. ŞERİFE VATANSEVER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Spor, Sports
- Anahtar Kelimeler: Eliminasyon diyeti, gıda intoleransı, gastrointestinal semptomlar, sporcu sağlığı, fonksiyonel beslenme, ergen sporcular, fiziksel performans, yaşam kalitesi, Elimination diet, food intolerance, gastrointestinal symptoms, functional nutrition, athlete performance, adolescent athletes, sustainable health
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bursa Uludağ Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Antrenörlük Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Gıda intoleransı, bağışıklık sistemini doğrudan uyarmayan ancak sindirim sistemi üzerinde çeşitli semptomlara neden olabilen non-immünolojik bir gıda reaksiyonudur. Son yıllarda, sporcularda performansı etkileyebilecek fizyolojik ve psikolojik etkenlerin beslenme ile ilişkisi daha fazla araştırılmaktadır. Bu kapsamda, gıda intoleransının genç sporcularda sindirim sağlığı, zihinsel dayanıklılık ve yaşam kalitesi üzerindeki etkileri dikkat çekmektedir. Bu çalışma, 11–18 yaş arası 16 genç alp disiplini kayakçısında eliminasyon diyetinin gastrointestinal semptomlar, mental yorgunluk, yaşam kalitesi ve fiziksel performans üzerindeki etkilerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Randomize kontrollü deneysel desenle yapılandırılan çalışmada, saç örneğiyle belirlenen gıda intoleranslarına göre kişiselleştirilmiş eliminasyon diyeti planlanmış; sporcular rastgele olarak deney (n=8) ve kontrol (n=8) gruplarına atanmıştır. Deney grubuna dört hafta boyunca eliminasyon diyeti uygulanırken, kontrol grubundaki sporcular mevcut beslenme düzenlerine devam etmiştir. Her iki gruba müdahale öncesi ve sonrası Gastrointestinal Semptom Derecelendirme Ölçeği (GSRS), Sportif Mental Yorgunluk Farkındalık Ölçeği (SMYFÖ), Çocuklar İçin Yaşam Kalitesi Ölçeği (ÇİYKÖ) ve fiziksel performans değerlendirmeleri (otur-uzan, dikey sıçrama, step testi) uygulanmıştır. Analiz sonuçlarına göre, deney grubunda GSRS, SMYFÖ ve ÇİYKÖ puanlarında istatistiksel olarak anlamlı düzeyde iyileşmeler gözlenmiştir (p<0,05). Ayrıca, dikey sıçrama ve step testlerinde anlamlı performans artışı kaydedilmiş, otur-uzan testinde ise anlamlı bir fark saptanmamıştır (p>0,05). Kontrol grubunda ise hiçbir parametrede anlamlı bir değişiklik tespit edilmemiştir. Elde edilen bulgular, eliminasyon diyetinin sindirim semptomlarını hafifletmenin yanı sıra mental yorgunluğu azalttığını, yaşam kalitesini artırdığını ve fiziksel performansı desteklediğini göstermektedir. Bu doğrultuda, genç sporcularda gıda intoleransına yönelik kişiye özel beslenme düzenlemelerinin sporcu destek programlarına entegre edilmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
Food intolerance is a type of non-immunological food reaction that does not directly stimulate the immune system but can lead to various symptoms in the digestive system. In recent years, the relationship between nutrition and the physiological and psychological factors affecting athletic performance has gained increasing attention. In this context, the impact of food intolerance on digestive health, mental resilience, and quality of life in young athletes has become a topic of interest. This study aimed to evaluate the effects of an elimination diet on gastrointestinal symptoms, mental fatigue, quality of life, and physical performance in 16 young alpine skiers aged 11 to 18 years. The research was structured using a randomized controlled experimental design. Based on food intolerances identified through hair sample analysis, a personalized elimination diet was prepared. Participants were randomly assigned to either an intervention group (n = 8) or a control group (n = 8). The intervention group followed an elimination diet for four weeks, while the control group maintained their regular diet. Both groups were assessed before and after the intervention using the Gastrointestinal Symptom Rating Scale (GSRS), Sport Mental Fatigue Awareness Scale (SMFAS), Pediatric Quality of Life Inventory (PedsQL), and physical performance tests (sit-and-reach, vertical jump, and step test). According to the analysis results, the intervention group showed statistically significant improvements in GSRS, SMFAS, and PedsQL scores (p <0.05). Moreover, significant improvements were observed in vertical jump and step test results, while no significant change was found in the sit-and-reach test (p>0.05). No significant changes were detected in any parameter in the control group. These findings suggest that an elimination diet not only alleviates digestive symptoms but also reduces mental fatigue, enhances quality of life, and supports physical performance. Accordingly, integrating individualized dietary adjustments for food intolerance into athlete support programs is recommended for young athletes.
Benzer Tezler
- Genç ve yetişkin kayakçılarda zihinsel beceri, duygusal zeka ve yarışma kaygısı arasındaki ilişkinin incelenmesi
Analyzing the relationship among mental skills, emotional intelligence and competition anxiety in young and adult skiers
AMİN AZİMKHANİ
- Türkiye kayak milli takımları alp disiplini ve kuzey disiplini sporcularının antropometrik ve fizyolojik özelliklerinin karşılaştırılması
Turkey national teams alpine skiing nordic skiing athletes and comparison of anthropometric and physiological characteristics
VAHDET ALAEDDİNOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
SporDumlupınar ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. İSMAİL KAYA
- Olimpik kış oyunlarında kayak alp disiplini branşında madalya kazanan sporcularının bazı değişkenler açısından analizi
Analysis of athletes winning medals in the alpine skiing discipline of the olympic winter games in terms of certain variables
KAAN ORAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
SporAtatürk ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HASAN HÜSEYİN YILMAZ
- 14-16 yaş arası Kayseri ili alp disiplini kayak sporcularının fiziksel uygunluklarının incelenmesi
The investigation of the physical fitness of alp discipline skiing athletes from Kayseri, aged 13-17
HÜSEYİN DAMAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
SporErciyes ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YAHYA POLAT
- Turkey's experience with planning in the 1960s
1960'larda Türkiye'de planlama deneyimi
BARIŞ ALP ÖZDEN
Yüksek Lisans
İngilizce
2004
Kamu YönetimiBoğaziçi ÜniversitesiAtatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF. ŞEVKET PAMUK