Duyusal modülasyon, okupasyonel yeterlilik ve okupasyonel dengenin farklı yaş gruplarında değişimlerinin incelenmesi
Examining age-related differences in sensory modulation, occupational competence, and occupational balance across the adult lifespan
- Tez No: 995464
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET EMİR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ergoterapi, Occupational Therapy
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Medipol Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Ergoterapi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Erişkinlik boyunca duyusal modülasyon süreçleri, bireylerin çevresel uyaranları algılama, yorumlama ve bu uyaranlara uygun tepkiler verme kapasitesini belirler. Yaşla birlikte modülasyon bileşenlerinde değişimler görülmesinin sonucunda bireylerin anlam yükledikleri aktiviteleri sürdürebilme, yaşam rollerini yönetme ve dengeli bir günlük yaşam düzeni kurma becerilerinin de farklılaşma görülmektedir. Bu nedenle duyusal modülasyon, okupasyonel yeterlilik ve okupasyonel denge arasındaki ilişkilerin yaşam döngüsü boyunca bütüncül olarak incelenmesi önemli bir gereksinimdir. Bu çalışmanın amacı, sağlıklı yetişkinlerde duyusal modülasyonun yaşla birlikte nasıl değiştiğini ve bu değişimlerin okupasyonel yeterlilik ile okupasyonel denge üzerindeki etkilerini incelemektir. Çalışmaya 18–90 yaş aralığını temsil eden beş yaş grubundan (18–30, 31–45, 46–60, 61–75, 76–90) toplam 425 yetişkin dahil edilmiştir. Duyusal modülasyon Adölesan/Yetişkin Duyu Profili ile, okupasyonel yeterlilik Aktivite Öz-Değerlendirme Ölçeği (AÖDÖ) ile, okupasyonel denge ise Aktivite Rol Dengesi Anketi-11 (ARDA-11-T) ile değerlendirilmiştir. Bulgular yaş ilerledikçe duyusal kaçınma, düşük kayıt ve duyusal hassasiyet puanlarının arttığını; duyusal arayışın ise azaldığını göstermiştir (p<0,05). Aynı şekilde, okupasyonel yeterlilik ve denge puanlarının da yaşla birlikte belirgin şekilde düştüğü bulunmuştur. Analizler, duyusal modülasyon değişkenlerinin hem okupasyonel yeterlilik hem de denge ile anlamlı ilişkiler gösterdiğini ortaya koymuştur (p<0,05). Sonuç olarak, duyusal süreçlerde yaşa bağlı olarak gözlenen değişimlerin, bireylerin okupasyonel işlevsellikleriyle ilişkili olduğu görülmüştür. Bu nedenle yetişkin ve yaşlılarda ergoterapi değerlendirme ve müdahalelerinde bu bileşenlerin göz önünde bulundurulmasının önemli olduğu söylenebilir.
Özet (Çeviri)
Throughout adulthood, sensory modulation processes determine individuals' capacity to perceive, interpret, and respond appropriately to environmental stimuli.As modulation components change with age, individuals' ability to pursue meaningful activities, manage life roles, and establish a balanced daily routine also changes.Therefore, examining the relationships among sensory modulation, occupational competence, and occupational balance holistically across the lifespan is an important research need. The aim of this study was to examine how sensory modulation changes with age in healthy adults and the effects of these changes on occupational competence and occupational balance. A total of 425 adults from five age groups (18–30, 31–45, 46–60, 61–75, and 76–90) representing the age range 18–90 were included in the study. Sensory modulation was assessed using the Adolescent/Adult Sensory Profile; occupational competence was evaluated with the Occupational Self-Assessment (OSA), and occupational balance was measured with the Turkish Occupational Balance Questionnaire-11 (OBQ11-T). Findings showed that sensory avoidance, low registration, and sensory sensitivity scores increased with age, while sensory seeking decreased (p<0.05). Similarly, occupational competence and balance scores were found to decrease significantly with age. Analyses revealed significant correlations between sensory modulation variables and both occupational competence and balance (p<0.05). In conclusion, age-related changes observed in sensory processes were found to be associated with individuals' occupational functioning. Therefore, it is important to consider these components in occupational therapy assessments and interventions for adults and older adults.
Benzer Tezler
- Ekran bağımlılığı olan okul öncesi çocuklarda okupasyon temelli öz düzenleme programının okupasyonel performansa etkilerinin incelenmesi
Investigation of the effects of occupation-based self-regulation program on ocuupational performance in preschool children with screen addiction
YASİN TEKECİ
- Migrenli bireylerde duyusal modülasyon ve duyu temelli nöromotor performansın incelenmesi
Investigation of sensory modulation and sensory-based neuromotor performance in individuals with migraine
SULTAN BAŞTÜRK
Yüksek Lisans
İngilizce
2020
ErgoterapiHacettepe ÜniversitesiErgoterapi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜLYA KAYIHAN
- Otizm spektrum bozukluğu olan çocukların duyu profilini etkileyen faktörler
Children with autism spectrum disorder factors affecting the sensor profile
HASAN ÇÖMEZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Fizyoterapi ve RehabilitasyonÜsküdar ÜniversitesiNörobilim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. CUMHUR TAŞ
- Migrenli erişkinlerde mizofoni varlığı ve bu birlikteliğin migrenin klinik özellikleri ile mizofoninin duygusal, fizyolojik ve davranışsal tepkileri üzerindeki etkileri
The presence of misophonia in adults with migraine and the effects of this co- occurrence on the clinical features of migraine and the emotional, physiological, and behavioral responses of misophonia
AYŞENUR ŞAHİN MISIR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
NörolojiAcıbadem Mehmet Ali Aydınlar ÜniversitesiNöroloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. PINAR YALINAY DİKMEN
- Psikiyatrik hastalık tanılı bireylerde duyusal duyarlılık ölçeği'nin Türkçe uyarlama geçerlik ve güvenirlik çalışması
The Turkish adaptation, validity and reliability study of the sensory responsiveness questionnaire in psychiatric diagnosed individuals
RECEP YÜKÇÜ